Chemnitz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Chemnitz
Chemnitz
Herb Flaga
Herb Chemnitz Flaga Chemnitz
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Saksonia
Powierzchnia 220,85 km²
Wysokość 267-523 m n.p.m.
Populacja (31.12.2009)
• liczba ludności
• gęstość

243 089
1101 os./km²
Nr kierunkowy 0371, 037200, 037209, 03722, 03726
Kod pocztowy 09001-09247, 09224, 09228, 09247
Tablice rejestracyjne C
Podział miasta 39 dzielnic
Plan Chemnitz
Plan Chemnitz
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
Chemnitz
Chemnitz
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Chemnitz
Chemnitz
Ziemia 50°50′N 12°55′E/50,833333 12,916667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Chemnitz w Wikisłowniku
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Chemnitz (hist. 1953-1990 Karl-Marx-Stadt; górnołuż. Kamjenica; czes. Saská Kamenice; pol. hist. Kamienica Saska[1]) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Saksonii, nad rzeką Chemnitz; u podnóża Rudaw; po Lipsku i Dreźnie trzecie co do wielkości miasto Saksonii. W latach 1953–1990 miasto nosiło nazwę Karl-Marx-Stadt (Miasto Karola Marksa).

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości wywodzi się od słowiańskiej nazwy kamień – „kamien”. Pochodzi bezpośrednio od nazwy miejscowości „Kamienica” założonej w tym miejscu przez Słowian PołabskichŁużyczan[2][3].

Dzielnice[edytuj | edytuj kod]

Miasto Chemnitz dzieli się na 39 dzielnic (Stadtteil):

Historia[edytuj | edytuj kod]

W roku 1136 cesarz Lotar III lokował na terenie obecnego miasta klasztor benedyktynów, który w roku 1143 otrzymał przywilej targowy. W pobliżu na rzece Chemnitz, Fryderyk I Barbarossa lokował osadę o charakterze miejskim. Ze względu na rosnącą stale liczbę ludności osadę już wkrótce przeniesiono na podmokłe tereny w głąb doliny, które w ciągu kolejnych dziesięcioleci stopniowo osuszano. W pierwszej połowie XIII wieku powstały mury miejskie z czterema bramami i furtą. Do 1308 Chemnitz było wolnym miastem, następnie przeszło pod panowanie Wettynów. Nadany przez nich monopol na wybielanie płócien z całego terytorium Marchii Miśnieńskiej zapewnił miastu rozkwit i dobrobyt przez kolejne stulecia. Ważną rolę w życiu gospodarczym grodu odgrywało ponadto hutnictwo.

W roku 1539 w mieście wprowadzono reformację. Pod rządami Georgiusa Agricoli, niemieckiego humanisty, lekarza i mineraloga, który w latach 1546-1555 sprawował urząd burmistrza, Chemnitz było ważnym ośrodkiem humanizmu. Bujny rozwój miasta wyhamowały liczne klęski w XVII wieku: zaraza w latach 1612 i 1613, wielki pożar w 1631 oraz wojna trzydziestoletnia. W ich wyniku liczba ludności spadła z 5 500 do 3 000. Część zabudowy została zniszczona, a miasto popadło w długi.

Zamek Klaffenbach

W początkach XVIII wieku Chemnitz osiągnęło ponownie stan zaludnienia sprzed wieku, miasto ucierpiało jednak ponownie w wyniku III wojny północnej oraz wojny siedmioletniej, podczas których było wielokrotnie plądrowane przez obce wojska i obciążane kontrybucjami.

Po 1800 roku Chemnitz stało się ważnym ośrodkiem przemysłowym, przede wszystkim włókienniczym. Za ojca włókiennictwa w tym regionie uważa się Johanna Esche, który rozpoczął produkcje rajstop i skarpet na szeroką skalę, stosując najnowsze techniki i francuskie maszyny. Region wokół Chemnitz zaczęto nazywać „Saksońskim Manchesterem”.

W czasie II wojny światowej miasto zostało silnie zniszczone wskutek nalotów.

Przed zjednoczeniem Niemiec z roku 1990 miasto liczyło 313,8 tys. mieszkańców (w roku 1987).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

H. van de Velde: willa Eschego w Chemnitz widok od strony ogrodu
  • Stary Ratusz z 1486 roku, renesansowy
  • Nowy Ratusz z 1907 roku, secesyjny
  • Zamek Klaffenbach z lat 1543-1548, renesansowy. Zamek otoczony wodą
  • Willa Eschego secesyjna z lat 1902-1903, architekt Henry van de Velde
  • kościół św. Jakuba (St. Jakobi) z lat 1350-1360 gotycki, halowy

Transport[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Osobistości[edytuj | edytuj kod]

urodzone w Chemnitz[edytuj | edytuj kod]

związane z miastem[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kamienica Saska w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.
  2. „Slawische Ortsnamen in Deutschland” strona niemieckiego magazynu językowego”: Onomastik”.
  3. Ernst Eichler, „Namenforschung: Ein Internationales Handbuch Zur Onomastik, Tom 1", Walter de Gruyter, 1995, ISBN 3110203421, s. 712.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Praca zbiorowa, Piękno saksońskich miast, TMGS, Drezno

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]