Szin Bet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szin Bet, (שב) – nazwa potoczna, skrótowiec, (hebr. שירות הביטחון הכללי, fonet. Szabak – Szerut ha-Bitachon ha-Klali i, pol. Służba Bezpieczeństwa Ogólnego. Znana także pod nazwą Szabak) – izraelska służba specjalna, odpowiedzialnie za kontrwywiad i bezpieczeństwo wewnętrzne, utworzona w czerwcu 1948 roku.

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Do zadań powierzonych Szerut a-Bitachon a-Klali należą m.in.: ochrona Izraela przed penetracją obcych służb wywiadowczych (kontrwywiad), ochrona dostojników, gmachów rządowych i ambasad Izraela na obcym terytorium oraz walka z terroryzmem (głównie arabskim), atakami terrorystycznymi wymierzonymi w interesy państwa żydowskiego.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

W skład struktury Szin Bet wchodzą trzy piony operacyjne:

  • Wydział spraw arabskich - odpowiedzialny za zwalczanie działalności palestyńskich i innych arabskich organizacji terrorystycznych.
  • Wydział spraw niearabskich - odpowiedzialny za zwalczanie działalności obcego wywiadu (dawniej zwłaszcza służb wywiadowczych państw Bloku Wschodniego).
  • Wydział ochrony - ochrona dostojników państwowych, budynków rządowych i ambasad.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Utworzenie struktur bezpieczeństwa w Izraelu[edytuj | edytuj kod]

Deklaracja niepodległości Izraela, ogłoszona 14 maja 1948 spowodowała zapotrzebowanie na służby wywiadu, kontrwywiadu i bezpieczeństwa wewnętrznego. Z tego powodu, już w maju 1948 roku utworzono Departament Wydziału Operacyjnego Sztabu Głównego – wywiad wojskowy, nazwany później Aman, podlegający pod Sztab Główny Sił Obronnych Izraela.

Utworzony w czerwcu 1948 Szerut a-Bitachon a-Klali, początkowo podlegał pod Siły Obronne Izraela – system wzorowany był na regulaminie wojskowym.

Walka z terroryzmem[edytuj | edytuj kod]

Niemal przez cały czas istnienia współczesnego Izraela (od 1948 roku), podstawowym problemem bezpieczeństwa był i nadal jest terroryzm. Działania Szin Bet w tym środowisku są często skomplikowane, niejasne, balansujące na granicy prawa, a niejednokrotnie ją przekraczają.

Do walki z terroryzmem wykorzystywano różne środki, od kontroli ludności arabskiej, ich życia codziennego, po zamachy na przywódców grup terrorystycznych i ich członków.

Były szef Szerut a-Bitachon a-Klali w latach 1981-1986, Awraham Szalom, mówił, że każdy atak terrorystyczny przeciw obywatelom Izraela spotka się z odwetem ze strony Sił Obronnych Izraela i służb specjalnych tego kraju.

Ochrona Izraela przed penetracją obcych służb specjalnych[edytuj | edytuj kod]

Oprócz działań terrorystów, Izrael stał się celem penetracji służb wywiadu państw niearabskich, państw sprzymierzonych i wrogich, m.in. Stanów Zjednoczonych i Związku Radzieckiego oraz krajów tzw. Bloku Wschodniego.

Przykładem jest funkcjonariusz MGBKGB Wolf Goldstein , pierwszy szpieg tej instytucji działający skutecznie w Izraelu. Jako rosyjski Żyd został zwerbowany jeszcze przez MGB – (Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR1946-1953), został wysłany do Izraela w 1948, zatrudniony w izraelskim Departamencie Gospodarczym przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych, występując pod nazwiskiem Zeev Avni. W latach pięćdziesiątych XX w. został wysłany na placówkę do Brukseli, następnie do Belgradu, miał dostęp do izraelskiego systemu łączności rządowej i tajnych materiałów, które przekazywał najpierw MGB, potem KGB. Aresztowany przez Szin Bet, został skazany na wieloletnie więzienie (gdzie spędził 10 lat).

Afery[edytuj | edytuj kod]

W maju 1987 r. Sąd Najwyższy orzekł, że Szerut a-Bitachon a-Klali stosował nielegalne metody przesłuchiwania, a funkcjonariusze tejże winni są złożenia fałszywych zeznań w sprawie oskarżonego o szpiegostwo porucznika Sił Obronnych Izraela.

Została powołana komisja specjalna, mająca za zadanie sprawdzenie metod i praktyk działalności Szin Bet. W 1987 r. stwierdziła ona, że w ciągu ostatnich 17 lat działalności Służby Bezpieczeństwa Ogólnego jej funkcjonariusze składali fałszywe oświadczenia przed sądem na temat metod działalności i postępowania z więźniami, a znęcanie się fizyczne i moralne nad przesłuchiwanymi było rutynową praktyką.

Zabójstwo premiera Icchaka Rabina[edytuj | edytuj kod]

Szin Bet' nie udało się zapobiec zabójstwu premiera Izraela Icchaka Rabina, dokonanemu 4 listopada 1995 r. To, że morderca Igal Amir bez żadnych trudności znalazł się w pobliżu premiera, wywołało oburzenie w rządzie izraelskim, co było główną przyczyną podania się do dymisji ówczesnego szefa agencji Karmila Gilona[1]. Tego dnia planowano symulowany zamach sprawdzający procedury. Przy przejściu krótkiego odcinka do samochodu zrezygnowano z pierścieni otaczających szyk eskortowy z większych odległości. Amir podszedł z tyłu od lewej i wszedł dosłownie pomiędzy eskortujących agentów. Wszyscy odwrócili się w prawo, zamiast kontrolować wzrokiem wyznaczone sektory. Strzały do Rabina zostały oddane niemalże po przystawieniu wylotu lufy do ciała. Broń użyta do zabójstwa była legalna, najprawdopodobniej była to Beretta 92F na amunicję 9mm x 19 Parabellum.

Dotychczasowi dyrektorzy Szerut a-Bitachon a-Klali[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gordon Thomas – Szpiedzy Gideona: Tajna Historia Mossadu – Wydawnictwo Magnum 2000
  • Guido Knopp – Elita Szpiegów (Kulisy Wywiadu i Kontrwywiadu) Dom wydawniczy Bellona Warszawa 2004
  • Normam Polmar, Thomas B. Allen – Księga Szpiegów, Wydawnictwo Magnum Warszawa 2000

Przypisy

  1. Przekrój tygodnia. „Przekrój”. nr 3/2639, s. 6, 1996-01-21. ISSN 0033-2488 (pol.). [dostęp 2012-08-10]. 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]