26 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 26 Pułku Piechoty okresu II RP. Zobacz też: 26 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty z numerem 26.
26 Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 17 września
Nadanie sztandaru 1922
Rodowód Piotrkowski Okręgowy Pułk Piechoty
Dowódcy
Ostatni ppłk dypl. Franciszek Węgrzyn
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Gródek Jagielloński[a]
Rodzaj sił zbrojnych Wojsko
Rodzaj wojsk Piechota
Podległość 5 Dywizja Piechoty

26 Pułk Piechoty (26 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Formowanie[edytuj]

7 listopada 1918 w Piotrkowie płk Jan Rządkowski przystąpił do formowania Piotrkowskiego Okręgowego Pułku Piechoty. Następnego dnia wydany został pierwszy rozkaz pułkowy. 20 listopada w skład pułku włączony został 500 osobowy oddział złożony z członków IV Okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej pod dowództwem kpt. Leopolda Endel-Ragis.

Pułk w walce o granice[edytuj]

26pulk piechoty.png

W marcu 1920 bronił Zwiahla atakowanego przez trzy pułki rosyjskie, a w czerwcu, podczas odwrotu na Ukrainie, w boju pod Horbulowem stoczonym z 4 Dywizją Kawalerii Armii Konnej, zdobył tabory tej dywizji i rozbił baterię artylerii. W sierpniu zdobył Włodawę. Wojnę zakończył we wrześniu zagonem na Kowel, który zdezorganizował obronę rosyjskiej 12 Armii.

Pułk w okresie pokoju[edytuj]

Pułk stacjonował w garnizonie Gródek Jagielloński[1], a w garnizonie Lwów III batalion[2] i batalion zapasowy[3] (Okręg Korpusu Nr VI[3]). Wchodził w skład 5 Dywizji Piechoty[3]. Święto jednostki obchodzono 17 września, w rocznicę wręczenia chorągwi pułkowej.

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 26 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[4]. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[5].

W kampanii wrześniowej[edytuj]

W kampanii wrześniowej 1939 26 pp, walczył w składzie macierzystej 5 Dywizji Piechoty w obronie Warszawy.

Na Pradze:

13 września na Pragę wycofała się grupa gen. Zulaufa. Dowódca 5 DP objął dowództwo obrony Przedmościa "Praga". 26 pułk piechoty (bez III bp)[b] skierowano na Odcinek Południowy. Dwa jego bataliony obsadziły pododcinek "Utrata", dowodzony przez dcę 26 pp - ppłk. Franciszka Węgrzyna. Wsparcie odcinka zapewniały dwie baterie artylerii lekkiej i jedna ciężkiej. Nocą z 14/15 września Niemcy uderzyli na dworzec towarowy Warszawa-Wschodnia. Broniły go pododdziały 26 pp. Nieprzyjaciel wtargnął nawet na teren stacji, ale został odrzucony kontratakiem.

Na Bemowie:

22 września na Odcinku Północ III/26 pp mjr. Decowskiego obsadzał "ośrodek oporu osiedle Babice" położony przed główną pozycją obrony. Batalion ten "był przeznaczony na stracenie". Miał walczyć do końca, aby opóźnić uderzenie wroga na pozycję główną[6].

Nocą 24/25 września Niemcy uderzyli na osiedle Babice. Po przygotowaniu artyleryjskim oddziały niemieckiej 19 DP opanowały osiedle. Mjr Decowski osobiście poprowadził kontratak kompanii II rzutu zmuszając przeważającego liczebnie wroga do odwrotu. Za ten czyn jako jeden z pierwszych obrońców Warszawy otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari.

Następnej nocy 19 DP ponownie uderzyła na zdziesiątkowany batalion mjr. Decowskiego. Po ciężkiej walce resztki batalionu złożyły broń. Niemiecki dowódca nie mógł uwierzyć, że tak słaby batalion przez dwa dni stawiał opór całej dywizji.

Żołnierze pułku[edytuj]

Warszawa obrona 1939.png

Dowódcy pułku:

Zastępcy dowódcy pułku:

Oficerowie:

Obsada personalna we wrześniu 1939[8]

