Weteran
 |
Ten artykuł przedstawia sytuację tylko z polskiej perspektywy. Pomóż go poprawić. Na stronie dyskusji mogą znajdywać się pomocne komentarze. |
Weteran (łac. veteranus, od veteris: stary) – żołnierz biorący udział w misjach poza granicami państwa. W Polsce weteranem może zostać żołnierz lub funkcjonariusz, który pełnił służbę poza granicami kraju nie krócej niż sześćdziesiąt dni. Dzień 29 maja ustanowiono świętem weterana. W 2012 roku weszła w życie ustawa, która wprowadza dwa statusy Weteran i Weteran poszkodowany. Każdy żołnierz i funkcjonariusz, który spełnia kryteria może się ubiegać o przyznanie statusu.
Spis treści |
Po roku 1918 [edytuj]
W okresie II Rzeczypospolitej słowo weterani odnosiło się przede wszystkim do uczestników powstania listopadowego 1831, Wiosny Ludów 1848 i powstania styczniowego 1863, którym przyznano honorowe stopnie podporuczników Wojska Polskiego i emeryturę wojskową. Polscy weterani po zakończeniu pierwszych działań wojennych od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 roku, tak zwaną wielką wojną, zdobywali kunszt rzemiosła wojennego w obcych armiach sprzymierzonych oraz zaborczych. Po telegramie Wodza Naczelnego Armii Polskiej Józefa Piłsudskiego z dnia 16 listopada 1918 roku – notyfikujący powstanie państwa polskiego, tworzyli zalążki oddziałów Wojska Polskiego w latach 1918-1939, pod wodzą Marszałka Polski.
Po roku 1945 [edytuj]
Weterani polscy po zakończeniu drugich działań wojennych w latach 1939-1945, do roku 1990 byli rozliczani ze swojej działalności wojskowej – początkowo przez NKWD, a następnie przez służby bezpieczeństwa (SB). Weteranów w okresie Układu Warszawskiego, nazywano kombatantami zrzeszającymi się w organizacji kombatanckiej ZBoWiD.
Po roku 2012 [edytuj]
W Polsce z dniem 30 marca 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa. Stosownie do zapisów aktu prawnego jakim jest ustawa to osoby biorące udział w działaniach poza granicami państwa, które mogą ubiegać się o przyznanie statusu weterana bądź statusu weterana poszkodowanego. Ustawa dotyczy żołnierzy i pracowników.
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Marian Laprus: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, s. 476. ISBN 83-11-06229-3.
- Ustawa o weteranach działań poza granicami państwa z 30 marca 2012 r. (Dz.U. 2011 nr 205, poz. 1203)
