3 Brygada AL im. gen. Józefa Bema

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
3 Brygada Armii Ludowej im. J. Bema
Ilustracja
Orzełek Armii Ludowej
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie wrzesień 1944
Rozformowanie grudzień 1944
Patron Józef Bem
Tradycje
Rodowód oddział/batalion GL/AL im. Józefa Bema
Dowódcy
Pierwszy kapitan/major Bolesław Boruta "Hanicz"
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Rodzaj wojsk oddział partyzancki
Podległość Obwód III Armii Ludowej
Odznaczenia
Cross of Grunwald 3rdGrade Poland.svg

3 Brygada Armii Ludowej im. generała Józefa Bema- brygada partyzancka Armii Ludowej działająca w Okręg 9 AL (Częstochowa) podporządkowanemu III Obwodowi AL radomsko-kieleckiemu.

Historia jednostki[edytuj | edytuj kod]

W maju 1942 został utworzony Oddział Gwardii Ludowej im. gen. J. Bema, którym dowodził podporucznik W. Matuszewski ps. "Józek". W 1943 oddział przefornowano na 3 Batalion GL im. Józefa Bema, zaś we wrześniu 1944 została utworzona brygada, której trzon stanowiła ta jednostka, dowództwo nad nią objął dowódca 9 Okręgu AL (Częstochowskiego) kpt. Bolesław Boruta Hanicz. Liczyła około 600 partyzantów[1].

W 1944 3 Brygada AL im. gen. Józefa Bema została odznaczona Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy za udział w walce z okupantem[2].

W daniach 12-13 września 1944 brygada stoczyła bitwę pod Ewiną z oddziałami niemieckimi i rosyjskimi RONA[3]. Brygadzie udało się wydostać z okrążenia, ranny został min. mjr Hanicz[4].

Elementem charakterystycznym brygady była noszona na lewym ramieniu czerwona tarcza z białą obwódką, z białym orzełkiem bez korony w środku mającym na tarczy amazonek wyhaftowane czerwone litery AL[5]

Skład[6][edytuj | edytuj kod]

Brygada liczyła ok. 600 partyzantów. W jej skład prócz batalionu AL im. Józefa Bema weszły oddziały BCh A. Rogula ps. "Wiktor", OW PPS Z. Łęgowika ps. "Brzeszczot", SOB Cz. Grajek ps. "Wiktor" i grupa skoczków z Polskiego Batalionu Specjalnego.

Dowódca:

1 batalion:

2 Batalion:

  • Dowódca:
    • por. Jerzy Stelak ps. "Kruk"

3 Batalion:

W okresie późniejszym batalion odłączono z brygady i skierowano do Obwodu IV Krakowskiego na Podhale, gdzie w rejonie Turbacza działał pod nazwą Samodzielny Oddział Armii Ludowej "Za Wolną Ojczyznę".

4 Batalion:

  • Dowódca:
    • por. Rezanow ps. "Stachowski"

Batalion złożony ze zbiegłych z niewoli jeńców radzieckich. W końcu października odłączył się od brygady wchodząc w skład sowieckiego oddziału mjr M. Głumowa ps. "Góra".

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sobczak 1988 ↓, s. 799.
  2. Kazimierz Madej: Polskie symbole wojskowe 1943-1978. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1980, s. 153. ISBN 83-11-06410-5.
  3. Około 600 partyzantów w tym 500 z AL, 15 z Polskiego Sztabu Partyzanckiego i kilkudziesięciu z Batalionów Chłopskich i oddziałów radzieckich.
  4. Straty partyzantów : 12 zabitych i 11 rannych, starty niemieckie : około 100 zabitych i 200 rannych.
  5. Kazimierz Satora, Emblematy, godło i symbole GL i AL
  6. Encyklopedia II wojny światowej, str. 25

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Bolesław Garas. Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942-1945. Warszawa, 1971.
  • [przew.] Kazimierz Sobczak: Polski ruch oporu 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1988. ISBN 83-11-07038-5.
  • Mieczysław Wieczorek, Armia Ludowa. Powstanie i organizacja 1944 – 1945, Warszawa: MON, 1979, ISBN 83-11-06225-0, OCLC 830949985.
  • Mieczysław Wieczorek, Armia Ludowa. Działalność bojowa 1944 – 1945, Warszawa: MON, 1984, ISBN 83-11-07052-0, OCLC 749644660.