Pirania Natterera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pirania Natterera
Pygocentrus nattereri[1]
Kner, 1858
Dorosły osobnik
Dorosły osobnik
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd kąsaczokształtne
Rodzina piraniowate
Rodzaj Pygocentrus
Gatunek pirania Natterera
Synonimy
  • Pygocentrus altus Gill, 1870
  • Pygocentrus ternetzi (Steindachner, 1908)
  • Rooseveltiella nattereri (Kner, 1858)
  • Serrasalmo ternetzi Steindachner, 1908
  • Serrasalmus ternetzi Steindachner, 1908
Zasięg występowania
Mapa występowania
kolor zielony - Pygocentrus nattereri
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pirania Natterera, pirania czarnoogonowa[potrzebne źródło], pirania czerwona[potrzebne źródło] (Pygocentrus nattereri) – gatunek słodkowodnej, drapieżnej ryby z rodziny piraniowatych (Serrasalmidae), wcześniej klasyfikowanej jako podrodzina kąsaczowatych (Characidae). Ryba potencjalnie niebezpieczna dla ludzi ze względu na możliwość dotkliwego pogryzienia – jest uważana za najbardziej niebezpieczną i agresywną piranię. Poławiana lokalnie jako ryba konsumpcyjna, często pielęgnowana w akwariach.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Północno-wschodnia Ameryka Południowa pomiędzy 9°N – 34°S, na wschód od Andów. Występuje licznie w dorzeczach Amazonki, Parany, Essequibo, rzeki Urugwaj oraz w rzekach północno-wschodnich wybrzeży Brazylii. Gatunek introdukowano w wielu słodkowodnych zbiornikach Stanów Zjednoczonych.

Zęby piranii Natterera

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Krępe, wysokie, silnie bocznie spłaszczone ciało o maksymalnej długości 33 cm i masie 3,85 kg[2]. Głowa duża, z tępo ściętym pyskiem i szerokimi policzkami, pod którymi ukryta jest muskulatura umożliwiająca silne zaciskanie szczęk. Grube wargi zasłaniają ostre, silne zęby o trójkątnym kształcie osadzone przeciwlegle na obu szczękach – umożliwiają odcinanie kawałków ciała ofiary. Ubarwienie jest różne, w zależności od lokalizacji danej populacji i wieku ryby, prawdopodobnie również od jej wielkości. Zwykle w dolnej części ciała dominuje ubarwienie rdzawo-pomarańczowe, a grzbiet jest srebrzystoszary. Płetwa grzbietowa i tłuszczowa są czarne.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Piranie Natterera tworzą niewielkie stada złożone z 20–30 osobników, w których ustalają strukturę hierarchiczną. Metody pobierania pokarmu i preferencje pokarmowe zmieniają się z wiekiem ryb. Młode piranie żerują głównie w ciągu dnia zjadając owady i ich larwy, dorosłe – o brzasku i o zmierzchu, żywiąc się przede wszystkim owadami, ślimakami i osłabionymi rybami, a przy braku pokarmu mięsnego uzupełniając dietę roślinami. Mogą jednak zjeść każdy pokarm, nawet lądowe kręgowce, które dostały się do wody. W poszukiwaniu zdobyczy kierują się bardzo dobrym słuchem. W porze suchej stłoczone w wysychających zbiornikach stada piranii zaciekle atakują swoje ofiary. Zwiększoną agresję wykazują również w okresie rozrodu.

Jest to gatunek jajorodny. Ikrę składa w dołku wykopanym w podłożu, a po zapłodnieniu przytwierdza do przydennej roślinności. Jako nieliczne wśród kąsaczokształtnych, piranie chronią swoją ikrę.

Znaczenie w ekosystemie[edytuj | edytuj kod]

Piranie Natterera spełniają w zajmowanych biocenozach funkcje sanitarne – zjadają ryby zdradzające objawy osłabienia. Pomiędzy piranią Natterera a Serrasalmus marginatus zaobserwowano relacje mutualistyczne polegające na pobieraniu przez S. marginatus pasożytów z ciała piranii Natterera.

Przypisywana tym rybom krwiożerczość, zwłaszcza w odniesieniu do ludzi i dużych ssaków, nie została potwierdzona. Uważa się, że stanowią potencjalne zagrożenie, szczególnie w regionach gęsto zaludnionych i w wodach zanieczyszczonych odpadami mięsnymi (np. okolice rzeźni). Zapach krwi może je sprowokować do zaatakowania rannego zwierzęcia lub człowieka. Wprawdzie odnotowano przypadki grupowego ataku piranii na duże ssaki i ludzi, jednak nie potwierdzono żadnego przypadku ze skutkiem śmiertelnym. Większość relacji o tych atakach uznawana jest za mocno przesadzone[3].

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Mięso piranii jest jadalne. Ryby te są poławiane lokalnie na niewielką skalę. Znacznie większe znaczenie mają jako ryby akwariowe.

Hodowla w akwarium[edytuj | edytuj kod]

Stado piranii Natterera w oceanarium w Petersburgu

W literaturze akwarystycznej ryba ta opisywana była pod nazwą piranii czerwonej (Serrasalmus altus[4] lub Serrasalmus nattereri[5]). Hodowla młodych osobników w dużym zbiorniku o długości co najmniej 200 cm nie nastręcza problemów. Jednak ryby te osiągają przeciętnie około 27 cm długości, a jako ryby stadne powinny być pielęgnowane w stadzie. W akwarium potrzebują dużo roślinności, aby mogły się ukryć. W zbyt gęsto obsadzonym zbiorniku i przy złym karmieniu zdarzają się przypadki kanibalizmu.

W trakcie zabiegów pielęgnacyjnych zalecane jest zachowanie daleko idącej ostrożności.

Przypisy

  1. Pygocentrus nattereri w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Pygocentrus nattereri. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 12 lipca 2009]
  3. Non-Native Aquatic Species in the Gulf of Mexico and South Atlantic Regions : Pygocentrus nattereri (Kner, 1860) (ang.). Gulf States Marine Fisheries Commission. [dostęp 12 lipca 2009].
  4. Kahl Wally, Kahl Burkard, Vogt Dieter: Atlas ryb akwariowych. Warszawa: Delta W-Z, 2000. ISBN 83-7175-260-1.
  5. Henryk Jakubowski. Pierwsze w Polsce rozmnożenie piranii czerwonej. „Akwarium”. Nr 5–6/88. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Ryby : encyklopedia zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007. ISBN 978-83-01-15140-9.
  2. Pygocentrus nattereri. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 12 lipca 2009]
  3. Putz, B.: Pygocentrus nattereri (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2002. [dostęp 12 lipca 2009].