Zielony Nowy Ład

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Zielony Nowy Ład – inspirowany przez New Deal prezydenta Franklina D. Roosvelta program reform globalnego systemu finansowego, podatkowego i energetycznego oraz masowych inwestycji, których celem ma być pobudzenie gospodarki światowej i uniezależnienie jej od nieodnawialnych surowców oraz przeciwdziałanie zmianom klimatu i stworzenie milionów nowych miejsc pracy[1].

Raport Fundacji Nowej Ekonomii (NEF)[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy raport zatytułowany Green New Deal ogłoszony został 21 lipca 2008 przez Grupę "Zielony Nowy Ład" i wydany przez Fundację Nowej Ekonomii. Przedstawia on propozycje strategii mających na celu przeciwdziałanie zmianom klimatu, obecnemu kryzysowi finansowemu i szczytowi wydobycia ropy naftowej[2]. Raport wzywa do ponownej regulacji finansów i podatków oraz znacznych inwestycji rządowych w odnawialne źródła energii. Jego pełny tytuł brzmi: „Zielony Nowy Ład: polityka ścisłej współpracy przeciw potrójnemu kryzysowi: finansowemu, klimatycznemu i naftowemu”[3].

Do głównych zaleceń raportu należą:

  • rządowe inwestycje w wydajność energetyczną i mikrogenerację (rozproszone wytwarzanie energii elektrycznej), która przekształciłaby każdy budynek w elektrownię
  • tworzenie tysięcy zielonych miejsc pracy w celu rekonstrukcji infrastruktury gospodarki niskowęglowej
  • wprowadzenie podatku od zysków niespodziewanych na zyski zakładów naftowych i gazowych – za przykładem Norwegii – w celu zapewnienia rządowi środków na energię odnawialną i wydajność energetyczną
  • opracowanie finansowych bodźców dla zielonych inwestycji i redukcji zużycia energii
  • zmiany systemu finansowego Wielkiej Brytanii, jak również redukcja stóp procentowych Banku Anglii w celu wsparcia zielonych inwestycji
  • rozbicie dużych instytucji finansowych, „megabanków”, na mniejsze jednostki i tworzenie banków socjalnych (etycznych), zob. green banking[4]
  • ponowna regulacja finansów międzynarodowych gwarantująca, że sektor finansowy nie dominuje nad resztą gospodarki. Ponadto ponowne wprowadzenie instrumentów kontroli kapitału
  • wzmożona, oficjalna kontrola nad produktami finansowymi takimi jak derywaty
  • zapobieganie praktykom spółek uchylających się od płacenia podatków poprzez żądanie raportów finansowych i podjęcie zdecydowanych kroków przeciw rajom podatkowym[5][6][7].

Autorami raportu NEF nt. Zielonego Nowego Ładu są:

Pochodzenie i użycie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Tytuł raportu NEF ma w zamierzeniu przypominać Nowy Ład, program reform społecznych i gospodarczych wprowadzonych przez prezydenta Roosevelta w następstwie Czarnego Czwartku i nadchodzącego Wielkiego Kryzysu[9]. Nazwa nie została jednak utworzona przez Grupę „Zielony Nowy Ład’’. Wcześniej używali jej Thomas Friedman[10][11] i Elsa Wenzel[12]. Od czasu publikacji Zielonego Nowego Ładu fraza ta pojawia się coraz częściej. Ponadto występuje ona często w książce Van Jonesa „The Green Collar Economy”[13].

"Globalny Zielony Nowy Ład"[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znane zastosowanie nazwy dotyczy Programu Środowiskowego Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP). Achim Steiner, dyrektor wykonawczy UNEP, ogłosił 22 października 2008 w Londynie Inicjatywę Zielonej Gospodarki, znaną jako „Globalny Zielony Nowy Ład”. Podobnie jak Grupa „Zielony Nowy Ład”, inicjatywa UNEP nawołuje do gwałtownego wzrostu w sektorze zielonych miejsc pracy, a także restrukturyzacji globalnego systemu gospodarczego w taki sposób, by zmniejszyć zależność od paliw kopalnych[14].

Australijskie oświadczenie[edytuj | edytuj kod]

Organizacje ekologiczne Australian Conservation Foundation, Australian Council of Trade Union, Australian Green Infrastructure Council [1], Australian Council of Social Service, Climate Institute of Australia, Australian Institute of Superannuation Trustees [2] oraz Proper Council of Australia wydały 9 stycznia 2009 wspólne oświadczenie “W stronę Zielonego Nowego Ładu: bodźce ekonomiczne i akcja polityczna dla uniknięcia podwójnego kryzysu” ("Towards a Green New Deal: Economic stimulus and policy action for the double crunch")[15]. W następstwie tego oświadczenia zorganizowano w październiku 2009, przy pomocy The Green Institute, Australijskich Zielonych i innych organizacji, konferencję w Melbourne. Jej celem było sformułowanie Zielonego Nowego Ładu dla Australii oraz omówienie jego kontekstu, zarysu, treści i wdrożenia.

