Telefon komórkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Radiotelefon z 1981 r. (Icom IC2E, FM), telefon komórkowy z 2001 r. (Siemens S45, GSM) oraz pudełko zapałek

Telefon komórkowy, potocznie komórkatelefon działający w oparciu o telefonię komórkową, czyli urządzenie telekomunikacyjne umożliwiające swoim użytkownikom bezprzewodowe połączenia na obszarze złożonym z tzw. komórek.

Obecnie absolutna większość telefonów komórkowych działa w systemach cyfrowych (np. GSM, DCS, PCS, UMTS). W starszych rozwiązaniach mieliśmy do czynienia z sieciami analogowymi (NMT, AMPS).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Próby stworzenia tych telefonów komórkowych powstawały w latach 40. i 50.[1]. Pierwszy prototyp telefonu komórkowego wykonała w 1956 roku szwedzka firma Ericsson. Telefon ważył 40 kilogramów, a kształtem przypominał walizkę. Urządzenie to kosztowało tyle co samochód[1]. 3 kwietnia 1973 roku w Nowym Jorku firma Motorola wprowadziła do obrotu swój pierwszy telefon komórkowy DynaTAC (DYNamic Adaptive Total Area Coverage)[2][3],. Telefon ważył 0,8 kg i miał wymiary cegły[4]. 16 września 1975 opublikowano amerykańskie zgłoszenie patentowe US 3,906,166 firmy Motorola pod tytułem Radio telephone system[2]. 21 sierpnia 1983 Federalna Komisja Łączności dopuściła na rynek DynaTAC 8000X[5]. 3 grudnia 1992 roku wysłano po raz pierwszy wiadomość SMS[4][3],.

Możliwości telefonów komórkowych[edytuj | edytuj kod]

Współczesny telefon komórkowy, oprócz realizowania podstawowej funkcji prowadzenia rozmowy, z reguły wyposażony jest w wiele dodatkowych opcji. Tej klasy telefon zwany jest smartfonem. Opcje te m.in.:

Śledzenie użytkowników telefonów komórkowych[edytuj | edytuj kod]

Zasadniczo wszystkie telefony GSM są relatywnie łatwe do namierzenia. Najprostszy telefon GSM, nawet w momencie gdy nie prowadzona jest rozmowa, podaje dane o sobie do stacji BTS, gdzie zapisanie ich pozwala na ustalenie pozycji telefonu (triangulacja, siła sygnału do danej bazy). Teoretycznie dane te wykorzystywane są wyłącznie przez uprawnione organy, aczkolwiek nawet w tym przypadku wielokrotnie stwierdzono podawanie danych, bez uzasadnienia. Wraz z rozwojem technologii stwierdzono wykorzystywanie zawirusowanych aplikacji (np. w celu wywiadu gospodarczego), ale nie tylko. Między innymi wg pozwu wobec firmy Microsoft śledzenie odbywało się za pośrednictwem kamery, która wskazuje położenie telefonu za pomocą GPS (bez zgody użytkowników). Stwierdzono i udowodniono zbieranie informacji przez Apple i Google. Sam iPhone (telefon nie ma fabrycznej możliwości wyjęcia baterii) regularnie zapisuje na telefonie pozycje, a dodatkowo użytkownicy na forum Apple'a, skarżą się na robienie przez smartfony (bez ich zgody i wiedzy) zdjęcia przednią kamerką, a później (również bez pytania) wyświetlają takie grafiki podczas rozmowy w trybie FaceTime[7]. [8][9][10][11][12] [13][14][15]

Warstwy oprogramowania[edytuj | edytuj kod]

W telefonie komórkowym najczęściej istnieją 3 warstwy oprogramowania.

System operacyjny[edytuj | edytuj kod]

Telefony pracują pod kontrolą systemu operacyjnego, np. Android, Symbian, Maemo, iOS, RIM, Microsoft Windows Mobile, REX, OSE, Brew Mobile Platform, Firefox OS, Bada.

System operacyjny odpowiedzialny jest za zarządzanie pamięcią, wątkami, komunikację z warstwą sprzętową.

Platforma[edytuj | edytuj kod]

Na systemie operacyjnym zazwyczaj działa platforma, która ułatwia szybkie tworzenie oprogramowania na telefony i posiada wiele podstawowych funkcji telefonu. Są to np.:

Oprogramowanie telefonu[edytuj | edytuj kod]

Jest to warstwa tworzona przez producenta indywidualnie dla każdego telefonu i odróżniająca go od innych telefonów. Producent często tworzy łaty do oprogramowania i umieszcza je na swojej stronie internetowej. Należy ją wówczas pobrać i wgrać do telefonu.

Warstwa oprogramowania[edytuj | edytuj kod]

Warstwa dodatkowych aplikacji które użytkownik może samodzielnie tworzyć, wgrywać oraz kasować

Dzięki możliwości wykorzystania języka programowania Java firmy Sun istnieje możliwość tworzenia aplikacji dla telefonów komórkowych. Dla telefonów nowszych generacji udostępniane są środowiska deweloperskie (np. dla systemów Symbian, Linux), które umożliwiają tworzenie aplikacji bezpośrednio na platformę systemową obsługującą dany telefon.

Podział telefonów komórkowych[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na obudowę rozróżniamy telefony komórkowe jako:

Do telefonów stosuje się różnego rodzaju karty pamięci typu Flash EEPROM, m.in. Memory Stick, MultiMedia Card, Secure Digital.

Telefon o rozbudowanych funkcjach organizera i przeglądarki, zawierający arkusz kalkulacyjny, itp. nazywany bywa smartfonem.

