Brisbane
| Brisbane | |||
|
|||
| Dewiza: Brisvegas | |||
| Państwo |  Australia |
||
| Stan |  Queensland |
||
| Burmistrz | Campbell Newman | ||
| Powierzchnia | 5904.8[1] km² | ||
| Populacja (2005) • liczba ludności • gęstość |
2 043 185 918 (2006)[2] os./km² |
||
|
Położenie na mapie Queensland
  Brisbane
|
|||
|
Położenie na mapie Australii
 Brisbane
|
|||
 27°28′S 153°02′E / -27.466666666667, 153.03333333333Na mapach: 27°28′S 153°02′E / -27.466666666667, 153.03333333333 |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
Brisbane (wym. [ˈbrɪzbən]) – miasto w Australii, stolica stanu Queensland, położone u ujścia rzeki Brisbane do zatoki Moreton. Jest jednym z największych miast Australii. Klimat subtropikalny z gorącymi, wilgotnymi latami i ciepłymi, łagodnymi zimami.
Ważny ośrodek handlowy, naukowy (3 uniwersytety) i kulturalny (muzea, galeria sztuki); liczne parki (herbarium). Brisbane jest ośrodkiem przemysłu rafineryjnego, gumowego, stoczniowego i maszynowego. Odbywało się tu wiele znaczących wydarzeń kulturalnych i sportowych, m.in. Igrzyska Wspólnoty Narodów (Commonwealth Games) w 1982 r., Wystawa Światowa (World Expo) w 1988 r. oraz Igrzyska Dobrej Woli w 2001 r.
W mieście znajduje się polski konsulat honorowy.
Spis treści |
Historia[edytuj]
Przed przybyciem Europejczyków tereny dzisiejszego Brisbane były zamieszkiwane przez aborygeńskie plemiona Turrbal i Jagera. Nazywali oni ten obszar Mian-jin, tzn. "miejsce o kształcie kolca". W 1823 r. porucznik brytyjskiej marynarki John Oxley zbadał uroczą dolinę bezimiennej wówczas rzeki, uchodzącej do Zatoki Moreton. Nowoodkrytym miejscem zainteresował się ówczesny gubernator Nowej Południowej Walii, sir Thomas Brisbane (1773–1860). W następnym roku założono tu kolonię karną dla zesłańców (Redcliffe Point nad Zatoką Moreton). Inspektorzy odwiedzający kolonię protestowali wielokrotnie przeciwko wykorzystaniu miejsca o tak dobrym klimacie, doskonałym położeniu i bogatym zapleczu gospodarczym (lasy, pastwiska, dostatek słodkiej wody) w charakterze "luksusowego" miejsca zesłań. Ostatecznie w 1839 r. zlikwidowano kolonię dla zesłańców, a już w następnym roku na pastwiskach pojawiły się pierwsze stada owiec. W 1843 r. rozpoczęła się sprzedaż działek dla osadników, którzy założyli tu osadę nazwaną na cześć gubernatora T. Brisbane'a. Po trzech latach liczyła ona już 900 mieszkańców i posiadała własną gazetę "Moreton Bay Courier"[3].
W latach 40. w całej wschodniej Australii wystąpiły masowe epidemie bydła, co zrujnowało również wiele rodzin w Brisbane. Wówczas pojawił się w osadzie rzeźnik Andrew Petrie, który założył w niej rzeźnię, garbarnię skór i zajął się przemysłowym wytopem łoju. Powstała pierwsza linia okrętowa do odwozu tych wyrobów do Sydney. Zaczęli przybywać kolejni emigranci z Anglii. Szczególnie istotne było przypłynięcie statku "Fortitude", który przywiózł kilkaset osób, głównie rzemieślników. Założyli oni własne osiedle Fortitude Valley - obecnie dzielnica Haymarket w Brisbane[3]. We wrześniu 1859 r. liczące już 5 tys. mieszkańców miasto otrzymało prawa miejskie. Trzy miesiące później, po oddzieleniu Queensland od Nowej Południowej Walii, zostało ono stolicą nowego stanu. Pod koniec XIX w. Brisbane liczyło ponad 100 tys. mieszkańców, po zakończeniu I wojny światowej - już przeszło 200 tys.
Brisbane odgrywało ważną rolę w czasie II wojny światowej, kiedy podczas walk z Japonią na południowo-zachodnim Pacyfiku było siedzibą sztabu generalnego generała D. MacArthura. Nastąpił wówczas rozwój znaczny portu oraz powstało szereg zakładów przemysłowych, pracujących na rzecz armii, które następnie stały się podstawą przemysłowego rozwoju miasta. W 1960 r. Brisbane obejmowało teren 971 km² i liczyło 543 tys. mieszkańców[3].
