Altiero Spinelli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Altiero Spinelli
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 sierpnia 1907
Rzym, Królestwo Włoch
Data i miejsce śmierci 23 maja 1986
Rzym, Włochy
Komisarz Wspólnot Europejskich ds. przemysłu i handlu
Okres od 1970
do 1976
Spinelli podczas internowania na Ventotene

Altiero Spinelli (ur. 31 sierpnia 1907 w Rzymie, zm. 23 maja 1986 tamże) – włoski polityk, zwolennik federalnej koncepcji zjednoczenia Europy. Często nazywany ojcem Unii Europejskiej jako osoba, która wywarła ogromny wpływ na proces integracji europejskiej po II wojnie światowej.

W latach 1924-1937 członek Włoskiej Partii Komunistycznej[1][2]. W 1941 roku przyczynił się do powstania tekstu zwanego Manifestem z Ventotene, w którym przedstawił swoją wizję zjednoczonej Europy. Pod koniec wojny, w 1943 roku, w Mediolanie założył Europejski Ruch Federalistyczny (Movimento Federalista Europeo). Przez 6 lat (1970–1976) jako członek Komisji Europejskiej był odpowiedzialnym za politykę przemysłową i badania naukowe. W 1979 roku został wybrany na posła do Parlamentu Europejskiego. W latach 80. odgrywał jedną z decydujących ról w procesie integracji europejskiej poprzez idee wzmocnienia traktatów, zwaną planem Spinellego[1]. Na jego cześć jeden z głównych budynków Parlamentu Europejskiego w Brukseli nazwano jego imieniem.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

W 1924 roku, w wieku 17 lat, wstąpił do Włoskiej Partii Komunistycznej[2]. W 1927 roku, jako radykalny dziennikarz[potrzebny przypis] w czasie rządów Narodowej Partii Faszystowskiej (Benita Mussoliniego) został aresztowany za działalność opozycyjną. Spędził w więzieniu 10 lat[2]. Po wybuchu II wojny światowej internowany na wyspie Ventotene wraz z około 800 przeciwnikami reżimu (1939-1943). W więzieniu oddał się pogłębionym studiom i stał się zwolennikiem idei ponadnarodowej integracji[potrzebny przypis]. Tamże zaczął krytykować komunizm, szczególnie krytycznie oceniał totalitaryzm stalinowski[2]. Oskarżenie o podważanie bolszewizmu i wspieranie trockizmu spowodowało jego wydalenie z partii[3].

Manifest z Ventotene[edytuj | edytuj kod]

Pobyt na Ventotene okazał się dla Spinellego decydującym, bo miał tam on możliwość zapoznania się z pracami kluczowych federalistów i ukształtować swoje federalistyczne poglądy. Największy wpływ kształtowanie się jego poglądów wywarli amerykańscy federaliści (Alexander Hamilton, John Jay, James Madison), szczególnie ich eseje wydane w dziele pt. Federalist Papers, a także Karol Marks[2]. Razem z Ernestem Rossim (uczestnikiem ruchu oporu) napisał tekst manifestu, w którym wyraził poparcie dla nowego europejskiego ruchu federalistycznego. To był jeden z pierwszych dokumentów wzywających do utworzenia po wojnie demokratycznej federacji w Europie, a także, w którym przedstawiono argumenty na rzecz konstytucji europejskiej[4]. W Manifeście z Ventotene, początkowo zatytułowanym „W kierunku wolnej i zjednoczonej Europy”, główną tezą było stwierdzenie, że zwycięstwo nad faszyzmem nie zapewni pokoju jeśli nie ograniczy się państw narodowych. Zdaniem autorów, jeśli nie dojdzie do stworzenia federacji europejskiej (Stanów Zjednoczonych Europy), państwa narodowe w Europie będą zawsze toczyć ze sobą wojny[5].

Historia powstania i rozpowszechnienia manifestu była dosyć skomplikowana. Napisany na papierze papierosów i przemycany z więzienia, dzięki pomocy Ursuli Hirschmann i Eugenio Colorniego, dokument został opublikowany i zaczął krążyć wśród włoskiego ruchu oporu.

Ruch federalistyczny[edytuj | edytuj kod]

Niedługo po wyjściu Spinellego z internowania odbyło się zebranie założycielskie Europejskiego Ruchu Federalistycznego w Mediolanie 28 sierpnia 1943 roku, gdzie Manifest z Ventotene został przyjęty jako program ruchu. W latach 40. i 50. Spinelli propagował federalistyczną ideę zjednoczonej Europy. Uważał, że dotychczasowe starania i wysiłki w zakresie wzmocnienia integracji europejskiej nie są dostateczne. Jedną z jego tez było, że współpraca międzyrządowa z zachowaniem pełnej suwerenności narodowej w ramach OECD, czy Rada Europy, już nie wystarczy[1]. Z tego powodu angażował się na rzecz działań mogących wpłynąć korzystnie na rozwój sytuacji. Jednym z takich przykładów była próba przeforsowania pomysłu powstania Europejskiej Wspólnoty Obronnej, która ostatecznie nie została powołana.

Klub Krokodyla[edytuj | edytuj kod]

W latach 60. Spinelli był doradcą znanych osobistości, założycielem Instytutu Spraw Międzynarodowych w Rzymie, a w 1970 roku został członkiem Komisji Europejskiej, odpowiedzialnym za politykę przemysłową. Zrezygnował z tego stanowiska w roku 1976, a już w 1979 w pierwszych bezpośrednich wyborach został wybrany do Parlamentu Europejskiego. Uczynił to jako kandydat niezależny na liście Włoskiej Partii Komunistycznej.

Spinelli był jednym z założycieli Klubu Krokodyla. W celu zaproponowania na forum Parlamentu reformy wspólnot europejskich w państwo federalne Spinelli zaczął zbierać wokół siebie podobnie myślących posłów z różnych grup politycznych. Pierwsze spotkanie tej nieformalnej grupy odbyło się w restauracji „Krokodyl” w Strasburgu, od której otrzymała ona swoją nazwę. Klub opowiadał się za opracowaniem wniosku w sprawie nowego traktatu o unii. Ze względu na polityczną siłę Klubu Parlament powołał w styczniu 1982 roku specjalną komisję, w której Spinelli był głównym sprawozdawcą[6].

Plan Spinellego[edytuj | edytuj kod]

14 lutego 1984 roku Parlament Europejski, znaczną większością głosów przyjął wniosek Klubu i zatwierdził projekt Traktatu ustanawiającego Unię Europejską (czyli plan Spinellego). Bez poparcia parlamentów narodowych dokument ten został odrzucony przez rządy państw członkowskich – zapewnił jednak impuls do negocjacji, które doprowadziły do przyjęcia Jednolitego aktu europejskiego w 1986 roku i traktatu z Maastricht w 1992 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Altiero Spinelli: niestrudzony federalista. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-03)].
  2. a b c d e Michael Burgess. Federal Ideas in the European Community:Altiero Spinelli and ‘European Union’, 1981-84. „Government and Opposition”. Vol. 19, No. 3, s. 341, SUMMER 1984. 
  3. Marchioni, il mio Altiero Spinelli. (wł.). [dostęp 2017-08-10]. 
  4. Altiero Spinelli: From Ventotene to the European Constitution. Agustín José Menéndez (red.). 2007, seria: ARENA Report, 01/07. ISSN 0807-3139. [dostęp 2017-07-04]. (ang.)
  5. Burgess 1984 ↓, s. 341.
  6. John Pinder. Altiero Spinelli's European Federal Odyssey. „The International Spectator”. Vol.42, No.4, s. 582, December 2007. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]