  • dowódca - ppłk dypl. Franciszek Węgrzyn
  • I adiutant - kpt. Jan Wincenty Maś
  • II adiutant - por. Mieczysław Karol Wydra
  • oficer informacyjny - ppor. rez. Józef Franciszek Patyk
  • oficer łączności - ppor. rez. Roman Kasendziak
  • kwatermistrz – kpt. Lucjusz Saturnin Mierzejewski
  • oficer płatnik - NN
  • oficer żywnościowy - kpt. Jan Chmiel
  • naczelny lekarz - mjr dr Stefan Zdanowski
  • kapelan - NN
  • dowódca kompanii gospodarczej - por. Stanisław Jan Barg
  • dowódca kompanii zwiadowczej - ppor. Zygmunt Butkiewicz
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - por. Stanisław Sugier
  • dowódca plutonu artylerii piechoty - ppor. art. Jerzy Apoloniusz Dziunikowski
  • dowódca plutonu pionierów - por. Stanisław' Adolf Vogl
  • dowódca plutonu przeciwgazowego - ppor. rez. Zygmunt Juliusz Niezgoda
  • dowódca plutonu łączności - NN
  • dowódca I batalionu - mjr Kazimierz Konstanty Walerian Kirkin
    • adiutant I batalionu - ppor. rez. Franciszek Leśków
    • dowódca 1 kompanii strzeleckiej - kpt. Karol Tymuła
    • dowódca 2 kompanii strzeleckiej - por. Władysław Tadeusz Frydrych
    • dowódca 3 kompanii strzeleckiej - kpt. Mieczysław Edward Fiedler
    • dowódca 1 kompanii cekaemów - por. Józef Mazur
  • dowódca II batalionu - mjr Karol Ludwik Filip Wick
    • adiutant II batalionu - ppor. rez. Zbigniew Baryka-Ostrowski
    • dowódca 4 kompanii strzeleckiej - ppor. Stanisław' Marian Proszek
    • dowódca 5 kompanii strzeleckiej - kpt. Władysław Karol Przybyłowicz
    • dowódca 6 kompanii strzeleckiej - por. rez. Roman Flis
    • dowódca 2 kompanii cekaemów - por. Bogumił Andrzej Wrona
  • dowódca III batalionu - mjr Jacek Decowski
    • adiutant III batalionu - por. rez. Tadeusz Sęp-Vogełsang
    • dowódca 7 kompanii strzeleckiej - por. Stanisław Maciejak
    • dowódca 8 kompanii strzeleckiej - por. Jerzy Laskownicki
    • dowódca 9 kompanii strzeleckiej - por. Feliks Henryk Szawłowski
    • dowódca 3 kompanii cekaemów - kpt. Zygmunt Balkowski


Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
Spis utworzony na podstawie "Zarys historji wojennej 26-go pułku piechoty" s. 33

Order Virtuti Militari
plut. Władysław Bartoszczyk
plut. Alojzy Berezska (Berezka)
plut. Dominik Boczkowski
mjr Stanisław Borowiec
pchor. Jonasz Braun
por. Włodzimierz Brayczewski
sierż. Leon Cieciura
plut. Józef Czubała
kpt. Wiktor Ejchler
por. Mieczysław Ejmontowicz
mjr Leopold Endel-Ragis
st. szer. Artur Fiszer
ppor. Czesław Głuszek
sierż. Telesfor Jeske
mjr Kazimierz K.W. Kirkin
pchor. Kazimierz Kowalski
sierż. Marian Kozłowski
pchor. Jan Kwiczała
por. Bronisław Łoziński
ppor. Jan Mazurkiewicz
por. Stanisław Mrowicz
por. Henryk Ostrowski
st. szer. Stefan Parys
szer. Andrzej Pasek
kpr. Stefan Pawlik
sierż. Franciszek Rybak
plut. Józef Rzepiński
st. sierż. Michał Ścigała
sierż. August Skoczylas
kpt. Marian Sołodkowski
kpt. Rafał Sołtan
kpr. Marcin Stefański
szer. Bronisław Stejn
sierż. Marian Stępień
szer. Jan Szewczyk
mjr Ryszard Waniczek
szer. Wacław Weber
por. Michał Weda
plut. Jan Zieliński

Symbole pułkowe[edytuj]

Sztandar

17 września 1922 we Lwowie pułk otrzymał sztandar ufundowany przez społeczeństwo powiatów radomszczańskiego, koneckiego i włoszczowskiego[2]. W 1939 roku Niemcy zdobyli sztandar[9].

Odznaka pamiątkowa

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 18, poz. 211 z 14 lipca 1928 roku. Odznaka ma kształt krzyża maltańskiego, którego ramiona emaliowane są w kolorze żółtym z granatową obwódką i złotą krawędzią. Na krzyż nałożona jest okrągła tarcza ze srebrnym herbem Piotrkowa, okolona wieńcem z liści dębowych na którym wpisano numer i inicjały oraz nazwy pól bitewnych 26 PP ZWIAHEL GORBYLEWO TARNÓW KOWEL. Oficerska - jednoczęściowa, wykonana w tombaku, emaliowana. Wymiary: 35x35 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[1].

Uwagi

  1. III batalion i batalion zapasowy stacjonował w garnizonie Lwów
  2. III /26 pp mjr. Decowskiego walczył na Odcinku Północ Przedmościa Warszawa, broniąc od 15 IX osiedla Babice

Przypisy

  1. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 56.
  2. a b Satora 1990 ↓, s. 66.
  3. a b c Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 51.
  4. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  5. Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
  6. Według słów płk. Porwita
  7. Wieści z prowincji. Pożegnanie dowódcy 26 p.p.. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 51 z 3 marca 1936. 
  8. Olczak 2016 ↓, s. 64.
  9. Satora 1990 ↓, s. 67.

Bibliografia[edytuj]