Alojzy Wir-Konas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alojzy Wir-Konas
Ilustracja
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 13 maja 1894
Maków Podhalański, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Charków, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 1914-1940
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 25 Pułk Piechoty
84 Pułk Strzelców Poleskich
21 Dywizja Piechoty Górskiej
38 Dywizja Piechoty
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
dowódca pułku piechoty
dowódca piechoty dywizyjnej
dowódca dywizji piechoty
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Kpt. Alojzy Wir-Konas w okresie służby w Legionach Polskich

Alojzy Wir-Konas (ur. 13 maja 1894 w Makowie Podhalańskim, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako syn Antoniego i Wiktorii, z domu Płaszczak. Ukończył gimnazjum w Krakowie i Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był członkiem Związku Strzeleckiego.

Podczas I wojny światowej w Legionach Polskich jako dowódca kompanii i batalionu w stopniu porucznika. W 1915 r. został mianowany kapitanem. Po kryzysie przysięgowym 23 listopada 1917 r. wcielony do cesarskiej i królewskiej armii, przydzielony do 12 Batalionu Szturmowego i wysłany na front włoski pod Cordolezzo.

W listopadzie 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego. Od 1919 roku był dowódcą batalionu w 25 pułku piechoty, potem w 26 pułku piechoty. W tym czasie awansował do stopnia majora. Następnie powrócił do 25 pp i jako dowódca batalionu oraz pułku brał udział w ofensywie kijowskiej i w walkach odwrotowych nad Dnieprem. Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 1744.

W 1921 roku ukończył w Warszawie kurs wyższych dowódców i awansował do stopnia podpułkownika. Od 16 października 1920 był dowódcą 25 pp w Piotrkowie. Z dniem 1 czerwca 1923 przeniesiony został do Pińska na stanowisko dowódcy 84 pułku piechoty[1]. 16 marca 1927 Prezydent RP Ignacy Mościcki na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego awansował go na pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 i 5 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty[2].

Od 1930 roku był dowódcą piechoty dywizyjnej 21 Dywizji Piechoty Górskiej w Bielsku[3].

Został osadnikiem wojskowym w osadzie Krasiczyn (gmina Żabczyce)[4].

We wrześniu 1939 r. został dowódcą 38 Rezerwowej Dywizji Piechoty W kampanii wrześniowej jego dywizja przewidziana była do Grupy Odwodów Naczelnego Wodza „Tarnów”, jednak szybkie postępy wojsk niemieckich spowodowały, że 38 DP włączono bezpośrednio w skład Armii „Małopolska”. Wraz ze swymi oddziałami Wir-Konas przebijał się pod dowództwem gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego do oblężonego Lwowa. Ranny 17 września 1939 r. w Woli Dobrostańskiej, dostał się do niewoli radzieckiej. Był więziony w obozie w Starobielsku, rozstrzelany przez funkcjonariuszy NKWD pod Charkowem w kwietniu 1940 r.

Jego żoną była Antonina, z którą miał synów Tadeusza, Jacka i Janka.

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 awansowany został pośmiertnie do stopnia generała brygady[5]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 28 z 15.05.1923 r.
  2. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 10 z 19.03.1927 r.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 21 stycznia 1930 roku, s. 6.
  4. Osadnicy wojskowi – lista kompletna. kresy.genealodzy.pl. s. 222. [dostęp 10 kwietnia 2015].
  5. Monitor Polski Nr 85 z dnia 16 listopada 2007 r., poz. 885
  6. Dekret Wodza Naczelnego L. 2647 z 28 lutego 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 11 poz. 326

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich", Wyd. Warszawa 2000 r., s. 317.
  • "Rocznik Oficerski 1939", Wyd. Kraków 2006 r., s. 7 i 536.
  • W. Makulec – "25 Pułk Piechoty", Wyd. Pruszków 1995 r., s. 23.
  • A. Nawrocki – "84 Pułk Strzelców Poleskich", Wyd. Pruszków 2002 r., s. 15.
  • Władysław Bartosz: Małopolski słownik biograficzny uczestników działań niedpodległościowych 1939-1956. T. 11. Kraków: Barbara, 2005, s. 151-152. ISBN 83-921802-1-6.
  • Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Charków. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2003. s. 682. [dostęp 2014-03-09].