Think tank
 |
Ten artykuł od 2007-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
 |
W treści tego hasła występują prawdopodobnie wyrażenia zwodnicze, co nie jest zgodne z zasadami przyjętymi w Wikipedii. Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić. |
Think tank (ang., dosłownie: zbiornik myśli) – z założenia niezależny, niedziałający dla zysku ośrodek zajmujący się badaniami i analizami dotyczącymi spraw publicznych. Do celów działalności think tanków należy zazwyczaj poszukiwanie sposobów rozwiązania problemów społecznych i udział w publicznej debacie. Spotkać można szersze rozumienie tego pojęcia, na oznaczenie grupy osób lub instytucji mających podobne cele, ale niekoniecznie posiadających status organizacji pozarządowych.
Działalność think tanków jest finansowana z różnych źródeł: organizacji międzynarodowych, fundacji, przedsiębiorstw, osób prywatnych, a także środków publicznych.
Spis treści |
[edytuj] Historia i charakterystyka
Think tanki stały się szczególnie popularne w Stanach Zjednoczonych. Wiąże się to ze specyfiką amerykańskiego systemu politycznego oraz dostępem do licznych źródeł finansowania (w tym zwłaszcza bogatych filantropów). Zależnie od przyjętej definicji, w USA działa od kilkuset do ponad tysiąca tego typu organizacji.
Większość think tanków powstało po II wojnie światowej, wtedy też pojawiło się samo pojęcie (tak określano schron, w którym naradzali się amerykańscy stratedzy). Po wojnie think tanki zajmowały się studiami na potrzeby polityki wojennej i bezpieczeństwa, pomagały w tworzeniu polityki społecznej i innych polityk państwa.
Początkowo think tanki miały charakter instytucji akademickich, a od uniwersytetów odróżniało je to, że nie kształciły studentów. Także system zarządzania think tanków jest mniej demokratyczny niż w dzisiejszych uniwersytetach.
Z czasem zaczęły się pojawiać instytucje o wyraźnie określonej linii programowej. Dlatego pojęcie to bywa dziś kojarzone z organizacjami prawicowymi, prowadzącymi intensywną kampanię na rzecz określonych celów. Oczywiście, obok ośrodków prawicowych istnieją także ośrodki o poglądach lewicowych. Należy pamiętać, że podział think tanków na prawicowe i lewicowe jest dosyć archaiczny i większość z nich trudno jest przypisać do któreś z tych opcji (np. libertariański Cato Institute).
W USA współczesny neokonserwatyzm związany jest z inicjatywami dotyczącymi polityki zagranicznej takich think tanków, jak American Enterprise Institute i Project for the New American Century. Natomiast Claremont Institute i Heritage Foundation są bardziej tradycyjnymi think tankami konserwatywnymi.
[edytuj] Think tanki w Polsce
W Polsce think tanki zaczęły powstawać na początku lat 90. (np. Centrum im. Adama Smitha 1989 r.[1], Ośrodek Myśli Politycznej 1992 r.[2]), a gwałtowny wzrost ich liczebności nastąpił na poczatku obecnego wieku (Fudacja Odpowiedzialność Obywatelska 2002 r., PAFERE 2003 r., Instytut Misesa 2003 r., Instytut Globalizacji 2006 r., Ośrodek Analiz Polityczno-Prawnych 2009 r.[3]). Ich formą organizacyjno-prawną jest najczęściej stowarzyszenie[4] lub fundacja[5]. Działalność polskich think-tanków finansowana jest głównie z darowizn, grantów[6] i 1% podatków - jeśli dany think tank ma status organizacji pożytku publicznego[7].
