Ј
| Informacje podstawowe | |
| Majuskuła |
Ј |
|---|---|
| Minuskuła |
ј |
| Podstawowe pismo | |
| Podstawowy alfabet | |
| Pochodzenie | |
| Twórca | |
| Oparty na grafemie | |
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |

Ј, ј (serb. jе) – litera cyrylicy używana w języku serbskim, języku macedońskim i w cyrylickim zapisie języka azerskiego. Służy do zapisywania głoski [j] w powyższych językach.
Na początku XIX wieku została poraz pierwszy użyta w cyrylicy, gdy Vuk Karadžić wprowadził tę literę do alfabetu serbskiego do oznaczania głoski [j]. Do tego celu pierwotnie wykorzystywał literę Ї, podobnie jak inni reformatorzy ortografii serbskiej. Wybór litery Ј uzasadniał zaś tym, że zarówno litery łacińskie, jak i cyrylickie wywodzą się z alfabetu greckiego, a taka czcionka już jest dostępna w drukarniach. Argumenty Karadžića okazały się jednak niewystarczające, przez co zaczął być postrzegany jako narzędzie katolicko-jezuickiej propagandy. Napotkał silny opór ze strony duchowieństwa i samego księcia Miłosza[1].
W drugiej połowie XIX wieku niektórzy językoznawcy i literaci ukraińscy proponowali wprowadzenie litery ј w tej samej roli do alfabetu ukraińskiego (w wersji zwanej drahomaniwką). Koncepcja ta nie zyskała wystarczającego poparcia, jednak jej ślad wciąż widnieje na banknocie ukraińskim nominału 20 hrywien, na którym umieszczono rękopis wiersza Iwana Franki zapisany z wykorzystaniem litery ј.
Kodowanie
[edytuj | edytuj kod]| Znak | Ј | ј | ||
|---|---|---|---|---|
| Nazwa w Unikodzie | Cyrillic Capital Letter Je[2] | Cyrillic Small Letter Je[3] | ||
| Kodowanie | dziesiątkowo | szesnastkowo | dziesiątkowo | szesnastkowo |
| Unicode | 1032 | U+0408 | 1112 | U+0458 |
| UTF-8 | 208 136 | d0 88 | 209 152 | d1 98 |
| Odwołania znakowe SGML | Ј | Ј | ј | ј |
| Macintosh Cyrillic | 183 | B7 | 192 | C0 |
| ISO 8859-5 | 168 | A8 | 248 | F8 |
| Windows-1251 | 163 | A3 | 188 | BC |
| Code page 855 | 143 | 8F | 142 | 8E |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Анегдоте око јоте [online], РАСЕН, 7 kwietnia 2024 [dostęp 2026-04-29] (serb.).
- ↑ Cyrillic Capital Letter Je. symbl.cc. [dostęp 2018-08-16].
- ↑ Cyrillic Small Letter Je. symbl.cc. [dostęp 2018-08-16].