Altiero Spinelli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Altiero Spinelli
Altiero Spinelli2.jpg
Data i miejsce urodzenia 31 sierpnia 1907
Rzym, Królestwo Włoch
Data i miejsce śmierci 23 maja 1986
Rzym, Włochy
Komisarz Wspólnot Europejskich ds. przemysłu i handlu
Okres od 1970
do 1976
Spinelli podczas internowania na Ventotene

Altiero Spinelli (ur. 31 sierpnia 1907 w Rzymie, zm. 23 maja 1986 tamże) – włoski polityk, zwolennik federalnej koncepcji zjednoczenia Europy. Często nazywany ojcem Unii Europejskiej jako osoba, która wywarła ogromny wpływ na proces integracji europejskiej po II wojnie światowej. W 1941 roku przyczynił się do powstania tekstu zwanego Manifestem z Ventotene, w którym przedstawił swoją wizję zjednoczonej Europy. Pod koniec wojny w 1943 roku w Mediolanie założył Europejski Ruch Federalistyczny (Movimento Federalista Europeo). Przez 6 lat (1970–1976) jako członek Komisji Europejskiej był odpowiedzialnym za politykę przemysłową i badania naukowe. W 1979 roku został wybrany na posła do Parlamentu Europejskiego. W latach 80. odgrywał jedną z decydujących ról w procesie integracji europejskiej poprzez idee wzmocnienia traktatów, zwaną Planem Spinellego[1]. Na jego cześć jeden z głównych budynków Parlamentu Europejskiego w Brukseli nazwano jego imieniem.

Życiorys[edytuj]

Młodość[edytuj]

Spinelli w młodym wieku został członkiem Włoskiej Partii Komunistycznej. Jako radykalny dziennikarz w czasie rządów Narodowej Partii Faszystowskiej Benita Mussoliniego został aresztowany w 1927 roku i spędził w więzieniu 10 lat. Po wybuchu II wojny światowej internowany na wyspie Ventotene wraz z około 800 przeciwnikami reżimu (1939-1943). W więzieniu oddał się pogłębionym studiom i stał się zwolennikiem idei ponadnarodowej integracji. Tamże zaczął krytykować poglądy komunistyczne, co spowodowało jego odejście z partii[1].

Manifest z Ventotene[edytuj]

Pobyt na Ventotene okazał się dla Spinellego decydującym, bo miał tam on możliwość zapoznania się z pracami kluczowych federalistów i ukształtować swoje federalistyczne poglądy. Razem z Ernesto Rossim (uczestnikiem ruchu oporu) napisał tekst Manifestu z Ventotene, w którym wyraził poparcie dla nowego europejskiego ruchu federalistycznego. To był jeden z pierwszych dokumentów wzywających do utworzenia po wojnie demokratycznej federacji w Europie, a także, w którym przedstawiono argumenty na rzecz konstytucji europejskiej[2]. W manifeście, początkowo zatytułowanym „W kierunku wolnej i zjednoczonej Europy”, główną tezą było stwierdzenie, że zwycięstwo nad faszyzmem będzie bezużyteczne, jeżeli zostanie stara wizja europejskiego ładu międzynarodowego, tylko inaczej sprzymierzonego. Zaproponowano natomiast utworzenie na tyle silnej federacji państw, żeby nie doprowadzić do wybuchu nowej wojny[1].

Historia powstania i rozpowszechnienia manifestu była dosyć skomplikowana. Napisany na papierze papierosów i przemycany z więzienia, dzięki pomocy Ursuli Hirschmann i Eugenio Colorniego, dokument został opublikowany i zaczął krążyć wśród włoskiego ruchu oporu.

Ruch federalistyczny[edytuj]

Niedługo po wyjściu Spinellego z internowania odbyło się zebranie założycielskie Europejskiego Ruchu Federalistycznego w Mediolanie 28 sierpnia 1943 roku, gdzie Manifest z Ventotene został przyjęty jako program ruchu. W latach 40. i 50. Spinelli propagował federalistyczną ideę zjednoczonej Europy. Uważał, że dotychczasowe starania i wysiłki w zakresie wzmocnienia integracji europejskiej nie są dostateczne. Jedną z jego tez było, że współpraca międzyrządowa z zachowaniem pełnej suwerenności narodowej w ramach OECD, czy Rada Europy, już nie wystarczy[1]. Z tego powodu angażował się na rzecz działań mogących wpłynąć korzystnie na rozwój sytuacji. Jednym z takich przykładów była próba przeforsowania pomysłu powstania Europejskiej Wspólnoty Obronnej, która ostatecznie nie została powołana.

Klub Krokodyla[edytuj]

W latach 60. Spinelli był doradcą znanych osobistości, założycielem Instytutu Spraw Międzynarodowych w Rzymie, a w 1970 roku został członkiem Komisji Europejskiej, odpowiedzialnym za politykę przemysłową. Zrezygnował z tego stanowiska w roku 1976, a już w 1979 w pierwszych bezpośrednich wyborach został wybrany do Parlamentu Europejskiego. Uczynił to jako kandydat niezależny na liście Włoskiej Partii Komunistycznej.

Spinelli był jednym z założycieli Klubu Krokodyla. W celu zaproponowania reformy Wspólnot Europejskich w państwo federalne na forum Parlamentu, Spinelli zaczął zbierać wokół siebie podobnie myślących posłów z różnych grup politycznych. Pierwsze spotkanie tej nieformalnej grupy odbyło się w restauracji „Krokodyl” w Strasburgu, stąd klub otrzymał swoją nazwę. Klub opowiadał się za opracowaniem wniosku w sprawie nowego traktatu o unii. Ze względu na polityczną siłę, Klubu Parlament powołał w styczniu 1982 roku specjalną komisję, w której Spinelli był głównym sprawozdawcą.

Plan Spinellego[edytuj]

14 lutego 1984 roku Parlament Europejski przeważającą większością głosów przyjął wniosek Klubu i zatwierdził projekt Traktatu ustanawiającego Unię Europejską, czyli tzw. Plan Spinellego. Bez poparcia parlamentów narodowych dokument ten został jednak odrzucony przez rządy państw członkowskich. Jednakże zapewnił impuls do negocjacji, które doprowadziły do przyjęcia Jednolitego Aktu Europejskiego w 1986 roku i Traktatu z Maastricht w 1992 roku.

Przypisy

  1. a b c d Altiero Spinelli: niestrudzony federalista (pol.). [dostęp 2013-01-18].
  2. Agustín José Menéndez (ed.): Altiero Spinelli – From Ventotene to the European Constitution. Oslo: 2007. ISBN 0807-3139.

Linki zewnętrzne[edytuj]