Swietłana Sawicka
Swietłana Jewgienijewna Sawicka, ros. Светлана Евгеньевна Савицкая (ur. 8 sierpnia 1948 w Moskwie) – radziecka kosmonautka, pierwsza kobieta w otwartej przestrzeni kosmicznej, druga kobieta w kosmosie. Inżynier, zawodowy pilot, polityk; Lotnik Kosmonauta ZSRR.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Urodziła się w Moskwie jako córka oficera-lotnika radzieckiego, późniejszego marszałka lotnictwa ZSRR, Jewgienija Sawickiego[1]. Dziadek jej walczył na ziemiach polskich, oswobadzając je w czasie ostatniej wojny i zginął przy forsowaniu Narwi. Został pochowany na kwaterze wojskowej cmentarza w Pułtusku. Mając 16 lat wykonała pierwszy skok ze spadochronem. W roku 1965, mając 17 lat, została pilotką i jednocześnie jej nazwisko pojawiło się na liście rekordów świata w skokach spadochronowych z dużej wysokości. Zaliczyła 500 skoków, uzyskała 3 rekordy świata w skokach ze stratosfery, m.in. za skok z wysokości 14 km, przy czym otworzyła spadochron po przeleceniu 13 km. Dwa lata później uhonorowano ją tytułem mistrza sportu ZSRR. Po 3 latach, w roku 1970, jako studentka moskiewskiego Instytutu Lotniczego na międzynarodowych zawodach wyższego pilotażu została absolutną mistrzynią świata., Cztery lata później, lecąc na myśliwskim eksperymentalnym samolocie naddźwiękowym, ustanowiła 8 rekordów świata w zakresie wznoszenia samolotu. W roku 1975 lecąc na seryjnie produkowanym samolocie "E-133" osiągnęła prędkość 2683 km/godz(rekord niepobity przez 7 lat). Ukończyła Moskiewski Instytut Lotniczy im. Sergo Ordżonikidze oraz Centralną Szkołę Lotniczo-Techniczną Instytutu Lotniczego w Moskwie DOSAAF i pracowała następnie jako lotnik-instruktor. Po wysłuchaniu wykładów w szkole lotników-oblatywaczy - została oblatywaczem samolotów i sprawdziła w tym charakterze 20 maszyn. Zdobyła kwalifikacje lotnika-oblatywacza II klasy. Spędziła 1500 godzin w powietrzu i była instruktorem Centralnego Aeroklubu im. Czkałowa w Moskwie[1]. Aktywna była na polu sportów lotniczych - począwszy od 1974 ustanowiła 18 międzynarodowych rekordów lotniczych na samolotach odrzutowych biura MiG: Je-33, Je-66B (wersje MiG-21) i Je-133 (wersja MiG-25). Ustanowiła też 3 rekordy świata w grupowych skokach ze spadochronem ze stratosfery.
W 1980 została przyjęta do oddziału kosmonautów, do żeńskiej grupy kosmonautów nr 2. Po szkoleniu uzyskała kwalifikacje instruktora kosmonauty-badacza 2. klasy. Pierwszy lot kosmiczny odbyła na statku Sojuz T-7 i stacji kosmicznej Salut-7 w dniach 19–27 sierpnia 1982. Trwał on 7 dób 21 godziny 52 minuty i 24 sekundy, przy czym załoga stacji wykonywała eksperymenty badawcze.
W dniach 17–29 lipca 1984 Sawicka odbyła drugi lot w Kosmos na statku Sojuz T-12 i stacji Salut-7 jako inżynier pokładowy, trwał on 11 dób, 19 godzin, 14 minut i 36 sekund. 25 lipca 1984 jako pierwsza kobieta Sawicka wyszła w otwartą przestrzeń kosmiczną, przybywając tam 3 godziny 35 minut.
Po zakończeniu służby w oddziale kosmonautów, w latach 1992–1995 Sawicka pracowała naukowo jako docent Moskiewskiego Państwowego Instytutu Lotnictwa. Od 1989 zajmowała się też działalnością polityczną – była deputowanym ludowym ZSRR i członkiem Rady Najwyższej ZSRR. Od 1995 jest deputowaną do Dumy Państwowej Rosji (drugiej, trzeciej i czwartej kadencji), w składzie frakcji partii komunistycznej. W 1997 została wybrana pierwszym wiceprezydentem rosyjskiego stowarzyszenia Bohaterów Związku Radzieckiego.
Podobnie jak inni radzieccy kosmonauci, Sawicka za lot kosmiczny została uhonorowana 27 sierpnia 1982 tytułem Bohatera Związku Radzieckiego i medalem Złotej Gwiazdy. Po raz drugi otrzymała je 29 lipca 1984, będąc jedyną kobietą – dwukrotnym Bohaterem Związku Radzieckiego. Odznaczona również dwukrotnie Orderem Lenina, Orderem "Znak Honoru", Złotym Medalem FAI i innymi odznaczeniami ( w 1985 r.- Medalem im. de la Vaulx), ponadto zdobyła 12 złotych medali sportowych ZSRR i uhonorowano ją 14 razy dyplomem Międzynarodowej Federacji Lotniczej-FAI, a także tytułem "Zasłużonego Mistrza Sportu ZSRR" (1970).
Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej Dmitrija Miedwiediewa, № 436 z 12 kwietnia 2011, została odznaczona Medalem "Za zasługi w podboju kosmosu"[2].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Władysław Geisler. Astronautyka. , 1982. Wrocław: Ossolineum.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации № 436 «О награждении медалью „За заслуги в освоении космоса“ иностранных граждан» (ros.). kremlin.ru, 12 kwietnia 2011. [dostęp 9 lipca 2011].
Bibliografia [edytuj]
- Савицкая Светлана Евгеньевна w serwisie Gieroi Strany
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Sylwetka Swietłany Sawickiej
- Biogram, spacefacts.de (ang.)
