Piero della Francesca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piero della Francesca
Resurrection detail.JPG
Autoportret, fragment obrazu Zmartwychwstanie
Imiona i nazwisko Piero della Francesca
Data i miejsce urodzenia ok. 1420 Sansepolcro
Data i miejsce śmierci 12 października 1492
Narodowość włoska
Dziedzina sztuki malarstwo
Styl renesans
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Piero della Francesca (ur. ok. 1415 w Borgo San Sepolcro, zm. 12 października 1492) – malarz włoski.

Urodził się w Borgo San Sepolcro (Toskania). Tworzył między innymi w Arezzo, Rzymie, Florencji, Rimini, Urbino, Ferrarze, a także w rodzinnym mieście. Do najważniejszych jego dzieł należą: Chrzest Chrystusa, Zmartwychwstanie, freski w bazylice S. Francesco w Arezzo (Legenda Krzyża Świętego 1452–59). Był też teoretykiem malarstwa i uczonym – napisał traktaty o perspektywie (De prospectiva pingendi) oraz o pięciu figurach wykorzystywanych w sztukach plastycznych.

W malarstwie Piera silne są wpływy mistrzów Północy, m.in. Rogiera van der Weydena oraz pierwiastek rodzimy (Domenico Veneziano – jasny koloryt). Geometryzacja brył wynika prawdopodobnie z fascynacji architekturą. Sztuka Piera jest wyraźnie intelektualna, występują napięcia psychologiczne (kontrasty), symbole, odniesienia do literatury i kultury (legenda krzyża według wersji Jacques'a Voragine'a).

Najciekawszym okresem twórczości Piera jest jego pobyt na dworze księcia Federica da Montefeltro w Urbino, który skupiał takie osobistości jak Leon Battista Alberti (architekt), Baldassare Castiglione (autor Dworzanina), czy Luca Pacciolli (dominikanin i matematyk). Malarstwo Piera zostało wkrótce po jego śmierci zepchnięte na drugi plan, ponownie odkryto je dopiero w XIX wieku, a rozreklamowano na początku XX, po sukcesie kubizmu i neoimpresjonizmu. Najsławniejsi (we Włoszech) uczniowie Piera to Luca Signorelli i Melozzo da Forlì.

Jeden z esejów z cyklu Barbarzyńca w ogrodzie poświęcił malarzowi Zbigniew Herbert.

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

nr tytuł, zleceniodawca czas powstania technika i wymiary miejsce przechowywania ilustracja
1. Sigismondo Pandolfo Malesta[1] ok. 1450-51(?) tempera na desce
44 x 34 cm
Luwr Piero, ritratto di sigismondo malatesta.jpg
2. Chrzest Chrystusa[2] lata 50. XV w. tempera na desce
167 x 116 cm
National Gallery w Londynie Piero della Francesca 045.jpg
3. Portret Federica da Montefeltro i jego żony, Battisty Sforza[3] ok. 1465-70 tempera na desce, 47 x 33 cm (każda deska) Galeria Uffizi Piero della Francesca 044.jpg
4. Sen św. Hieronima dawniej Biczowanie Chrystusa[4] lata 60. XV w. 60 x 80 cm Galleria Nazionale delle Marche, Urbino Piero della Francesca 042 Flagellation.jpg
5. Narodzenie[2] 1470-5 olej na desce
124.4 x 122.6 cm
National Gallery w Londynie Piero della Francesca 041.jpg
6. Madonna di Senigallia[5] 1472 (?) 61 x 53 cm Galleria Nazionale delle Marche, Urbino Madonna di Senigallia.jpg
7. Madonna z Dzieciątkiem w otoczeniu świętych 1472 251 x 172 cm Pinakoteka Brera Piero della Francesca 046.jpg
8. Madonna del Parto Kościół Santa Maria Nomentana, Toskania Madonna del parto piero della Francesca.jpg
9. Zmartwychwstanie 1465 225 × 200 cm Museo Civico w Sansepolcro Resurrection.JPG
10. Sen Konstantyna 1466 fresk 329 × 190 cm San Francesco w Arezzo Piero della Francesca 017 a.jpg

Przypisy

  1. Informacje o obrazie ze strony Luwru (ang. • fr.).
  2. 2,0 2,1 Informacje o obrazie ze strony National Gallery (ang.).
  3. Informacje o obrazie ze strony Virtual Uffizi (ang.).
  4. Informacje o obrazie ze strony Marche World Wide (ang.).
  5. Informacje o obrazie ze strony Marche World Wide (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg