Srokacz szary

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Srokacz szary
Cracticus torquatus[1]
(Latham, 1802)
Srokacz szary
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina srokacze
Rodzaj Cracticus
Gatunek srokacz szary
Synonimy
  • Lanius torquatus Latham, 1802[2]
  • Vanga destructor Temminck, 1824[2]
  • Barita destructor Temminck, 1824[2]
  • Bulestes torquatus Cabanis, 1850[2]
  • Cracticus destructor Gould, 1837[2]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ilustracja przedstawiająca srokacza szarego z książki The birds of Australia Johna Goulda

Srokacz szary (Cracticus torquatus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny srokaczy (Cracticidae). W języku Aborygenów zwany jest Wãd-do-wãd-ony. Występuje w Australii.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Drugi człon nazwy naukowej, torquatus, jest męskim rodzajem łacińskiego przymiotnika oznaczającego kogoś ozdobionego naszyjnikiem[4]. Został opisany przez angielskiego ornitologa Johna Lathama, zależnie od źródła w 1801 lub 1802 roku. Odnotowywane były hybrydy ze srokaczem czarnogardłym (C. nigrogularis)[5]. Niekiedy, razem ze srokaczem czarnogrzbietym (C. mentalis), wydzielany jest do osobnego rodzaju, Bulestes. Podgatunek collecti niekiedy bywa łączony w jeden z podgatunkiem argenteus. Wyróżnia się 6 podgatunków srokacza szarego:

  • Cracticus torquatus torquatus (Latham, 1802)
  • Cracticus torquatus leucopterus Gould, 1848
  • Cracticus torquatus latens Ford, 1979
  • Cracticus torquatus cinereus Gould, 1837
  • Cracticus torquatus argenteus Gould, 1841
  • Cracticus torquatus colletti Mathews, 1912

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Mierzy około 24-30 cm, waży około 100 g. Samice są nieco mniejsze niż samce. Dorosły osobnik jest czarno-szaro-biały. Tęczówki oka brązowe. Czarna jest cała głowa, sterówki oraz lotki. Lotki drugorzędowe mają białe obrzeżenie, a sterówki biały pasek końcowy. Dziób jest szary, od połowy czarny, na końcu hakowato zagięty. Grzbiet, kuper oraz pozostała część skrzydeł szare, przy brzegu pióra z białymi obrzeżeniami. Spód ciała, półobroża oraz pokrywy podogonowe czystobiałe. Pazury mocne, czarne, nogi mają barwę szarą. U młodych ptaków czarne obszary upierzenia są oliwkowobrązowe.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Srokacz szary występuje w Australii, włącznie z Tasmanią. Największy zasięg ma w południowej części kontynentu, w północnej nie zasiedla bowiem Półwyspu Jork i centralnej części Wielkiego Basenu Artezyjskiego. Nie spotka się go także w centralnej części Terytorium Północnego, w centrum Wielkiej Pustyni Piaszczystej. Zasiedla różnorodne środowiska, w tym różne rodzaje lasów, sawanny, zarośla oraz tereny antropogenicznie zmienione: grunty uprawne, tereny wiejskie oraz miejskie.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Srokacze szare są mięsożerne. Odżywiają się małymi zwierzętami, włączając w to ptaki, jaszczurki oraz owady, a także ptasimi jajami. Czasami spożywają także owoce i nasiona. Nadziewają swoją zdobycz na ciernie i gałązki, podobnie jak dzierzby. Żerowanie odbywa się w parach lub małych grupach, na otwartej przestrzeni. Potrafi naśladować odgłosy innych ptaków.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Jest ptakiem monogamicznym. Terytorium wynosi zwykle 8-40 ha. Okres lęgowy srokaczy szarych trwa w lipcu i sierpniu, drugi lęg w grudniu i styczniu. Buduje na drzewie, około 10 metrów nad ziemią, kuliste gniazdo z patyków i gałązek połączonych trawą. Jego budową zajmują się obydwoje rodzice przez około 4 tygodnie. Zwykle umieszczone jest ono na drzewie. Składa 3-5 kulistych jaj o wymiarach 31x23 mm. Są one zielonobrązowe, często z czerwonawym plamkowaniem. Przez 25 dni jaja wysiaduje jedynie samica, w tym czasie samiec broni terytorium. Po 28 dniach od wyklucia młode opuszczają gniazdo. Zostają z rodzicami, aby pomagać im w wyprowadzeniu następnego lęgu.

Przypisy

  1. Cracticus torquatus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 John Gould: Handbook to The birds of Australia, Tom 1, str. 184-185
  3. Cracticus torquatus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2005, s. 219. ISBN 83-7073-360-3.
  5. Handbook of Avian Hybrids of the World

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]