Piero della Francesca
| Piero della Francesca | |
 Autoportret, fragment obrazu Zmartwychwstanie |
|
| Imiona i nazwisko | Piero della Francesca |
| Data i miejsce urodzenia | ok. 1420 Sansepolcro |
| Data i miejsce śmierci | 12 października 1492 |
| Narodowość | włoska |
| Dziedzina sztuki | malarstwo |
| Styl | renesans |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
Piero della Francesca (ur. ok. 1415 w Borgo San Sepolcro, zm. 12 października 1492) – malarz włoski.
Urodził się w Borgo San Sepolcro (Toskania). Tworzył między innymi w Arezzo, Rzymie, Florencji, Rimini, Urbino, Ferrarze, a także w rodzinnym mieście. Do najważniejszych jego dzieł należą: Chrzest Chrystusa, Zmartwychwstanie, freski w bazylice S. Francesco w Arezzo (Legenda Krzyża Świętego 1452–59). Był też teoretykiem malarstwa i uczonym – napisał traktaty o perspektywie (De prospectiva pingendi) oraz o pięciu figurach wykorzystywanych w sztukach plastycznych.
W malarstwie Piera silne są wpływy mistrzów Północy, m.in. Rogiera van der Weydena oraz pierwiastek rodzimy (Domenico Veneziano – jasny koloryt). Geometryzacja brył wynika prawdopodobnie z fascynacji architekturą. Sztuka Piera jest wyraźnie intelektualna, występują napięcia psychologiczne (kontrasty), symbole, odniesienia do literatury i kultury (legenda krzyża wg wersji Jacques'a Voragine'a).
Najciekawszym okresem twórczości Piera jest jego pobyt na dworze księcia Federica da Montefeltro w Urbino, który skupiał takie osobistości jak Leon Battista Alberti (architekt), Baldassare Castiglione (autor Dworzanina), czy Luca Pacciolli (dominikanin i matematyk). Malarstwo Piera zostało wkrótce po jego śmierci zepchnięte na drugi plan, ponownie odkryto je dopiero w XIX wieku, a rozreklamowano na początku XX, po sukcesie kubizmu i neoimpresjonizmu. Najsławniejsi (we Włoszech) uczniowie Piera to Luca Signorelli i Melozzo da Forlì.
Jeden z esejów z cyklu Barbarzyńca w ogrodzie poświęcił malarzowi Zbigniew Herbert.
Wybrane prace [edytuj]
| nr | tytuł, zleceniodawca | czas powstania | technika i wymiary | miejsce przechowywania | ilustracja |
| 1. | Sigismondo Pandolfo Malesta[1] | ok. 1450-51(?) | tempera na desce 44 x 34 cm |
Luwr |  |
| 2. | Chrzest Chrystusa[2] | lata 50. XV w. | tempera na desce 167 x 116 cm |
National Gallery w Londynie |  |
| 3. | Portret Federica da Montefeltro i jego żony, Battisty Sforza[3] | ok. 1465-70 | tempera na desce, 47 x 33 cm (każda deska) | Galeria Uffizi |  |
| 4. | Sen św. Hieronima dawniej Biczowanie Chrystusa[4] | lata 60. XV w. | 60 x 80 cm | Galleria Nazionale delle Marche, Urbino |  |
| 5. | Narodzenie[2] | 1470-5 | olej na desce 124.4 x 122.6 cm |
National Gallery w Londynie |  |
| 6. | Madonna di Senigallia[5] | 1472 (?) | 61 x 53 cm | Galleria Nazionale delle Marche, Urbino |  |
| 7. | Madonna z Dzieciątkiem w otoczeniu świętych | 1472 | 251 x 172 cm | Pinakoteka Brera |  |
| 8. | Madonna del Parto | Kościół Santa Maria Nomentana, Toskania |  |
||
| 9. | Zmartwychwstanie | 1465 | 225 × 200 cm | Museo Civico w Sansepolcro |  |
| 10. | Sen Konstantyna | 1466 | fresk 329 × 190 cm | San Francesco w Arezzo |  |
Przypisy
- ↑ Informacje o obrazie ze strony Luwru (ang. • fr.).
- ↑ 2,0 2,1 Informacje o obrazie ze strony National Gallery (ang.).
- ↑ Informacje o obrazie ze strony Virtual Uffizi (ang.).
- ↑ Informacje o obrazie ze strony Marche World Wide (ang.).
- ↑ Informacje o obrazie ze strony Marche World Wide (ang.).
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Twórczość Piero della Francesca (wł. • ang.)
- Piero della Francesca (wł. • ang.)
- Piero della Francesca: Biography na stronie Web Gallery of Art (ang.)
