Połonina Wetlińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Na mapach: 49°10′02,039″N 22°31′42,892″E/49,167233 22,528581

Połonina Wetlińska
Najwyższy szczyt Roh
(1255 m n.p.m.)
Długość 8 km
Jednostka dominująca Bieszczady Zachodnie
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Połonina Wetlińska widziana ze Smereka
Połonina Wetlińska pomiędzy Hasiakową Skałą i Rohem
Osadzki Wierch i Roh z Hasiakowej Skały
"Chatka Puchatka" zimą

Połonina Wetlińskapasmo górskie i połonina w Bieszczadach Zachodnich. Jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Bieszczadach.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Jest to masyw o kilku wierzchołkach, a jego kontynuacją jest góra Smerek oddzielona przełęczą M. Orłowicza. Południowo-zachodnie stoki masywu są krótkie i stromo opadają w dolinę Wetlinki, zachodnie do doliny Prowczy i Nasiczniańskiego Potoku, natomiast północno-wschodnie przechodzą w długie grzbiety, które łagodnie opadają ku bardziej odległej dolinie Sanu. Poprzez Przełęcz Wyżną masyw Połoniny Wetlińskiej łączy się z Działem.

Kulminacje Połoniny Wetlińskiej:

Większa część masywu znajduje się na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Najwyższe partie masywu pokrywają typowe bieszczadzkie połoniny, poniżej 1050 m znajdują się lasy bukowe, które najlepiej zachowały się w dolinie Tworylczyka. Z połonin roztaczają się rozległe widoki i znajduje się tu najwyżej położone bieszczadzkie schronisko: "Chatka Puchatka" (1228 m n.p.m.), usytuowane tuż pod Hasiakową Skałą.

Z rzadkich w Polsce roślin stwierdzono występowanie takich gatunków, jak: lepnica karpacka, tocja karpacka, turzyca dacka, tojad bukowiński i groszek wschodniokarpacki[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Połonina Wetlińska i sąsiedni Smerek nazwy swe wzięły od leżących u ich stóp wsi, a nadali je kartografowie austriaccy. Jednak szczytowe połoniny należały także do wsi Jaworzec, Zatwarnica, Berehy Górne i jeszcze w okresie międzywojennym masowo wypasano tu woły i jałówki. W samej tylko części należącej do wsi Zatwarnica wypasano 150-200 sztuk bydła. Nocą trzymano je na polanie Katyczowa powyżej źródlisk Hylatego, w południe przepędzano na odpoczynek na polanę Jahrowyszcze. Pojono w korytach znajdujących się pomiędzy tymi polanami. Stada pilnowało 4-5 stałych pastuchów oraz zmieniający się pomocnicy.

W czasie I wojny światowej Połonina Wetlińska była miejscem ciężkich walk pozycyjnych pomiędzy wojskami rosyjskimi i austriackimi. Latem 1944 w lasach Stołów obozował oddział partyzantki radzieckiej M. Kunickiego „Muchy”. W Suchych Rzekach (na północnych stokach Szarego Berda) działała ukraińska szkoła podoficerska batalionu „Rena” UPA.

Na Połoninie Wetlińskiej wykonywano zdjęcia do filmu Bandyta z 1997 roku[2].

Legendy[edytuj | edytuj kod]

Z Połoniną Wetlińską związane są liczne legendy. Jedna z nich mówi o sposobie podziału tej połoniny między mieszkańców kilku miejscowości, które na niej wypasały swoje bydło. Według niej wszyscy właściciele wsi wyjechali rano konno ze swoich dóbr i tam gdzie się spotkali wytyczono granice, jednak dziedzic z Hulskiego zaspał (inna wersja mówi, że przegrał pastwiska w karty) i dlatego mieszkańcy Hulskiego paśli swoje bydło na Otrycie. Legendy mówią też o zbójnikach i ich licznych kryjówkach. M.in. nad źródliskami potoku Hylaty, w miejscu zwanym Skałą podobno ukrywał się słynny wschodniokarpacki zbójnik Dobosz.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony SmerekPrzeł. M. Orłowicza – Połonina Wetlińska – Berehy Górne (Główny Szlak Beskidzki)
szlak turystyczny żółty Połonina Wetlińska (schronisko) – Przełęcz Wyżna
szlak turystyczny żółty szlak turystyczny czarny Połonina Wetlińska (schronisko) – camping "Górna Wetlinka"
szlak turystyczny żółty Wetlina – Przełęcz M. Orłowicza – Zatwarnica (na obrzeżach Połoniny Wetlińskiej)
Ścieżka edukacyjna zielona.svg Wetlina – Przeł. M. Orłowicza – Połonina Wetlińska – Przeł. Wyżna i camping "Górna Wetlinka" (ścieżka przyrodnicza "Pełnik", biegnąca wzdłuż szlaków pieszych)

Przypisy

  1. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  2. http://www.filmweb.pl/film/Bandyta-1997-509/trivia

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Bieszczady : przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 1997. ISBN 83-85557-40-7.
  2. Bieszczady i Góry Sanocko-Turczańskie. Mapa turystyczna. Skala 1:75 000. Wydanie trzecie. Warszawa: PPWK S. A. ISBN 83-7329-436-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]