Szin Bet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Szin Bet, (שב) – nazwa potoczna, skrótowiec, (hebr. שירות הביטחון הכללי, fonet. Szabak – Szerut ha-Bitachon ha-Klali i, pol. Służba Bezpieczeństwa Ogólnego. Znana także pod nazwą Szabak) – izraelska służba specjalna, odpowiedzialnie za kontrwywiad i bezpieczeństwo wewnętrzne, utworzona w czerwcu 1948 roku.

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Do zadań powierzonych Szerut a-Bitachon a-Klali należy m.in.: ochrona Izraela przed penetracją obcych służb wywiadowczych (kontrwywiad), ochrona dostojników, gmachów rządowych i ambasad Izraela na obcym terytorium oraz walka z terroryzmem (głównie arabskim), atakami terrorystycznymi wymierzonymi w interesy państwa żydowskiego.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

W skład struktury Szin Bet wchodzą trzy piony operacyjne:

  • Wydział spraw arabskich - odpowiedzialny za zwalczanie działalności palestyńskich i innych arabskich organizacji terrorystycznych.
  • Wydział spraw niearabskich - odpowiedzialny za zwalczanie działalności obcego wywiadu (dawniej zwłaszcza służb wywiadowczych państw Bloku Wschodniego).
  • Wydział ochrony - ochrona dostojników państwowych, budynków rządowych i ambasad.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Utworzenie struktur bezpieczeństwa w Izraelu[edytuj | edytuj kod]

Deklaracja niepodległości Izraela, ogłoszona 14 maja 1948 spowodowała zapotrzebowanie na służby wywiadu, kontrwywiadu i bezpieczeństwa wewnętrznego. Z tego powodu, już w maju 1948 roku utworzono Departament Wydziału Operacyjnego Sztabu Głównego – wywiad wojskowy, nazwany później Aman, podlegający pod Sztab Główny Sił Obronnych Izraela.

Utworzony w czerwcu 1948 Szerut a-Bitachon a-Klali, początkowo podlegał pod Siły Obronne Izraela – system wzorowany był na regulaminie wojskowym.

Walka z terroryzmem[edytuj | edytuj kod]

Niemal przez cały czas istnienia współczesnego Izraela (od 1948 roku), podstawowym problemem bezpieczeństwa był i nadal jest terroryzm. Działania Szin Bet w tym środowisku są często skomplikowane, niejasne, balansujące na granicy prawa, a niejednokrotnie ją przekraczają.

Do walki z terroryzmem wykorzystywano różne środki, od kontroli ludności arabskiej, ich życia codziennego, po zamachy na przywódców grup terrorystycznych i ich członków.

Były szef Szerut a-Bitachon a-Klali w latach 1981-1986, Awraham Szalom, mówił, że każdy atak terrorystyczny przeciw obywatelom Izraela spotka się z odwetem ze strony Sił Obronnych Izraela i służb specjalnych tego kraju.

Ochrona Izraela przed penetracją obcych służb specjalnych[edytuj | edytuj kod]

Oprócz działań terrorystów, Izrael stał się celem penetracji służb wywiadu państw niearabskich, państw sprzymierzonych i wrogich, m.in. Stanów Zjednoczonych i Związku Radzieckiego oraz krajów tzw. Bloku Wschodniego.

Przykładem jest funkcjonariusz MGBKGB Wolf Goldstein , pierwszy szpieg tej instytucji działający skutecznie w Izraelu. Jako rosyjski Żyd został zwerbowany jeszcze przez MGB – (Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR1946-1953), został wysłany do Izraela w 1948, zatrudniony w izraelskim Departamencie Gospodarczym przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych, występując pod nazwiskiem Zeev Avni. W latach pięćdziesiątych XX w. został wysłany na placówkę do Brukseli, następnie do Belgradu, miał dostęp do izraelskiego systemu łączności rządowej i tajnych materiałów, które przekazywał najpierw MGB, potem KGB. Aresztowany przez Szin Bet, został skazany na wieloletnie więzienie (gdzie spędził 10 lat).

Afery[edytuj | edytuj kod]

W maju 1987 Sąd Najwyższy orzekł, że Szerut a-Bitachon a-Klali stosował nielegalne metody przesłuchiwania, a funkcjonariusze tejże winni są złożenia fałszywych zeznań w sprawie oskarżonego o szpiegostwo porucznika Sił Obronnych Izraela.

Została powołana komisja specjalna, mająca za zadanie sprawdzenie metod i praktyk działalności Szin Bet. W 1987 stwierdziła ona, że w ciągu ostatnich 17 lat działalności Służby Bezpieczeństwa Ogólnego, jej funkcjonariusze składali fałszywe oświadczenia przed sądem na temat metod działalności i postępowania z więźniami, a znęcanie się fizyczne i moralne nad przesłuchiwanymi było rutynową praktyką.

Zabójstwo premiera Icchaka Rabina[edytuj | edytuj kod]

Szin Bet' nie udało się zapobiec zabójstwu premiera Izraela Icchaka Rabina, dokonanemu 4 listopada 1995. Zbliżenie się mordercy bez żadnych trudności do premiera wywołało oburzenie w rządzie izraelskim, co było główną przyczyną podania się do dymisji ówczesnego szefa agencji, Karmila Gilona[1]. Kompromitacja polegała na tym, że zabójca Igal Amir dostał się w bezpośrednie otoczenie premiera. Tego dnia planowano symulowany zamach sprawdzający procedury. Dla przejścia krótkiego odcinka do samochodu zrezygnowano z pierścieni otaczających szyk eskortowy z większych odległości. Amir podszedł z tyłu i nieco z boku (z lewej strony) i wszedł dosłownie pomiędzy eskortujących agentów. Wszyscy odwrócili się w prawo, zamiast kontrolować wzrokiem wyznaczone sektory. Strzały do Rabina oddano niemalże z przystawienia wylotu lufy do ciała. Broń użyta do zabójstwa była posiadana legalnie, najprawdopodobniej była to Beretta 92F na amunicję 9mm x 19 Parabellum.

Dotychczasowi dyrektorzy Szerut a-Bitachon a-Klali[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gordon Thomas – Szpiedzy Gideona: Tajna Historia Mossadu – Wydawnictwo Magnum 2000
  • Guido Knopp – Elita Szpiegów (Kulisy Wywiadu i Kontrwywiadu) Dom wydawniczy Bellona Warszawa 2004
  • Normam Polmar, Thomas B. Allen – Księga Szpiegów, Wydawnictwo Magnum Warszawa 2000

Przypisy

  1. Przekrój tygodnia. „Przekrój”. nr 3/2639, s. 6, 1996-01-21. ISSN 0033-2488 (pol.). [dostęp 2012-08-10]. 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]