Śluza Brdyujście

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Śluza Brdyujście
Ilustracja
Komora
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Lokalizacja Bydgoszcz
na 1,03 km drogi wodnej Wisła-Odra
Dane techniczne
Długość 57,4 m
Szerokość 18,0 m
Różnica poziomów 2,3 m
Wrota stalowe dwuskrzydłowe
Rodzaj napędu elektromechaniczny
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Śluza Brdyujście
Śluza Brdyujście
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Śluza Brdyujście
Śluza Brdyujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Śluza Brdyujście
Śluza Brdyujście
Ziemia53°07′33,75″N 18°07′52,61″E/53,126042 18,131281

zabytek Śluza Brdyujścieśluza na rzece Brdzie w Bydgoszczy.

Stanowi jedną z budowli hydrotechnicznych Hydrowęzła Czersko Polskie zarządzanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Do 1999 r. była pierwszą śluzą na drodze wodnej Wisła-Odra, po czym została wyłączona z eksploatacji.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Śluza znajduje się w północnej części toru regatowego w Bydgoszczy, u wylotu ul. Łowickiej. Znajduje się w odległości 1,03 km od początku drogi wodnej Wisła-Odra. Jest najdalej na północ wysuniętym obiektem stopnia wodnego Czersko Polskie[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śluza została oddano do użytku w 1879 r. podczas kanalizacji odcinka Brdy w obrębie Bydgoszczy. Budowniczym było prywatne towarzystwo akcyjne Bromberger-Hafen-Actien-Geselschaft, które zawarło umowę z rządem pruskim[1]. Odcinek ten uruchomiono dla żeglugi 30 kwietnia 1879 r. W 1903 roku wprowadzono elektryczną obsługę urządzeń śluzowych. Na wrotach dolnych urządzono most obrotowy, który uchylano w razie wpływania parowców o wysokich kominach, które mogły zahaczyć o spód konstrukcji mostu.

Wraz ze śluzą powstał dom śluzowego, zbudowany z czerwonej cegły z elementami czarnej licówki i ozdobiony wieloma detalami architektonicznymi[2].

Z eksploatacji śluza została wyłączona w 2002 r. po wybudowaniu nowej śluzy Czersko Polskie poprzez założenie szandorów w głowie górnej. W 2014 roku rozpoczęto remont kapitalny śluzy, którego koszt oszacowano na 6 mln zł[3]. Ostatecznie remont zakończono jesienią 2015 r., koszt wyniósł 7,1 mln zł. Śluza została całkowicie uszczelniona, ściany wymurowano na nowo, wyremontowano wszystkie elementy techniczne i przywrócono obiekt do pełnej sprawności technicznej oraz pierwotnego wyglądu. Stanowi zabytek hydrotechniki i zarazem może być używana jako śluza rezerwowa oraz przeznaczona dla ruchu turystycznego[4].

W 2017 dokonano nielegalnej rozbiórki znajdującego się nieopodal śluzy budynku dawnej restauracji przy ul. Witebskiej 30, wpisanego do gminnej ewidencji zabytków[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to pojedyncza śluza komorowa o rzadko spotykanej podwójnej szerokości komory (18 m), jedyna taka w Polsce. Komora oraz głowy śluzy są wykonane z muru ceglanego. Dno jest brukowane, progi z betonu, ściany pokryte cegłą klinkierową. Posiada zamknięcia górne i dolne w postaci wrót stalowych, wspornych, dwuskrzydłowych, położonych z uwagi na szerokość komory asymetrycznie (dolne wrota są przy lewej ścianie komory, górne przy prawej). Śluza umożliwia obniżenie poziomu wody w komorze o 2,3 m. Nad wrotami dolnymi znajduje się obrotowy przejazd dla pojazdów i pieszych, który w okresie zamknięcia śluzy (2002 - 2015) był unieruchomiony, w trakcie remontu przywrócono jego sprawność[1].

W 2014 roku zarządcą śluzy Brdyujście był Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku, Zarząd Zlewni Wisły Kujawskiej w Toruniu. Obiektami na miejscu zarządza Nadzór Wodny w Bydgoszczy mający swoją siedzibę na terenie stopnia Czersko Polskie[1].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ​ISBN 978-83-934160-2-8​.
  2. Dom śluzowego - śluza Brdyujście
  3. http://www.rzgw.gda.pl/?mod=content&path=2,694,690 dostęp 7-02-2014.
  4. Śluza Brdyujście po remoncie jak z obrazka, portal internetowy bydgoszcz24.pl, m.bydgoszcz24.pl [dostęp 2015-12-26].
  5. Klaudia Litkowska Przedwojenna restauracja rozebrana. Konserwator wściekły

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]