В

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
В
Ilustracja
Grafem
Majuskuła В
Minuskuła в
Informacje
Podstawowe pismo cyrylica
Pochodzenie
Oparty na grafemie Β β
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

В, Вв (we) – trzecia litera podstawowej cyrylicy. Zwykle oznacza spółgłoskę [v]. Jej kształt pochodzi od greckiej litery Β, która w czasie, gdy tworzyła się cyrylica, posiadała już tę właśnie wartość fonetyczną – stąd rozbieżność w wymowie między alfabetem łacińskim a greckim i cyrylickim.

W niektórych językach wymawiana jest ona odmiennie:

  • w języku rosyjskim występuje tendencja do ubezdźwięcznienia do [f];
  • w językach kaukaskich w wyrazach rodzimych oznacza [w];
  • w alfabecie ukraińskim, w ogólnonarodowej normie literackiej, nigdy nie oznacza głoski [v], lecz:
    • [w] – na końcu wyrazu oraz w pozycji po samogłosce przed spółgłoską,
    • [β] lub [ʋ] (zależnie od dialektu) – w pozostałych przypadkach.

Sytuacja w potocznym języku ukraińskim jest jeszcze bardziej skomplikowana:

  • w pozycji przed І zamiast [β] może być wymawiane [v], co daje trzecie możliwe znaczenie;
  • w dialektach zachodnich zamiast [w] może być wymawiane [v], jednak bez ubezdźwięczenienia do [f];
  • wprawdzie w języku literackim [β] nigdy nie powinno być ubezdźwięczniane, jednak w praktyce w dialektach zachodnich przed lub po spółgłosce bezdźwięcznej może przechodzić w [f], co daje czwarte możliwe znaczenie.

W alfabecie białoruskim drugą funkcję ukraińskiego В spełnia litera ў.

W języku ukraińskim, w zależności od pozycji w wyrazie i zdaniu, występuje wymiana liter В (ale wyłącznie w znaczeniu [w]) i У. Wynika to z wymiany głosek [w] – [u], którą zgodnie z ukraińską zasadą ortograficzną należy oddać w pisowni. Taka sama wymiana występuje zresztą w języku białoruskim oraz podobna – w słoweńskim (w tym ostatnim jednak nie ma odzwierciedlenia na piśmie). Z kolei analogiczna dwoistość wymowy prasłowiańskiego v (jako [v] lub [w]) występuje również w języku słowackim.

Kodowanie[edytuj | edytuj kod]

Litera В в
Nazwa w Unikodzie CYRILLIC CAPITAL LETTER VE CYRILLIC SMALL LETTER VE
Kodowanie dziesiętnie szesnastkowo dziesiętnie szesnastkowo
Unikod 1042 U+0412 1074 U+0432
UTF-8 208 146 D0 92 208 178 D0 B2
Odwołania znakowe SGML В В в в
Źródło[1][2]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cyrillic Capital Letter B. unicode-table.com. [dostęp 2018-08-05].
  2. Cyrillic Small Letter B. unicode-table.com. [dostęp 2018-08-05].