Polany Surowiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polany Surowiczne
Chatka studencka – Chałupa Elektryków
Chatka studencka – Chałupa Elektryków
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Komańcza
Liczba ludności (2006) 0
Strefa numeracyjna (+48) 13
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 1065243
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Polany Surowiczne
Polany Surowiczne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Polany Surowiczne
Polany Surowiczne
Ziemia 49°27′01″N 21°52′50″E/49,450278 21,880556Na mapach: 49°27′01″N 21°52′50″E/49,450278 21,880556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ruiny dzwonnicy

Polany Surowiczne – nieistniejąca wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Komańcza. W rejestrze TERYT figurują jako wies[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Polany Surowiczne leżą w dolinie Potoku Surowicznego, lewobrzeżnego dopływu Wisłoka, u stóp góry Polańskiej. Na południu graniczą z Wolą Niżną i Surowicą, a na wschodzie z Darowem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała prawdopodobnie w XV w., była wówczas wykorzystywana jako pastwiska przez mieszkańców istniejącej od XIV w. sąsiedniej Surowicy. W dokumentach pojawia się 22 czerwca 1549 r. jako Potok Surowiczny, kiedy to przywilej osadczy dla wsi otrzymał od kasztelana sanockiego Iwan z Surowicy. 15 kwietnia 1690 r. założono tu parafię pw. św. Michała Archanioła, należącą do diecezji przemyskiej, dekanatu jasielskiego. Pierwsze zapisy budowie cerkwi pochodzą z roku 1728. W ostatnich latach XIX w. wieś liczyła 101 domów i 665 osób, prawie wyłącznie Łemków (w końcu lat 30. XX wieku – ponad 1000 mieszkańców).

We wrześniu 1944 podczas operacji dukielsko-preszowskiej we wsi stacjonowała niemiecka 68 Dywizja Piechoty (XXIV. Korpus Pancerny) broniąca pozycji przed nacierającym od wschodu radzieckim 67 Korpusem piechoty oraz 167 i 129 Korpusem strzelców (107 Dywizji Piechoty).

20 maja 1945 banderowcy wykonujący wyrok Ukraińskiej Narodowej Samoobrony powiesili Homyka Wasyla narodowości ukraińskiej za nieposłuszeństwo wobec UPA. W 1946 r. wieś została zniszczona, mieszkańcy wysiedleni do ZSRS, a pola zmieniły się w nieużytki. Po wojnie teren doliny był okresowo wykorzystywany do wypasu bydła przez PGR i Zakład Karny z pobliskiego Moszczańca.

W 1992 r. na Polanach Surowicznych odbył się zlot Rainbow Family, w którym uczestniczyło ponad dwa tysiące członków i sympatyków Tęczowej Rodziny z całego świata.

Pozostałości po dawnej wsi[edytuj | edytuj kod]

Jedynymi śladami po wsi jest zdewastowana (obecnie remontowana) murowana dwukondygnacyjnej dzwonnicy z 1730 r., fundamenty cerkwi (z 1728 r.), kilka nagrobków na dawnym cmentarzu (w tym nagrobek młodego lekarza lwowskiego, zmarłego podczas epidemii w 1873 r.), ruiny kapliczki, zdziczałe sady i w wielu miejscach resztki kamiennych piwnic oraz studni.

W 1981 r. w budynku wydzierżawionym od PGR studenci z NZS Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej założyli chatkę studencką Chałupa Elektryków, po likwidacji NZS prowadzoną przezKlub Turystyczny Elektryków "STYKI" przy Wydziale Elektrycznym PW[2], a obecnie przez Stowarzyszenie Klub Turystyczny Elektryków "Styki". Chałupa jest otwarta dla turystów stale od końca czerwca do końca sierpnia, a niekiedy w innych terminach urlopowych.

W pobliżu znajdował się drugi bliźniaczy budynek (w którym Chałupa Elektryków mieściła się krótko na początku swojej działalności, przed przeniesieniem do obecnego miejsca), wykorzystywany przy okazji letniego wypasu bydła z Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki[3] w Odrzechowej (spalił się dwukrotnie w ostatnich latach: 10 czerwca 2005 i po odbudowie jako Ranczo "Karolina" ponownie 13 maja 2008 prawdopodobnie w wyniku podpalenia).

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]