Chlorek sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chlorek sodu
Kryształek soli (halit) Chlorek sodu
Kryształek soli (halit)
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny NaCl
Masa molowa 58,44 g/mol
Wygląd bezbarwne (lub białe[1]), sześcienne kryształy[4][2]; słony smak[3]
Identyfikacja
Numer CAS 7647-14-5
PubChem 5234[6]
Podobne związki
Inne aniony NaF, NaBr, NaI
Inne kationy LiCl, KCl, RbCl, CsCl
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC A12 CA01
B05 CB01
B05 XA03
S01 XA03
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło chlorek sodu w Wikisłowniku

Chlorek sodu, NaCl – nieorganiczny związek chemiczny z grupy chlorków, sól kwasu solnego i sodu. Stanowi podstawowy składnik soli kuchennej, soli warzonej i soli drogowej.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W przyrodzie występuje m.in. jako halit, minerał tworzący pokłady soli kamiennej[4][1], a w postaci rozpuszczonej w wodzie morskiej oraz w wodach mineralnych (najwięcej w tzw. solankach). Chlorek sodu jest także składnikiem płynów pozakomórkowych organizmów żywych (zwłaszcza zwierzęcych)[1].

Właściwości termochemiczne[edytuj | edytuj kod]

Źródło:[3] kryształ gaz jednostka
ΔHof −98,27 −42,22 kcal/mol
ΔGof −91,82 −47,00
So  17,24 54,90 cal/mol·K
Cp 12,07 8,55

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Chlorek sodu stosowany jest jako środek spożywczy, nadający jedzeniu słony smak[4][1]. Jest także używany w przemyśle szklarskim i garbarstwie oraz do konserwacji żywności. Stanowi surowiec do otrzymywania kwasu solnego, sodu, chloru, wodorotlenku sodu i węglanu sodu (sody)[4].

Jest wykorzystywana do roztapiania śniegu i lodu z ulic i chodników gdyż roztwór wody i chlorku sodu zamarza przy bardzo niskich temperaturach[8].

Jest używany w spektroskopii oraz w chłodnictwie (z lodem tworzy mieszaninę oziębiającą w tym przypadku temperatura tego roztworu może wynosić nawet −21,5 °C[8])[1].

Znaczenie biologiczne[edytuj | edytuj kod]

Chlorek sodu, spożywany zwykle jako sól kuchenna, jest głównym źródłem jonów Na+ i Cl dla ludzi i zwierząt. Jony Na+ odgrywają kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych od gospodarki wodnej, przez utrzymywanie stałego ciśnienia krwi, po działanie układu nerwowego. Spożywanie chlorku sodu jest niezbędne do życia, a jego dzienne zapotrzebowanie u dorosłego człowieka wynosi około 5 g. Współczesna dieta dostarcza zwykle kilkukrotnie większą ilość soli. Jest ona obecna w większości produktów spożywczych, jak choćby chleb, masło, sery, wędliny itp. Szacuje się, że dzienne spożycie soli w Polsce w przeliczeniu na osobę wynosi ok. 20 g.

Badania naukowe udowodniły związek między nadmiernym spożyciem soli kuchennej i rozwojem nadciśnienia tętniczego.

0,9% roztwór wodny chlorku sodu, nazywany solą fizjologiczną, jest używany w medycynie jako płyn infuzyjny. Roztwór o takim stężeniu jest izoosmolarny z osoczem krwi.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Encyklopedia popularna, Tom IV. Wyd. II. Warszawa: PWN, 1987, s. 229. ISBN 83-01-00000-7.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003. ISBN 0-07-049-439-8.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 72. ISBN 8371832400.
  5. 5,0 5,1 Chlorek sodu (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2010-08-20].
  6. Chlorek sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  7. 7,0 7,1 Chlorek sodu (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2010-08-20].
  8. 8,0 8,1 LO Turek: Ciekwostki (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.