Zielony Nowy Ład
Zielony Nowy Ład – inspirowany przez New Deal prezydenta Franklina D. Roosvelta program reform globalnego systemu finansowego, podatkowego i energetycznego oraz masowych inwestycji, których celem ma być pobudzenie gospodarki światowej i uniezależnienie jej od nieodnawialnych surowców oraz przeciwdziałanie zmianom klimatu i stworzenie milionów nowych miejsc pracy[1].
Spis treści |
Raport Fundacji Nowej Ekonomii (NEF) [edytuj]
Pierwszy raport zatytułowany Green New Deal ogłoszony został 21 lipca 2008 przez Grupę "Zielony Nowy Ład" i wydany przez Fundację Nowej Ekonomii. Przedstawia on propozycje strategii mających na celu przeciwdziałanie zmianom klimatu, obecnemu kryzysowi finansowemu i szczytowi wydobycia ropy naftowej[2]. Raport wzywa do ponownej regulacji finansów i podatków oraz znacznych inwestycji rządowych w odnawialne źródła energii. Jego pełny tytuł brzmi: „Zielony Nowy Ład: polityka ścisłej współpracy przeciw potrójnemu kryzysowi: finansowemu, klimatycznemu i naftowemu”[3].
Do głównych zaleceń raportu należą:
- rządowe inwestycje w wydajność energetyczną i mikrogenerację (rozproszone wytwarzanie energii elektrycznej), która przekształciłaby każdy budynek w elektrownię
- tworzenie tysięcy zielonych miejsc pracy w celu rekonstrukcji infrastruktury gospodarki niskowęglowej
- wprowadzenie podatku od zysków niespodziewanych na zyski zakładów naftowych i gazowych – za przykładem Norwegii – w celu zapewnienia rządowi środków na energię odnawialną i wydajność energetyczną
- opracowanie finansowych bodźców dla zielonych inwestycji i redukcji zużycia energii
- zmiany systemu finansowego Wielkiej Brytanii, jak również redukcja stóp procentowych Banku Anglii w celu wsparcia zielonych inwestycji
- rozbicie dużych instytucji finansowych, „megabanków”, na mniejsze jednostki i tworzenie banków socjalnych (etycznych), zob. green banking[4]
- ponowna regulacja finansów międzynarodowych gwarantująca, że sektor finansowy nie dominuje nad resztą gospodarki. Ponadto ponowne wprowadzenie instrumentów kontroli kapitału
- wzmożona, oficjalna kontrola nad produktami finansowymi takimi jak derywaty
- zapobieganie praktykom spółek uchylających się od płacenia podatków poprzez żądanie raportów finansowych i podjęcie zdecydowanych kroków przeciw rajom podatkowym[5][6][7].
Autorami raportu NEF nt. Zielonego Nowego Ładu są:
- Larry Elliott, redaktor działu ekonomicznego w the Guardian
- Colin Hines, jeden z dyrektorów Finance for the Future
- Tony Juniper, były dyrektor Friends of the Earth[8]
- Jeremy Leggett, założyciel i przewodniczący Solar Century i SolarAid
- Caroline Lucas, Partia Zielonych Anglii i Walii, posłanka Parlamentu Europejskiego w Grupie Zielonych
- Richard Murphy, jeden z dyrektorów Finance for the Future and dyrektor Tax Research LLP
- Ann Pettifor, była przewodnicząca Jubilee 2000 (kampanii za umorzeniem długów), dyrektor kampanii na rzecz Operation Noah
- Charles Secrett, doradca ds. zrównoważonego rozwoju, były dyrektor Friends of the Earth International
- Andrew Simms, dyrektor strategiczny New Economics Foundation
Pochodzenie i użycie nazwy [edytuj]
Tytuł raportu NEF ma w zamierzeniu przypominać Nowy Ład, program reform społecznych i gospodarczych wprowadzonych przez prezydenta Roosevelta w następstwie Czarnego Czwartku i nadchodzącego Wielkiego Kryzysu[9]. Nazwa nie została jednak utworzona przez Grupę „Zielony Nowy Ład’’. Wcześniej używali jej Thomas Friedman[10][11] i Elsa Wenzel[12]. Od czasu publikacji Zielonego Nowego Ładu fraza ta pojawia się coraz częściej. Ponadto występuje ona często w książce Van Jonesa „The Green Collar Economy”[13].
"Globalny Zielony Nowy Ład" [edytuj]
Najbardziej znane zastosowanie nazwy dotyczy Programu Środowiskowego Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP). Achim Steiner, dyrektor wykonawczy UNEP, ogłosił 22 października 2008 w Londynie Inicjatywę Zielonej Gospodarki, znaną jako „Globalny Zielony Nowy Ład”. Podobnie jak Grupa „Zielony Nowy Ład”, inicjatywa UNEP nawołuje do gwałtownego wzrostu w sektorze zielonych miejsc pracy, a także restrukturyzacji globalnego systemu gospodarczego w taki sposób, by zmniejszyć zależność od paliw kopalnych[14].
