Zjednoczone Stronnictwo Ludowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „ZSL”. Zobacz też: powiat sławieński lub polskie tablice rejestracyjne jeśli szukałeś informacji o tablicy rejestracyjnej.
Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Lider pierwszy: Józef Niećko
ostatni: Dominik Ludwiczak
Data założenia 27 listopada 1949
Data rozwiązania 2729 listopada 1989
Adres siedziby ul. Grzybowska 4,
00-131 Warszawa
Deklarowana
ideologia polityczna
agraryzm
Liczba członków ok. 300 tys. (1989)
Barwy      zieleń

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce, powstała 27 listopada 1949 z połączenia prokomunistycznego "lubelskiego" Stronnictwa Ludowego[1][2] z resztkami rozbitego przez komunistów PSL "mikołajczykowskiego". ZSL jako partia satelicka Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej realizowała jej politykę wobec wsi.

ZSL akceptowało dominację polityczną Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, kolektywizację wsi, jak również sojusz z ZSRR.

Rola ZSL częściowo zmieniła się po wydarzeniach w październiku 1956 roku. Mimo przyjęcia deklaracji regulującej zasady współpracy PZPR i ZSL w styczniu 1957, główne decyzje dotyczące polityki rolnej kraju podejmowały władze PZPR.

Partia dzięki sojuszowi z PZPR otrzymał określoną liczbę miejsc w sejmie oraz stanowisk w Radzie Państwa, rządzie, jak również administracji terenowej. W bardzo podobny sposób weszła również do takich organizacji jak Front Jedności Narodu, czy Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego.

Po wydarzeniach z 1980 i powstaniu NSZZ "Solidarność" polityka prowadzona przez partię uległa częściowej zmianie. Kierownictwo zaczęło upominać się o prawa ekonomiczne i socjalne mieszkańców wsi.

Podczas VIII Kongresu przedstawiono stanowisko ZSL w sprawie koniecznych przemian politycznych i społecznych. Delegaci domagali się rehabilitacji Stanisława Mikołajczyka oraz powrotu do koncepcji mikołajczykowskiej PSL i zagwarantowania trwałości gospodarstw.

W 1983 zagwarantowano konstytucyjnie prawo do nienaruszalności indywidualnych gospodarstw rolnych, jednak do końca Stronnictwo popierało utrzymanie ustroju socjalistycznego, kolektywizację wsi oraz uznawanie kierowniczej roli PZPR i sojuszu z ZSRR.

W 1988 w opozycji do ZSL powstał Ogólnopolski Społeczny Komitet Odrodzenia Ruchu Ludowego, a w sierpniu 1989 powołano PSL (wilanowskie), nawiązujące do tradycji chłopskiej partii Stanisława Mikołajczyka.

ZSL brało udział w obradach Okrągłego Stołu (1989), przedstawiciele stronnictwa weszli w skład rządu Tadeusza Mazowieckiego.

W dniach 27–29 listopada 1989 ogłoszono rozwiązanie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i powołanie PSL-Odrodzenie. Po połączeniu w maju 1990 PSL-Odrodzenie z PSL wilanowskim powstało Polskie Stronnictwo Ludowe.

Prezesi NK ZSL[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Józef Ryszard Szaflik Dzieje partii i stronnictw chłopskich w Europie: W podzielonej Europie Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora, 2007 str. 272
  2. Janusz Zemke ZSL w systemie politycznym Polski Ludowej Państ. Wydaw. Naukowe, 1979 str. 32

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]