Timbuktu
| Timbuktu | |
 Meczet Sankore |
|
| Państwo |  Mali |
| Region | Timbuktu |
| Wysokość | 263 m n.p.m. |
| Populacja (2004) • liczba ludności |
35 900 |
Plan Timbuktu |
|
|
Położenie na mapie Mali
  Timbuktu
|
|
 16°46′24″N 2°59′58″W / 16.773333333333, -2.9994444444444Na mapach: 16°46′24″N 2°59′58″W / 16.773333333333, -2.9994444444444 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Timbuktua |
|
| Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
| Kraj | Mali |
| Typ | kulturowe |
| Spełniane kryterium | II, IV, V |
| Charakterystyka | #119rev |
| Regionb | Afryka |
| Historia wpisania na listę | |
| Wpisanie na listę | 1988 na 12. sesji |
| Obiekt zagrożony | 2012 |
| a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO |
|
Timbuktu (songhaj: Tumbutu, fr. Tombouctou) – miasto w Mali, nad rzeką Niger, założone prawdopodobnie na przełomie XI i XII wieku, zamieszkiwane przez 35 900 osób (2004). Jest stolicą regionu Timbuktu, jednego z siedmiu regionów administracyjnych Mali.
Przez wieki Timbuktu stanowiło centrum intensywnej wymiany handlowej między Czarną Afryką a berberyjską i islamską Afryką Północną, a za jej pośrednictwem także z Europą. Ze względu na względną niedostępność miasta, upowszechnił się na poły mityczny obraz Timbuktu jako odległego i egzotycznego miejsca.
Spis treści |
Historia[edytuj]
Timbuktu zostało założone jako sezonowa osada przez nomadyczny lud Tuaregów. Dzięki swemu korzystnemu położeniu na transsaharyjskich szlakach osada szybko się wzbogaciła. Przedmiotem handlu było złoto, kość słoniowa, niewolnicy, sól i inne towary[1]. Timbuktu stanowiło główne miasto kilku średniowiecznych afrykańskich państw: Ghana, Mali i Songhaj. Jego złoty wiek przypada na XVI stulecie – był to wówczas ludny i ważny ośrodek islamu[1]. Wówczas to legendy o bogactwach tego miasta zachęciły Europejczyków do odkrycia tej części Afryki. I to właśnie pojawienie się europejskich podróżników i handlarzy przyczyniło się do upadku miasta. Handel drogą morską stanowił o wiele lepszą alternatywę niż wędrówka przez Saharę – największą pustynię świata. Upadek pogłębił jeszcze najazd w 1591 Morysków, najemników na usługach sułtana Maroka. W 1893 miasto zostało zrujnowane po zdobyciu przez Francję[1]. Przybywający ponownie w XIX w. podróżnicy z Europy mogli zobaczyć tylko niewielką wioskę z domami zbudowanymi z gliny. W zbiorach prywatnych i publicznych bibliotek Timbuktu znajduje się 150 000 manuskryptów. Niektóre z nich pochodzą z XIII wieku. Naukowcy uważają, że pod piaskami Sahary spoczywają kolejne tysiące pism. Teksty te świadczą zarówno o bogactwie literackim, jak i naukowym regionu. Znajdują się wśród nich między innymi podręczniki do matematyki i astronomii oraz pisma traktujące o życiu społecznym i gospodarczym w Timbuktu podczas Złotego Wieku. Wówczas było ono centrum akademickim, na którego uczelnię, Sankore, uczęszczało 25 000 studentów.
RPA rozpoczęło inicjatywę o nazwie "Operation Timbuktu", w ramach którego buduje nową bibliotekę dla Instytutu Ahmeda Baby. W ratowaniu zbiorów pomagają też Stany Zjednoczone i Norwegia.
Ze względu na swoją znamienitą historię Timbuktu zostało w 1988 wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Od 2012 roku znajduje się na liście obiektów zagrożonych ze względu na trwający konflikt w Mali, a zabytki są regularnie niszczone[2].
Gospodarka[edytuj]
Obecnie handluje się tu przede wszystkim solą[1].
Miasta partnerskie[edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Lesley Firth (pod red.): Gdzie jest...?. Kingfisher Books - Ossolineum, 1992, s. 98. ISBN 83-04-03990-7.
- ↑ Islamiści niszczą Timbuktu (pol.). [dostęp 2012-07-01].
Linki zewnętrzne[edytuj]
|
|||||||
