Polski Sztab Partyzancki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Formowanie Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR w latach 1943–1944

Polski Sztab Partyzancki (PSzP) został utworzony w kwietniu 1944 w Szpanowie z inicjatywy tajnego Centralnego Biura Komunistów Polski przy Komitecie Centralnym WKP (b) (CBKP). Rozpoczął działalność 5 maja 1944.

Na jego czele stanął ówczesny szef CBKP Aleksander Zawadzki. Faktycznym dowódcą PSzP był jednak zastępca Zawadzkiego, pułkownik Armii Czerwonej Sergiusz Prytycki.

Polski Sztab Partyzancki składał się z dowództwa oraz 13 wydziałów. Podlegały mu: baza zaopatrzenia, węzeł radiowy, przedstawicielstwo w Moskwie i przy Radzie Wojennej 1. Frontu Białoruskiego oraz samodzielny batalion specjalny, zwany też szturmowym[1].

PSzP zajmował się szkoleniem ludzi, którzy po przerzuceniu na okupowane tereny Polski zajmowali się odnajdowaniem działaczy komunistycznych, wywiadem politycznym i wojskowym, tworzeniem oddziałów dywersyjno–szpiegowskich. Do stycznia 1945 na okupowane tereny Polski przerzucono 327 członków tzw. grup organizatorskich.

10 maja 1944 PSzP podporządkowano polskie komunistyczne oddziały partyzanckie działające na wschodnich terenach dawnej II RP, podległe wcześniej Ukraińskiemu Sztabowi Ruchu Partyzanckiego (brygada „Grunwald”, Zgrupowanie Partyzanckie „Jeszcze Polska nie zginęła”, brygada im. Wandy Wasilewskiej, brygada im. Tadeusza Kościuszki, na Białorusi). Niektóre z nich podporządkowano w lipcu 1944 Armii Ludowej (brygady im. Wandy Wasilewskiej i im. Tadeusza Kościuszki).

W maju 1944 roku podporządkowano mu Polski Samodzielny Batalion Specjalny[2].

W lipcu PSzP został podporządkowany Naczelnemu Dowództwu Wojska Polskiego. Po przeformowaniu na Bazę Oddziałów Desantowych przy Naczelnym Dowództwie WP do czasu rozwiązania 10 lutego 1945 koordynował działania i zaopatrywał w broń oddziały Armii Ludowej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Czesław Grzelak, Henryk Stańczyk, Stefan Zwoliński, Armia Berlinga i Żymierskiego, Warszawa 2009, s. 105.
  2. Sławomir Cenckiewicz: Długie ramię Moskwy. Wywiad wojskowy Polski Ludowej 1943-1991 (wprowadzenie do syntezy), Poznań 2011, s. 51.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]