Vítězslav Nezval

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Vítězslav Nezval

Vitězslav Nezval (ur. 26 maja 1900 w Biskoupkach koło Třebíča na Morawach, zm. 6 kwietnia 1958 w Pradze) – czeski poeta, prozaik i tłumacz, współtwórca poetyzmu, przedstawiciel czeskiego surrealizmu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był synem wiejskiego nauczyciela. Studiował prawo w Brnie i filozofię w Pradze, studiów jednak nie ukończył. Był uczniem F. X. Saldy. Pod wpływem antologii współczesnych poetów francuskich dał początek nowemu kierunkowi poetyckiemu – poetyzmowi, charakterystycznemu dla czeskiej lewicy skupionej wokół Devětsilu. W 1922 razem z Karolem Teige wstąpił do wspomnianego Devětsilu, jednak już w 1924 odżegnał się od tej grupy. Także w 1924 wstąpił do Komunistycznej Partii Czechosłowacji, której był aktywnym członkiem. Do 1925 był sekretarzem w Masarykova slovníku naučného. Potem w pełni poświęcił się pracy twórczej.

Publikował m.in. w "Rudém právu", "Tvorbě", "Odeonu", "Nové scéně", "Lidových Novinách".

W 1934 założył w Pradze Grupę Surrealistów, jednak po wystąpieniu paryskich surrealistów przeciwko partii komunistycznej, rozwiązał ją. Utrzymywał szerokie kontakty z działaczami i pisarzami radzieckimi, w 1934 był delegatem na zjazd pisarzy radzieckich.

Podczas wojny działał w antyfaszystowskiej Gminie Pisarzy Czeskich. Zmarł nagle w domu podczas świąt wielkanocnych, najprawdopodobniej na zawał serca.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda państwowa im. Klemensa Gottwalda
  • Tytuł Artysty Narodowego (1953)
  • złoty medal Światowej Rady Pokoju (za poemat Pieśń pokoju)

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Debiutował 1922 tomikiem wierszy Most. Jego twórczość przechodziła stopniową metamorfozę. W latach 20. był jednym z głównych przedstawicieli poetyzmu. Z czasem jego poezja odchodziła od od barwnych metafor, skojarzeń i beztroski, mających służyć za wzór proletariatowi, by skłonić się ku gorzkiej refleksji nad światem technicznej cywilizacji a także odnajdywaniu głębin ludzkiego wnętrza w surrealistycznych wizjach. Po zerwaniu z nadrealizmem, powrócił do poezji dyskursywnej i klasycznych form wypowiedzi, takich jak ballada czy sonet. Po wojnie jako zagorzały komunista zwrócił się ku socrealizmowi.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z pisarza

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cudowny czarodziej (Podivuhodný kouzelník, 1922)
  • Pantomima (1924)
  • Abecadło (Abeceda)
  • Papuga na motocyklu (Papoušek na motocyklu) – manifest poetyzmu
  • Mały ogród różany (Menší růžová zahrada, 1926)
  • Edison (1928)
  • Wiersze do nocy (Básně noci, 1930)
  • Sylwestrowa noc (Silvestrovskà noc)
  • Sygnał czasu (Signál času)
  • Żegnaj i chustka w dłoni (Zbohem a šáteček, 1934)
  • Kobieta w liczbie mnogiej (Žena v množném čísle, 1936)
  • Absolutny grabarz (Absolutní hrobař, 1937)
  • Z mojego życia (Z mèho života) – pamiętnik pisarza
  • Stalin (1949)
  • Pieśń pokoju (Zpěv míru, 1950)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • J. Magnuszewski, Historia literatury czeskiej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1973
  • Literatury zachodniosłowiańskie czasu przełomów. Tom 2: Literatura czeska, pod redakcją Janaszek-Ivaničkovej, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1999