Ścinawka Dolna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ścinawka Dolna
Widok na Kościół św. Jakuba w Ścinawce Dolnej (2014 r.)
Widok na Kościół św. Jakuba w Ścinawce Dolnej (2014 r.)
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Radków
Liczba ludności (III 2011) 1261[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-410
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0855032
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Ścinawka Dolna
Ścinawka Dolna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ścinawka Dolna
Ścinawka Dolna
Ziemia 50°31′N 16°30′E/50,516667 16,500000
Dom opieki Caritas w Ścinawce Dolnej (2014 r.)
Zabytkowy dwór w Ścinawce Dolnej (2014 r.)

Ścinawka Dolna (niem. Niedersteine) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Radków.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

W pięknej malowniczej Kotlinie Kłodzkiej, między Kłodzkiem a Nową Rudą leży Ścinawka, która dzieli się na trzy części: Ścinawka Dolna, Średnia i Górna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ścinawka Dolna została założona w 1300 r. i leży na Wzgórzach Ścinawskich. W 1320 r. wieś została wymieniona w starych księgach po raz pierwszy jako „Stynaria Inferior”. Wieś była w 1350 r. własnością pana na zamku – Ottona Hugiewicza. Później wieś przypadła Konradovi von Nymancz i pozostała własnością tej rodziny do 1437 r., kiedy to Wenclaw Kluksa von Döhalitz został na zamku nowym panem. Już w roku 1439 przypadła jednak wdowie po Wenclawie – Dorothei, która poślubiła Hansa von Dönig. W rękach tej rodziny Ścinawka Dolna została do roku 1625[potrzebne źródło].

Na podstawie decyzji Ferdynarda II w 1628 r. została darowana Gispertowi Voffo Voffenburg. W 1637 r. zamek przeszedł w ręce rodziny von Hemm Hemmstein. Mieszkańcy Ścinawki Dolnej rodzinie tej zawdzięczają dużo, a mianowicie: zbudowanie kaplicy św. Sebastiana, ufundowanie wielkiego dzwonu do starego kościoła. Zamek znajduje się nieopodal kościoła. Część tego obiektu została wyburzona, a pozostała część do dziś jest zamieszkiwana przez tutejszych mieszkańców.

W 1793 r. baron von Hemm sprzedał wszystkie swoje majątki wraz ze wsią Ścinawką Dolną hrabiemu Antoniemu Aleksandrowi von Magnis, którego potomkowie właścicielami wsi byli do końca II wojny światowej.

Wysoko urodzonym hrabiankom, dwóm siostrom Annie i Zofii von Magnis wieś zawdzięcza wybudowanie sierocińca oraz zbudowanie szpitala pod wezwaniem św. Józefa – obecnie Dom Pomocy Społecznej dla Dorosłych w Ścinawce Dolnej. Oba te zakłady były prowadzone przez siostry zakonne. Anna von Magnis prowadziła ten sierociniec aż do swojej śmierci, która nastąpiła 15 maja 1901 r. Hrabianka Zofia zmarła 30 czerwca 1938 r. Sierociniec to dzisiejszy Dom Pomocy Społecznej dla dzieci prowadzony przez Zgromadzenie Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Dom ten w latach 80. XX wieku został rozbudowany, a obecnie trwa remont, od ponad 15 lat[potrzebne źródło].

Innym ważnym obiektem edukacyjnym Ścinawki jest szkoła, która powstała w 1829 r. Pierwszym nauczycielem był Franciszek Bach.

Ścinawka słynie ze swoich obiektów sakralnych. W 1350 r. zbudowano w Ścinawce drewniany kościółek. W 1530 r. na jego miejscu wybudowano murowany kościół pod wezwaniem św. Jakuba. W 1895 r. w czasie wizytacji kanonicznej ks. kard. Franciszek von Schonborn mówił podczas kazania, żeby zbudować nowy kościół większy ze względu na zwiększającą się liczbę mieszkańców. 19 lipca 1900 r. spełniono wolę kardynała, położono kamień węgielny pod budowę kościoła. Budowa trwała 4 lata. Pracami przy budowie kościoła kierował proboszcz ks. Franciszek Olbrich. Konsekracja odbyła się 1 października 1904 r. Kościół został zbudowany w stylu neoromańskim.

We wsi są także inne obiekty zabytkowe. Obok pięknego zabytkowego mostu na trasie ze Ścinawki Średniej do Wambierzyc znajduje się dwór renesansowy z ok. 1590 r. Obecnie dwór jest zaniedbany, mieszka w nim kilka rodzin.

W dolnej części Ścinawki przy rzece Ścinawa znajduje się już nieczynny zespół młyna z drugiej połowy XIX w.

Wieś w swej długiej historii była wielokrotnie zalewana przez tutejszą rzeczkę Ścinawę, ostatnio w 2002 r., a także podczas wielkiej powodzi w 1997 r. Wieś mocno ucierpiała, podczas tych powodzi. Obecnie są podtopienia na wiosnę, kiedy przychodzi odwilż[potrzebne źródło].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]