Tlenek manganu(II)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tlenek manganu(II)
Tlenek manganu(II)
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny MnO
Masa molowa 70,94 g/mol
Wygląd bezwonne[3] zielone kryształy lub proszek[1]
Minerały manganozyt
Identyfikacja
Numer CAS 1344-43-0
1313-12-8 (manganozyt)
PubChem 14940[6]
Podobne związki
Podobne związki MnO2, Mn2O3, Mn2O7
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tlenek manganu(II), MnO – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych, w którym mangan występuje na II stopniu utlenienia. Występuje w przyrodzie jako bardzo rzadki minerał manganozyt[2][8].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tlenek manganu(II) jest ciałem stałym barwy żółtozielonej lub szarozielonej. Krystalizuje w układzie regularnym i tworzy sieć przestrzenną typu NaCl. Nie rozpuszcza się w wodzie. Jest tlenkiem zasadowym. Ulega działaniu kwasów, dając sole manganu(II) o bladoróżowym zabarwieniu[2][9]:

MnO + H2SO4MnSO4 + H2O
MnO + 2HCl → MnCl2 + H2O

W kontakcie z powietrzem lub tlenem, tlenek manganu(II) utlenia się do wyższych tlenków manganu[2].

Tlenek manganu(II) jest związkiem niestechiometrycznym. Jego skład może wynosić pomiędzy MnO a Mn0,957O, zachowując jednocześnie tę samą strukturę przestrzenną[9].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Tlenek manganu(II) otrzymuje się przemysłowo z tlenku manganu(IV) poprzez redukcję wodorem, tlenkiem węgla lub metanem w wysokich temperaturach (powyżej 800 °C)[2]:

MnO2 + H2 → MnO + H2O
MnO2 + CO → MnO + CO2

Związek ten można także otrzymać w wyniku termicznego rozkładu węglanu lub szczawianu manganu(II) w atmosferze beztlenowej[2][9]:

MnCO3 → MnO + CO2

Ostrożna dehydratacja wodorotlenku manganu(II) w kontrolowanych warunkach i w atmosferze beztlenowej także daje tlenek manganu(II)[2].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Tlenek magnanu(II) stosowany jest w przemyśle nawozowym, gdzie jest źródłem manganu w nawozach, oraz paszowym. Wykorzystywany jest także do otrzymywania szeregu innych związków manganu[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Physical constants of inorganic compounds. W: CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 Manganese(II) oxide. W: Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003, s. 549–550. ISBN 0-07-049-439-8.
  3. 3,0 3,1 3,2 Tlenek manganu(II) (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2011-02-13].
  4. Tlenek manganu(II) (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2011-02-13].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Tlenek manganu(II) (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2011-02-13].
  6. Tlenek manganu(II) – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  7. Manganese & compounds: Overview (ang.). National Pollutant Inventory. [dostęp 2011-02-13].
  8. Manganosite Mineral Data (ang.). Webmineral Mineralogy Database. [dostęp 2011-02-13].
  9. 9,0 9,1 9,2 32. Manganowce. W: Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Wyd. drugie poprawione. Cz. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 894. ISBN 9788301065423. OCLC 69373857.