Chlorek sodu
| Chlorek sodu | |||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
| Nazewnictwo | |||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | NaCl | ||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa | 58,44 g/mol | ||||||||||||||||||||||||
| Wygląd | bezbarwne (lub białe[1]), sześcienne kryształy[4][2]; słony smak[3] | ||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | 7647-14-5 | ||||||||||||||||||||||||
| PubChem | 5234[6] | ||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||
| Inne aniony | NaF, NaBr, NaI | ||||||||||||||||||||||||
| Inne kationy | LiCl, KCl, RbCl, CsCl | ||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
|||||||||||||||||||||||||
| Klasyfikacja | |||||||||||||||||||||||||
| ATC | A12 CA01 B05 CB01 B05 XA03 S01 XA03 |
||||||||||||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||||||||||
 Hasło chlorek sodu w Wikisłowniku |
|||||||||||||||||||||||||
Chlorek sodu (sól kuchenna) – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu solnego (kwasu chlorowodorowego) i sodu. Czasami zapisuje się również ją jako sól kwasu solnego i wodorotlenku sodu (HCl + NaOH → NaCl + H2O).
Stanowiący podstawowy składnik soli kuchennej, soli warzonej oraz soli drogowej.
Spis treści |
Występowanie[edytuj]
W przyrodzie chlorek sodu występuje pod postacią minerału – halitu, tworząc pokłady soli kamiennej[4][1]. Występuje również w postaci rozpuszczonej w wodzie morskiej oraz w wodach mineralnych (najwięcej w tzw. solankach). Chlorek sodu występuje także w płynie pozakomórkowym organizmów żywych (zwłaszcza zwierzęcych)[1].
Właściwości termochemiczne[edytuj]
| Źródło:[3] | kryształ | gaz | jednostka |
| ΔHof | −98,27 | −42,22 | kcal/mol |
| ΔGof | −91,82 | −47,00 | |
| So | 17,24 | 54,90 | cal/mol·K |
| Cp | 12,07 | 8,55 |
Zastosowanie[edytuj]
Chlorek sodu stosowany jest jako środek spożywczy, nadający jedzeniu słony smak[4][1]. Jest także używany w przemyśle szklarskim i garbarstwie oraz do konserwacji żywności. Stanowi surowiec do otrzymywania kwasu solnego, sodu, chloru, wodorotlenku sodu i węglanu sodu (sody)[4].
Jest wykorzystywana do roztapiania śniegu i lodu z ulic i chodników gdyż roztwór wody i chlorku sodu zamarza przy bardzo niskich temperaturach[8].
Jest używany w spektroskopii oraz w chłodnictwie (z lodem tworzy mieszaninę oziębiającą w tym przypadku temperatura tego roztworu może wynosić nawet -21,5 °C[8])[1].
Znaczenie biologiczne[edytuj]
 |
Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: zweryfikować treść i dodać źródła. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Sól kuchenna jest głównym źródłem jonów Na+ i Cl− dla ludzi i zwierząt. Jony Na+ odgrywają kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych od gospodarki wodnej, przez utrzymywanie stałego ciśnienia krwi, po działanie układu nerwowego. Stąd spożywanie soli kuchennej jest niezbędne do życia.
Dzienne zapotrzebowanie na chlorek sodowy wynosi około 5 g. Dieta współczesnego człowieka dostarcza kilkukrotnie większą ilość soli. Sól jest obecna w większości produktów spożywczych, jak choćby chleb, masło, sery, wędliny itp. Szacuje się, że dzienne spożycie soli w Polsce w przeliczeniu na osobę wynosi ok. 20 g.
Badania naukowe udowodniły związek między nadmiernym spożyciem chlorku sodu i rozwojem nadciśnienia tętniczego.
0,9% roztwór chlorku sodu w wodzie nazywany solą fizjologiczną jest używany w medycynie jako płyn infuzyjny. Roztwór o takim stężeniu jest izoosmolarny z osoczem krwi.
Zobacz też[edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Encyklopedia popularna, Tom IV. Wyd. II. Warszawa: PWN, 1987, s. 229. ISBN 83-01-00000-7.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003. ISBN 0-07-049-439-8.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 72. ISBN 8371832400.
- ↑ 5,0 5,1 Chlorek sodu (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2010-08-20].
- ↑ Chlorek sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ 7,0 7,1 Chlorek sodu (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2010-08-20].
- ↑ 8,0 8,1 LO Turek: Ciekwostki (pol.).
Linki zewnętrzne[edytuj]
- Chlorek sodu (pol.) w Indeksie Leków Medycyny Praktycznej.
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
