Zjednoczone Stronnictwo Ludowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „ZSL”. Zobacz też: powiat sławieński lub polskie tablice rejestracyjne jeśli szukałeś informacji o tablicy rejestracyjnej.
Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Lider pierwszy: Józef Niećko
ostatni: Dominik Ludwiczak
Data założenia 27 listopada 1949
Data rozwiązania 27–29 listopada 1989
Adres siedziby ul. Grzybowska 4,
00-131 Warszawa
Deklarowana
ideologia polityczna
agraryzm
Liczba członków ok. 300 tys. (1989)
Barwy      zieleń

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce, powstała 27 listopada 1949 z połączenia prokomunistycznego „lubelskiego” Stronnictwa Ludowego[1][2] z resztkami rozbitego przez komunistów PSL „mikołajczykowskiego”.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

ZSL jako partia satelicka Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej realizowała jej politykę wobec wsi.

ZSL akceptowało dominację polityczną Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, kolektywizację wsi, jak również sojusz z ZSRR.

Rola ZSL częściowo zmieniła się po wydarzeniach w październiku 1956 roku. Mimo przyjęcia deklaracji regulującej zasady współpracy PZPR i ZSL w styczniu 1957, główne decyzje dotyczące polityki rolnej kraju podejmowały władze PZPR.

Partia dzięki sojuszowi z PZPR otrzymała określoną liczbę miejsc w sejmie oraz stanowisk w Radzie Państwa, rządzie, jak również administracji terenowej. W bardzo podobny sposób weszła również do takich organizacji jak Front Jedności Narodu, czy Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego.

Po wydarzeniach z 1980 i powstaniu NSZZ „Solidarność” polityka prowadzona przez partię uległa częściowej zmianie. Kierownictwo zaczęło upominać się o prawa ekonomiczne i socjalne mieszkańców wsi.

Podczas VIII Kongresu przedstawiono stanowisko ZSL w sprawie koniecznych przemian politycznych i społecznych. Delegaci domagali się rehabilitacji Stanisława Mikołajczyka oraz powrotu do koncepcji mikołajczykowskiej PSL i zagwarantowania trwałości gospodarstw.

W 1983 zagwarantowano konstytucyjnie prawo do nienaruszalności indywidualnych gospodarstw rolnych, jednak do końca Stronnictwo popierało utrzymanie ustroju socjalistycznego, kolektywizację wsi oraz uznawanie kierowniczej roli PZPR i sojuszu z ZSRR.

W 1988 w opozycji do ZSL powstał Ogólnopolski Społeczny Komitet Odrodzenia Ruchu Ludowego, a w sierpniu 1989 powołano PSL (wilanowskie), nawiązujące do tradycji chłopskiej partii Stanisława Mikołajczyka.

ZSL brało udział w obradach Okrągłego Stołu (1989), przedstawiciele stronnictwa weszli w skład rządu Tadeusza Mazowieckiego.

W dniach 27–29 listopada 1989 ogłoszono rozwiązanie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i powołanie PSL-Odrodzenie. Po połączeniu w maju 1990 PSL-Odrodzenie z PSL wilanowskim powstało Polskie Stronnictwo Ludowe.

Prezesi NK ZSL[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Józef Ryszard Szaflik Dzieje partii i stronnictw chłopskich w Europie: W podzielonej Europie Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora, 2007 str. 272.
  2. Janusz Zemke ZSL w systemie politycznym Polski Ludowej Państ. Wyd. Naukowe 1979, str. 32.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]