Śluza V Czarna Droga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Śluza V
Czarna Droga
Bydgoszcz stary kanał sluza V.jpg
Śluza jesienią
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Lokalizacja Bydgoszcz,
na 14,6 km drogi wodnej Wisła-Odra
Długość 43,2 m
Szerokość 6,6 m
Różnica poziomów 1,5 m
Zamknięcia drewniane dwuskrzydłowe
Rodzaj napędu ręczny
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Śluza V
Śluza V
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Śluza V
Śluza V
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Śluza V
Śluza V
Ziemia53°07′44,011″N 17°58′06,046″E/53,128892 17,968346
Śluza IV
Latem
Wrota górne
Wrota dolne
Mechanizm zamykania wrót z 1872 roku

zabytek Śluza V „Czarna Droga”śluza na Starym Kanale Bydgoskim w Bydgoszczy.

Stanowi jedną z budowli hydrotechnicznych starego odcinka Kanału Bydgoskiego, wyłączonego z eksploatacji w 1915 r. Jest to dawna szósta śluza drogi wodnej Wisła-Odra oraz piąta śluza na Kanale Bydgoskim (1774-1915).

Zarządcą obiektu jest Zarząd Miasta Bydgoszczy.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Śluza znajduje w Bydgoszczy, przy ul. Czarna Droga, w centralnej części parku nad starym Kanałem Bydgoskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śluzę wybudowano w latach 1773-1774. Obecna forma budowli pochodzi z lat 1804-1807, kiedy dokonano pierwszej przebudowy drogi wodnej Wisła-Odra. Od połowy XIX wieku przy śluzie zlokalizowano szereg obiektów gastronomiczno-rozrywkowych, m.in. restaurację "Schweizer Haus" oraz restaurację i kawiarnię "Carl Rasmus". Śluza była eksploatowana z przeznaczeniem dla barek o ładowności do 200 ton do roku 1915, kiedy oddano nowy odcinek kanału z nowo wybudowanymi śluzami Okole i Czyżkówko. Do końca lat 40. XX w. wykorzystywana była awaryjnie. Ostateczne wyłączenie z eksploatacji nastąpiło pod koniec lat 60. XX w.

Od 1972 Stary Kanał Bydgoski wraz ze śluzami znajdował się w gestii miasta Bydgoszczy. W latach 1992-1993 śluzę odrestaurowano według projektu Gerarda Graczyka. W 2005 śluzę wraz z całym zespołem Kanału Bydgoskiego wpisano do rejestru zabytków województwa kujawsko-pomorskiego[1].

Mostek przy śluzie[edytuj | edytuj kod]

Od końca XVIII wieku przy śluzie znajdował się mostek dla pieszych. Na początku XIX wieku most poszerzono i wyposażono m.in. w ławki dla spacerowiczów. W 1906 roku obiekt przebudowano dostosowując go do ruchu drogowego. W 1948 roku dokonano kolejnej przebudowy. Powstała kładka dla pieszych na stalowych dźwigarach. Wobec dużego zużycia i korozji, w 1991 roku bydgoska firma "Rawex" wykonała nową kładkę według własnego projektu autorstwa mgr inż. Krzysztofa Maciejewskiego i inż. A. Henninga. Nowy obiekt posiadał formę prefabrykowanej kładki opartej na żelbetowych ławach wykonanych w ceglanej konstrukcji starych przyczółków[1].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to śluza komorowa o konstrukcji ceglanej posadowiona na ruszcie palowym. Posiada zamknięcia w postaci drewnianych wrót wspornych dwuskrzydłowych. Zasuwy umożliwiające regulację przepływu wody i napełnianie komory posiadają napęd ręczny. Zachowany układ mechaniczny zasuw pochodzi z 1872 roku[1].

Most przy śluzie[edytuj | edytuj kod]

Przy głowie dolnej śluzy znajduje się most dla pieszych w ciągu ulicy Czarna Droga w Bydgoszczy. Jego długość wynosi 7,4 m, szerokość 2,75 m oraz nośność 5 ton. Konstrukcja składa się z płyty żelbetowej monolitycznej opartej na przyczółkach ceglanych. Przeprawa mieści chodnik dla pieszych i rowerzystów z nawierzchnią asfaltową. Przestrzeń żeglugowa pod obiektem wynosi 6,5 x 5,5 m[1]. Obiektem dysponuje Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ​ISBN 978-83-934160-2-8

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]