Australijskie oświadczenie [edytuj]
Organizacje ekologiczne Australian Conservation Foundation, Australian Council of Trade Union, Australian Green Infrastructure Council [1], Australian Council of Social Service, Climate Institute of Australia, Australian Institute of Superannuation Trustees [2] oraz Proper Council of Australia wydały 9 stycznia 2009 wspólne oświadczenie “W stronę Zielonego Nowego Ładu: bodźce ekonomiczne i akcja polityczna dla uniknięcia podwójnego kryzysu” ("Towards a Green New Deal: Economic stimulus and policy action for the double crunch")[15]. W następstwie tego oświadczenia zorganizowano w październiku 2009, przy pomocy The Green Institute, Australijskich Zielonych i innych organizacji, konferencję w Melbourne. Jej celem było sformułowanie Zielonego Nowego Ładu dla Australii oraz omówienie jego kontekstu, zarysu, treści i wdrożenia.
Zielone Nowe Łady i zielone bodźce gospodarcze [edytuj]
Wiele z narodowych gospodarczych programów stymulacyjnych zaproponowanych lub przyjętych pod koniec 2008 i w 2009 posiadało "zielone aspekty", np. w Stanach Zjednoczonych[16], Japonii czy Korei Południowej[17]. W 2009 zielone partie i organizacje z Nowej Zelandii zorganizowały konferencje i dyskusje prezentujące Zielony Nowy Ład. Australijscy Zieloni stanowiący języczek u wagi w rządzie, zaproponowali zmiany w planach rządzącej Australijskiej Partii Pracy w kwestii bodźców ekonomicznych, co niektórzy upatrywali jako Zielony Nowy Ład dla Australii. Europejska Partia Zielonych podczas kampanii do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku przyjęła manifest wyborczy "Zielony Nowy Ład dla Europy", na rzecz którego działa obecnie Grupa Zielonych w Parlamencie Europejskim[18]. Także związana z Europejską Partią Zielonych, Zielona Fundacja Europejska wydała serię raportów na temat Zielonego Nowego Ładu z perspektywy globalnej, Unii Europejskiej oraz poszczególnych krajów członkowskich[19].
Zielony Nowy Ład w Polsce [edytuj]
Sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon oraz prezydent Lech Kaczyński podczas ceremonii otwarcia międzynarodowej konferencji COP 14 w Poznaniu w grudniu 2009 dyskutowali na temat potrzeby przeprowadzenia „rewolucji kopernikańskiej” i rozwoju „zielonej gospodarki”. Projekt "Zielony Nowy Ład w Polsce" promujący zieloną gospodarkę, zielone miejsca pracy realizuje think&do tank Zielony Instytut. W ramach kampanii Instytut wydaje także publikacje, m.in.: "Zielony Nowy Ład w Polsce"[20].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Maciej Kuźmicz: Kryzys finansowy szansą na walkę z globalnym ociepleniem, Rozmowa z Ban Ki-moonem, Sekretarzem Generalnym ONZ, http://wyborcza.pl/1,76842,6002976,Kryzys_finansowy_szansa_na_walke_z_globalnym_ociepleniem.html
- ↑ Mark Lynas (July 17, 2008) "A Green New Deal" New Statesman
- ↑ New Economics Foundation, (July 21, 2008) http://www.neweconomics.org/gen/greennewdealneededforuk210708.aspx
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Green_banking
- ↑ David Teather (July 21, 2008) "Green New Deal group calls for break-up of banks", The Guardian
- ↑ Jeremy Lovell (July 21, 2008) "Climate report calls for green 'New Deal'", Reuters
- ↑ Riley Smith (July 31, 2008) "Group Suggests a Green New Deal in the UK to Fight Climate Change", Celsias.com.
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Friends_of_the_Earth
- ↑ Jeremy Lovell (July 21, 2008) "Climate report calls for green 'New Deal'", Reuters.
- ↑ Thomas L. Friedman (April 15, 2007) "The Power of Green" The New York Times
- ↑ Thomas L. Friedman (January 19, 2007)"A Warning From The Garden The New York Times"
- ↑ Elsa Wenzel (November 19, 2007) "Green jobs will clean up the economy, communities" cnet news
- ↑ Van Jones (October 7, 2008) The Green Collar Economy: How One Solution Can Fix Our Two Biggest Problems, HarperCollins. ISBN 0061650757
- ↑ Paul Eccleston (October 22, 2008) UN announces green 'New Deal' plan to rescue world economies The Daily Telegraph
- ↑ "Towards a Green New Deal: Economic stimulus and policy action for the double crunch"
- ↑ "Obama's green energy plans build hopes, skepticism"
- ↑ "Japan, South Korea to Create New Pro-Environment Jobs"
- ↑ Europejska Partia Zielonych: "Zielony Nowy Ład dla Europy", http://www.zieloni2004.pl/art-3439.htm
- ↑ Zielona Fundacja Europejska: publikacje nt. Zielonego Nowego Ładu
- ↑ Strona kampanii Zielony Nowy Ład w Polsce
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Publikacja "Green New Deal" na stronie New Economics Foundation
- strona Grupy The Green New Deal
- UNEP Global Green New Deal
- Caroline Lucas nt. Green New Deal w "Guardianie"
- A green New Deal: Green, easy and wrong, artykuł w The Economist
- Support the Green New Deal for Europe – petycja Europejskiej Partii Zielonych wspierająca Zielony Nowy Ład