W 1974 oraz 2011 miasto zostało zalane przez powódź[4].
Nauka[edytuj]
- Australian Catholic University[5]
- Brisbane College of Theology[6]
- Central Queensland University[7]
- Griffith University[8]
- Queensland University of Technology[9]
- University of Canberra[10]
- University of New South Wales[11]
- University of Southern Queensland[12]
- University of Queensland[13]
Transport[edytuj]
W mieście znajduje się Międzynarodowy Port Lotniczy[14] z hubem linii lotniczych Qantas i port morski[15]. Brisbane to miasto z wieloma przedmieściami. Położone jest na bardzo dużym obszarze, dlatego dotarcie dokądkolwiek wiąże się z pokonywaniem dużych odległości.
Miasto posiada bardzo dobrze rozwiniętą sieć komunikacji miejskiej włączając w to autobusy, rzeczne promy, kolejkę. Jednak dla stałych mieszkańców jedyną rozsądną opcją jest tylko własne auto, tym bardziej że przy poruszaniu się po mieście korzysta się często z autostrad np. Centenary Highway.
Organizacja ruchu w centrum zmienia się w zależności od pory dnia. W godzinach szczytu niektóre pasy zmieniają kierunek ruchu. Np. rano jest więcej pasów w kierunku do centrum, po zakończeniu godzin pracy - więcej pasów staje się pasami w kierunku poza centrum. Niektóre pasy są wyłączane tylko dla autobusów.
Dla studentów obowiązują duże zniżki na bilety za okazaniem legitymacji studenckiej instytucji w jakiej prowadzona jest nauka. Rozkłady jazdy autobusów z planami tras są dostępne bezpłatnie. Przystanki autobusowe są od siebie znacznie oddalone, pytając kierowcę o to, na którym należy wysiąść, najlepiej podać jakiś punkt orientacyjny w danej dzielnicy, w pobliże którego zamierza się dotrzeć, inaczej można się liczyć z długim spacerem albo oczekiwaniem na następny autobus.
Sport[edytuj]
Najpopularniejszymi dyscyplinami sportu w Brisbane są: rugby 13- osobowe, rugby 15-osobowe, krykiet, futbol australijski i piłka nożna.
Popularne kluby sportowe:
- Brisbane Broncos - drużyna występująca w ogólnokrajowej lidze NRL (rugby 13-osobowe).
- Reds - drużyna występująca w międzynarodowej lidze Super 14 (rugby 15-osobowe).
- Brisbane Lions - drużyna futbolu australijskiego występująca w lidze AFL.
- Queensland Bulls - krykietowa reprezentacja stanu.
- Brisbane Roar - drużyna piłki nożnej występująca w najwyższej klasie rozgrywkowej Australii oraz AFC Champions League. Aktualny mistrz Australii.
Dwa główne stadiony w mieście to:
- Suncorp Stadium - przeznaczony głównie do rugby i piłki nożnej (50.000 miejsc).
- Gabba - przeznaczony do futbolu australijskiego i krykieta (42.000 miejsc).
W Brisbane, od wielu lat, rozgrywany jest międzynarodowy turniej tenisowy "Brisbane International", który jest co roku pierwszym turniejem na świecie rozpoczynającym nowy sezon tenisowy.
W Brisbane urodził się także zawodowy kolarz Robbie McEwen.
Przypisy
- ↑ Australian Bureau of Statistics: "Community Profile Series : Brisbane (Statistical Division). [dostęp 2008-01-21].
- ↑ Australian Bureau of Statistics: Explore Your City Through the 2006 Census Social Atlas Series. 2008-03-17. [dostęp 2008-07-20].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 M.K.: Brisbane. Trzecie miasto Australii, w: "Poznaj świat" R. VIII, nr 1 (86), styczń 1960, s. 15-16
- ↑ Małgorzata Larecka "Wielkie sprzątanie antypodów", Angora nr 14, 3-04-2011
- ↑ Australian Catholic University
- ↑ Brisbane College of Theology
- ↑ Central Queensland University
- ↑ Griffith University
- ↑ Queensland University of Technology
- ↑ University of Canberra
- ↑ University of New South Wales
- ↑ University of Southern Queensland
- ↑ University of Queensland
- ↑ Międzynarodowy Port Lotniczy
- ↑ port morski
Miasta partnerskie[edytuj]
Zobacz też[edytuj]
Linki zewnętrzne[edytuj]
|
|||||||
