Wyspy Kokosowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wysp należących do Australii. Zobacz też: Wyspy Kokosowe w Mjanmie oraz znaczenia nazwy Wyspa Kokosowa.
Territory of Cocos (Keeling) Islands
Terytorium Wysp Kokosowych (Keelinga)
Flaga Wysp Kokosowych
Herb Wysp Kokosowych
Flaga Wysp Kokosowych Herb Wysp Kokosowych
Położenie Wysp Kokosowych
Język urzędowy angielski
Stolica West Island
Głowa państwa królowa Elżbieta II
Zależne od Australii
W jej imieniu Administrator Brian Lacy
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe

14,2 km²
0%
Liczba ludności (2010)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
238. na świecie
596[1]
42 osób/km²
Jednostka monetarna dolar australijski (AUD)
Rok utworzenia wydzielenie z brytyjskiego Singapuru
1955
Religia dominująca islam
Strefa czasowa UTC +6,5
Kod ISO 3166 CC/CCK/166
Domena internetowa .cc
Kod telefoniczny ++61-891
Mapa Wysp Kokosowych

Wyspy Kokosowe (Terytorium Wysp Kokosowych (Keelinga); ang. Cocos (Keeling) Islands) – grupa dwóch atoli koralowych na Oceanie Indyjskim stanowiących terytorium zależne Australii, położonych 1100 km na południowy zachód od Sumatry. Geograficznie stanowi część Azji Południowo-Wschodniej, jednak ze względu na obecną przynależność polityczną, terytorium to niekiedy jest zaliczane do Oceanii (do 1955 roku również pod względem politycznym było terytorium azjatyckim).

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Wyspy Kokosowe, na mocy Cocos (Keeling) Islands Act 1955, są terytorium zewnętrznym Australii administrowanym przez Department of Transport and Regional Services. Australijski administrator, którym od 5 października 2009 jest Brian Lacy, mianowany jest przez Gubernatora Generalnego Australii i reprezentuje zarówno Australię, jak i monarchię brytyjską (administrator nie rezyduje na wyspach).

Lokalną władzę na wyspie sprawuje siedmioosobowa Rada (Cocos (Keeling) Islands Shire Council), wybierana na czteroletnią kadencję w bezpośrednich wyborach. Połowa składu Rady wymieniana jest co dwa lata.

Terytorium nie ma podziału administracyjnego. Za jej obronę odpowiada Australia, a na wyspach porządku strzeże pięciu policjantów.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Wysp Kokosowych.

Wyspy Kokosowe składają się z dwóch atoli: Południowych Wysp Keelinga, na których skupiona jest cała populacja wysp, oraz Północnej Wyspy Keelinga. Łączna powierzchnia wysp wynosi 14,2 km². Stolicą terytorium jest West Island, a drugą miejscowością, siedzibą lokalnej Rady, jest Home Island (Bantam). Pomimo, że język angielski jest jedynym językiem urzędowym, wyspy mają swoje oficjalne nazwy również w języku malajskim.

Na wyspach nie ma żadnych cieków ani stałych zbiorników wody. Z tego powodu zasoby wody słodkiej są ograniczone, a deszczówkę magazynuje się w podziemnych zbiornikach.

Południowe Wyspy Keelinga są atolem składającym się z 26 wysp i wysepek o łącznej powierzchni 13,1 km². Zamieszkane są tylko dwie z tych wysp: Home Island i West Island.

Wyspy wchodzące w skład atolu Południowych Wysp Keelinga:

Lp. Wyspa Powierzchnia
(km²)
Nazwa malajska Nazwa angielska
1 Pulo Luar Horsbourgh Island 1,04
2 Pulo Tikus Direction Island 0,34
3 Pulo Pasir Workhouse Island 0,00
4 Pulo Beras Prison Island 0,02
5 Button Islets 0,00
7 Pulo Gangsa <0,01
8 Pulo Selma Home Island 0,95
9 Pulo Ampang Kechil  Scaevola Islet <0,01
10 Pulo Ampang 0,06
11 Pulo Wa-idas Ampang Minor 0,02
12 Pulo Blekok 0,03
13 Pulo Kembang 0,04
14 Pulo Cheplok Gooseberry Island  <0,01
15 Pulo Pandan Misery Island 0,24
16 Pulo Siput Goat Island 0,10
17 Pulo Jambatan <0,01
18 Pulo Labu 0,04
19 Pulo Atas South Island 3,63
20 Pulo Kelapa Satu 0,02
21 Pulo Blan East Cay 0,03
22 Pulo Blan Madar Burial Island 0,03
23 Pulo Maria West Cay 0,01
24 Pulo Kambling  ?Turtle Island <0,01
25 Pulo Panjang West Island 6,23
26 Pulo Wak Bangka  ?Turtle Island 0,22

Wyspy z oznaczoną powierzchnią "0" są wyspami zalewnymi w czasie przypływu.