Zielone Nowe Łady i zielone bodźce gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Wiele z narodowych gospodarczych programów stymulacyjnych zaproponowanych lub przyjętych pod koniec 2008 i w 2009 posiadało "zielone aspekty", np. w Stanach Zjednoczonych[16], Japonii czy Korei Południowej[17]. W 2009 zielone partie i organizacje z Nowej Zelandii zorganizowały konferencje i dyskusje prezentujące Zielony Nowy Ład. Australijscy Zieloni stanowiący języczek u wagi w rządzie, zaproponowali zmiany w planach rządzącej Australijskiej Partii Pracy w kwestii bodźców ekonomicznych, co niektórzy upatrywali jako Zielony Nowy Ład dla Australii. Europejska Partia Zielonych podczas kampanii do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku przyjęła manifest wyborczy "Zielony Nowy Ład dla Europy", na rzecz którego działa obecnie Grupa Zielonych w Parlamencie Europejskim[18]. Także związana z Europejską Partią Zielonych, Zielona Fundacja Europejska wydała serię raportów na temat Zielonego Nowego Ładu z perspektywy globalnej, Unii Europejskiej oraz poszczególnych krajów członkowskich[19].

Zielony Nowy Ład w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon oraz prezydent Lech Kaczyński podczas ceremonii otwarcia międzynarodowej konferencji COP 14 w Poznaniu w grudniu 2009 dyskutowali na temat potrzeby przeprowadzenia „rewolucji kopernikańskiej” i rozwoju „zielonej gospodarki”. Projekt "Zielony Nowy Ład w Polsce" promujący zieloną gospodarkę, zielone miejsca pracy realizuje think&do tank Zielony Instytut. W ramach kampanii Instytut wydaje także publikacje, m.in.: "Zielony Nowy Ład w Polsce" (red. Dariusz Szwed)[20].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Maciej Kuźmicz: Kryzys finansowy szansą na walkę z globalnym ociepleniem, Rozmowa z Ban Ki-moonem, Sekretarzem Generalnym ONZ, http://wyborcza.pl/1,76842,6002976,Kryzys_finansowy_szansa_na_walke_z_globalnym_ociepleniem.html
  2. Mark Lynas (July 17, 2008) "A Green New Deal" New Statesman
  3. New Economics Foundation, (July 21, 2008) http://www.neweconomics.org/gen/greennewdealneededforuk210708.aspx
  4. http://en.wikipedia.org/wiki/Green_banking
  5. David Teather (July 21, 2008) "Green New Deal group calls for break-up of banks", The Guardian
  6. Jeremy Lovell (July 21, 2008) "Climate report calls for green 'New Deal'", Reuters
  7. Riley Smith (July 31, 2008) "Group Suggests a Green New Deal in the UK to Fight Climate Change", Celsias.com.
  8. http://en.wikipedia.org/wiki/Friends_of_the_Earth
  9. Jeremy Lovell (July 21, 2008) "Climate report calls for green 'New Deal'", Reuters.
  10. Thomas L. Friedman (April 15, 2007) "The Power of Green" The New York Times
  11. Thomas L. Friedman (January 19, 2007)"A Warning From The Garden The New York Times"
  12. Elsa Wenzel (November 19, 2007) "Green jobs will clean up the economy, communities" cnet news
  13. Van Jones (October 7, 2008) The Green Collar Economy: How One Solution Can Fix Our Two Biggest Problems, HarperCollins. ISBN 0061650757
  14. Paul Eccleston (October 22, 2008) UN announces green 'New Deal' plan to rescue world economies The Daily Telegraph
  15. "Towards a Green New Deal: Economic stimulus and policy action for the double crunch"
  16. "Obama's green energy plans build hopes, skepticism"
  17. "Japan, South Korea to Create New Pro-Environment Jobs"
  18. Europejska Partia Zielonych: "Zielony Nowy Ład dla Europy", http://www.zieloni2004.pl/art-3439.htm
  19. Zielona Fundacja Europejska: publikacje nt. Zielonego Nowego Ładu
  20. Strona kampanii Zielony Nowy Ład w Polsce

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]