Sprzedaż telefonów na świecie[edytuj | edytuj kod]

W drugim kwartale 2010 r.[16], największy udział w sprzedaży telefonów komórkowych posiadała fińska Nokia – 36,1%, na drugim miejscu znajdował się Samsung – 20,7%. Kolejne pozycje zajmowały firmy: LG (10%), Research In Motion oraz Sony Ericsson (3%). W sumie, pięciu pierwszych potentatów w produkcji sprzętu elektronicznego posiadało ok. 80% udziałów w rynku związanym z produkcją i sprzedażą telefonów komórkowych.

Z prognoz firmy Infonetics wynika, że w 2012 roku liczba aktywnych użytkowników wszystkich systemów telefonii mobilnej (GSM, W-CDMA, LTE, TD-CDMA, cdmaOne, CDMA2000) przekroczy 6 mld[17].

Telefony komórkowe w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Jak wynika z przeprowadzonych w Polsce w 2006 roku badań[18], penetracja telefonii komórkowej – czyli stosunek aktywnych kart SIM do liczby mieszkańców, wynosił 96,27% (średnia w pozostałych krajach UE wynosiła w październiku 2006 roku 107,4%). Wśród osób w wieku od 13 do 19 lat odsetek posiadaczy wynosi 91%, natomiast w przedziale wiekowym 20-29 wynosi 95%. Według kryteriów mieszkaniowych, najwięcej posiadaczy jest wśród ludności średniej wielkości miast – 79%, a pod względem wykształcenia dominują osoby z wykształceniem wyższym – 86%. Odsetek osób posiadających więcej niż jeden telefon komórkowy pod koniec 2006 roku to ok. 11% użytkowników.

Według stanu na koniec 2010 r. liczba aktywnych kart SIM telefonii ruchomej wynosiła 47,5 mln (o 5,5% więcej niż 2009 r.). Na 100 mieszkańców przypadało 124,3 kart SIM (w 2009 r. – 117,9)[19].

Według szacunków GUS, na koniec 2011 roku w polskich sieciach komórkowych działało 50,7025 mln kart SIM (roczny przyrost o ok. 3,2 mln). Penetracja (liczba kart SIM na 100 mieszkańców) wyniosła 132,67 [20].

Porównanie podobnych urządzeń[edytuj | edytuj kod]

Telefon bezprzewodowy
Telefon z bezprzewodową słuchawką, która komunikuje się za pomocą fal radiowych ze stacją bazową podłączoną do sieci telefonów stacjonarnych.
Radiotelefon
Niewielka, uproszczona radiostacja nadawczo-odbiorcza służąca do porozumiewania się głosem na niewielkie odległości, pełniąca rolę mobilnego telefonu. Radiotelefon pracuje bez infrastruktury sieci.
Telefon satelitarny
Urządzenie zapewniające łączność głosową i przesyłanie danych w obu kierunkach z wykorzystaniem sztucznych satelitów Ziemi. Bezpośrednia łączność między urządzeniem końcowym, a więc telefonem, oraz satelitą jest zapewniona drogą radiową. Tak więc połączenie może być nawiązane również na obszarach niepokrytych zasięgiem sieci telefonii komórkowej jak np. morza, pustynie. Satelita przekazuje dane do stacji naziemnych, gdzie są dalej przekazywane do innych sieci telefonicznych.
Telefon VoIP
Typ aparatu telefonicznego, który w przeciwieństwie do tradycyjnych aparatów PSTN lub ISDN nie jest podłączany do linii telefonicznej, lecz do Internetu a rozmowy przeprowadzamy korzystając z VoIP.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Telefon komórkowy
Zobacz hasło telefon komórkowy w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Historia telefonu komórkowego | Świat Nauka-Technika - Kielce - Wici.Info
  2. 2,0 2,1 Telefon komórkowy ma 35 lat - foto!
  3. 3,0 3,1 http://www.virango.pl/content/historia-telefonu-komorkowego
  4. 4,0 4,1 Historia telefonów komórkowych jest dłuższa niż nam się wydaje - SMS.pl
  5. RETROBRICK - the home of vintage and rare mobile phones
  6. Fastino - mobilny terminal płatniczy - PRNews.pl (Dostęp: 2012-06-27)
  7. http://di.com.pl/news/37229,0,iPhone_4_robi_zdjecia_uzytkownikom_bez_ich_wiedzy.html
  8. http://en.wikipedia.org/wiki/Mobile_phone_tracking
  9. http://www.newsweek.pl/spoleczenstwo/szpieg-w-twoich-rekach,40333,1,1.html
  10. http://techtrendy.pl/title,Permanentna-inwigilacja-telefon-twoj-osobisty-szpieg,wid,14786741,wiadomosc.html
  11. http://www.dobreprogramy.pl/Microsoft-pozwany-za-sledzenie-uzytkownikow-Windows-Phone,Aktualnosc,27525.html
  12. http://niebezpiecznik.pl/post/iphone-i-ipad-zapisuja-gdzie-byles/
  13. http://en.wikipedia.org/wiki/GSM_phone
  14. http://www.blog.ey.pl/audytsledczy/nik-kontroluje-wykorzystanie-bilingow-przez-sluzby-specjalne/
  15. http://media2.pl/telekomunikacja/90488-Sluzby-chetnie-przegladaja-billingi-Polakow.html
  16. The Cellular-News – Global Handset Shipments Reach 308 Million Units in Q2 2010
  17. Ponad 6 mld użytkowników telefonów komórkowych w 2012 roku. 2012-06-18. [dostęp 2012-06-19].
  18. Raport UKE o stanie rynku telekomunikacyjnego w 2006 roku
  19. Główny Urząd Statystyczny, „Łączność - wyniki działalności w 2010 r”, Warszawa 2011
  20. GUS o liczbie kart SIM po 4Q2011 (pol.). telepolis.pl. [dostęp 2012-02-27].