Północna Wyspa Keelinga jest atolem składającym się z jednej, niezamieszkanej wyspy, mającej kształt litery C. Jest to niemal zamknięty atol, a do wewnętrznej laguny prowadzi tylko jedna, bardzo wąska cieśnina (mająca około 50 m szerokości) we wschodniej części wyspy. Wyspa ma około 1,1 km² powierzchni, a wewnętrzna laguna zajmuje 0,5 km². Północna Wyspa Keelinga wraz z otaczjącym ją morzem na odległość 1,5 km od wybrzeża stanowi park narodowy Pulu Keeling National Park, powołany 12 grudnia 1995 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wyspy zostały odkryte w 1609 przez kapitana Williama Keelinga, jednak aż do XIX wieku pozostawały bezludne. W 1826 Alexander Hare założył osadę na West Island, a w roku następnym na South Island osadę założył John Clunies-Ross. W 1831 Alexander Hare opuścił wyspy, a rodzina Clunies-Ross objęła w posiadanie całe wyspy ustanawiając na nich swoje feudalne lenno.

W 1836 do atolu przybił okręt HMS „Beagle”, na którego pokładzie przebywał młody przyrodnik Karol Darwin. Jego pobyt na atolu pozwolił na potwierdzenie teorii o powstawaniu atoli.

Wielka Brytania formalnie anektowała wyspy w 1857, po czym przyłączyła je do swoich azjatyckich kolonii. W praktyce na wyspach jednak nic się nie zmieniło. W 1886 królowa Wiktoria przekazała wyspy w wieczystą własność rodzinie Clunies-Ross.

9 listopada 1914 w trakcie I wojny światowej u wybrzeży Wysp Kokosowych rozegrała się bitwa morska, zwana bitwa koło Wysp Kokosowych, w której zatopiony został niemiecki krążownik SMS „Emden”.

W czasie II wojny światowej wyspy przeszły pod wojskową administrację Cejlonu (do tej pory podlegały pod Singapur). W maju 1942 roku na wyspie miał miejsce bunt 15 członków garnizonu. Po stłumieniu buntu, 7 jego członków zostało skazanych na śmierć, a trzy wyroki wykonano – był to jedyny przypadek w czasie II wojny światowej, gdy stracono, za zorganizowanie buntu, żołnierza brytyjskiej Wspólnoty Narodów.

W roku 1955 Wielka Brytania przekazała wyspy Australii i od tej pory stanowią one terytorium zależne tego kraju. Rządowi Australii nie podobało się feudalne zarządzanie wyspami przez rodzinę Clunies-Ross i zmusiła ją w 1978 do sprzedania praw własności do wysp.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Istotne znaczenie dla gospodarki tych wysp ma wyłącznie uprawa palm kokosowych. Powoli rozwija się również turystyka. Jednak bezrobocie jest bardzo duże (w 2000 wynosiło 60% wśród mieszkańców Home Island).

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Ludność wysp skupia się wyłącznie na dwóch wyspach: West Island zamieszkanej przez ok. 100 osób oraz Home Island zamieszkanej przez ok. 500 osób. Mieszkańcami West Island są głównie Australijczycy – pracownicy administracji rządowej, obsługi lotniska itp. Na Home Island mieszkają natomiast niemal wyłącznie Malajowie – potomkowie robotników sprowadzanych na plantacje palmy kokosowej. Większość z nich mówi językiem malajskim (dialekt Wysp Kokosowych).

Religia[edytuj | edytuj kod]

Źródło: Joshua Project, 2010[2]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Wyspy Kokosowe w Wikisłowniku

Przypisy

  1. - The World Factbook
  2. Cocos (Keeling) Islands – Religions. Joshua Project. [dostęp 2013-11-02].