Łuk Triumfalny w Paryżu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łuk Triumfalny
Obiekt zabytkowy nr rej. PA00088804
Ilustracja
Państwo  Francja
Region  Île-de-France
Miejscowość Paryż
Miejsce Place Charles-de-Gaulle
Typ pomnika łuk triumfalny
Styl architektoniczny klasycyzm
Projektant Jean Chalgrin[1]
Całkowita wysokość 51 m
Data budowy 1806–1836
Położenie na mapie Paryża
Mapa konturowa Paryża, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Łuk Triumfalny”
Położenie na mapie Francji
Mapa konturowa Francji, u góry znajduje się punkt z opisem „Łuk Triumfalny”
Położenie na mapie Île-de-France
Mapa konturowa Île-de-France, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Łuk Triumfalny”
Ziemia48°52′25″N 2°17′42″E/48,873611 2,295000

Łuk Triumfalny (fr. Arc de triomphe, Arc de triomphe de l’Étoile) – monumentalny pomnik w formie łuku triumfalnego stojący na placu Charles’a de Gaulle’a w Paryżu (dawniej plac Gwiazdy, fr. place de l’Étoile). Znajduje się w 8. dzielnicy, na zachodnim skraju Pól Elizejskich (fr. Avenue des Champs-Élysées). Jest to ważny element architektury Paryża, stanowiący zakończenie perspektywy Pól Elizejskich. Łuk został zbudowany w pierwszej połowie XIX wieku dla uczczenia tych, którzy walczyli i polegli za Francję w czasie wojen rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Projekt Łuku Triumfalnego, Jean François Chalgrin, ok. 1806 r.

Budowę łuku z białego wapienia rozpoczęto w 1806, na zlecenie Napoleona i z przerwami prowadzono do ukończenia w 1836, za panowania Ludwika Filipa I. Projektantem architektury był Jean François Chalgrin, dekorację rzeźbiarską wykonał François Rude. Z biegiem lat pomnik uległ degradacji i został po raz pierwszy wyczyszczony w 1966[2][3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Pomnik jest budowlą empirową, w formie jednoarkadowego rzymskiego łuku triumfalnego[4][5].

  • Wysokość: 49,54 m
  • Szerokość: 44,82 m
  • Głębokość: 22,21 m
  • Liczba stopni prowadzących na platformę widokową: 284

Reliefy[edytuj | edytuj kod]

Na każdym z czterech filarów łuku znajduje się relief wypukły, umieszczony na cokole, przedstawiający scenę związaną z najważniejszymi wydarzeniami w okresie I Republiki francuskiej i I Cesarstwa francuskiego[2][3]:

  • Wymarsz ochotników z 1792 roku (fr. Le Départ des volontaires de 1792), albo Marsylianka (fr. La Marseillaise) – wykonał François Rude na południowej fasadzie łuku, z prawej strony. Relief upamiętnia utworzenie republiki podczas powstania 10 sierpnia, przedstawiając uskrzydloną personifikację wolności nad ochotnikami broniącymi granic Francji.
  • Triumf z 1810 roku (fr. Le Triomphe de 1810) – wykonał Jean-Pierre Cortot na południowej fasadzie łuku, z lewej strony. Relief upamiętnia traktat z Schönbrunn przedstawiając Napoleona ukoronowanego przez boginię zwycięstwa.
  • Obrona z 1814 roku (fr. La Résistance de 1814) – wykonał Antoine Étex na północnej fasadzie łuku, z prawej strony. Relief upamiętnia obronę przed armiami wroga podczas wojny szóstej koalicji.
  • Pokój z 1815 roku (fr. La Paix de 1815) – wykonał Antoine Étex na północnej fasadzie łuku, z lewej strony. Relief upamiętnia traktat paryski po abdykacji Napoleona.

Na fasadach łuku znajduje się także sześć reliefów płaskich, przedstawiających sceny związane z ważnymi bitwami w okresie I Republiki i I Cesarstwa[2][3]:

Nazwiska i bitwy zapisane na łuku[edytuj | edytuj kod]

Na łuku wyryto nazwiska 660 osób, w większości generałów i marszałków, którzy służyli w okresie I Republiki francuskiej i I Cesarstwa francuskiego[6]. Znajdują się wśród nich nazwiska siedmiu Polaków:

Na łuku wyryto także nazwy 158 bitew stoczonych w okresie I Republiki i I Cesarstwa[7]. Znajdują się wśród nich nazwy pięciu miast, które obecnie znajdują się na terenie Polski:

Grób Nieznanego Żołnierza[edytuj | edytuj kod]

Pod łukiem znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza, którego Płomień Pamięci (fr. Flamme du Souvenir)[8] jest symbolicznie rozpalany każdego wieczora oraz niewielkie muzeum poświęcone historii tego obiektu.

Pozostałe łuki w Paryżu[edytuj | edytuj kod]

Oprócz Łuku Triumfalnego na placu Charles’a de Gaulle’a, znajduje się nieco starszy łuk triumfalny Arc du Carrousel (również ufundowany przez Napoleona I), położony na terenie Luwru (u wejścia do ogrodów Tuileries). Istnieje także nowoczesny łuk triumfalny Grande Arche, zamykający oś Pól Elizejskich, położony w dzielnicy La Défense, poza granicami administracyjnymi Paryża.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1812 Wojna Światów Napoleon rusza na Moskwę. „Ale Historia Extra”. 1, s. 91, listopad 2012. Warszawa: AGORA SA. ISSN 2299-5064. 
  2. a b c d 24. W: Karl Baedeker: Paris, Guide pratique du voyageur: Arc de Triomphe de l'Étoile. Paryż: A. Bohné, 1860, s. 90.
  3. a b c History of the Arc de Triomphe de l'Étoile (ang.). [dostęp 20 września 2021].
  4. Arc de Triomphe facts (ang.). [dostęp 20 września 2021].
  5. Centre des monuments nationaux (fr.). [dostęp 20 września 2021].
  6. Names on the Arc de Triomphe (ang.). [dostęp 20 września 2021].
  7. Battles on the Arc de Triomphe (ang.). [dostęp 20 września 2021].
  8. La visite de l’Arc de Triomphe (fr.). [dostęp 6 października 2008].