Xhosa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Khosa”. Zobacz też: Khosa − grupa etniczna w Pakistanie.
Tancerze Xhosa
Kobiety Xhosa w tradycyjnych strojach

Xhosa albo Khosa − lud zamieszkujący tereny Afryki Południowej, zwłaszcza RPA i Lesotho. W 1983 roku liczebność Xhosa wynosiła 5,6 mln. Lud ten posługuje się językiem xhosa z rodziny bantu.

Do tradycyjnych zajęć Xhosa zalicza się chów bydła i rolnictwo, a także obróbka żelaza i plecionkarstwo. Struktura społeczna opiera się na egzogamicznych klanach o patrylinearnym systemie pokrewieństwa. Poszczególne klany różnią się między sobą kolorami strojów i sposobem przystrajania się paciorkami.

Xhosa zachowują tradycyjne wierzenia, których ważnym elementem jest kult przodków. Wciąż żywy jest bardzo bogaty folklor. Silnie zakorzeniona jest wiara w czary. Czarownictwo uważa się za z gruntu złe, a Xhosa boją się opętania przez złe duchy. Zaradzić temu może jednak igkirha (duchowy uzdrowiciel). W kulturze Xhosa występują także ixhwele (zielarze), trudniący się jednak prawie wyłącznie zwalczaniem chorób dotykających ciało. Religia Xhosa posiada wiele cech wspólnych z wierzeniami Buszmenów, uważa się więc, że doszło w przeszłości do interakcji kultur tych ludów.

Dużą rolę w kulturze ludu Xhosa odgrywają różnego rodzaju obrzędy przejścia (zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn) oraz ceremionie związane z zawarciem małżeństwa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Damm, Krystyna i Mikusińska, Aldona (red.), Ludy i języki świata, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, str. 114
  • RPA, Lesotho, Suazi, seria: Praktyczny przewodnik, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2001, str. 200