Patrick Hillery

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Patrick Hillery
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 2 maja 1923
Milltown Malbay
Data i miejsce śmierci 12 kwietnia 2008
Dublin
Prezydent Irlandii
Okres od 3 grudnia 1976
do 2 grudnia 1990
Przynależność polityczna Fianna Fáil
Poprzednik Cearbhall Ó Dálaigh
Następca Mary Robinson
Minister spraw zagranicznych Irlandii
Okres od 1969
do 1973
Przynależność polityczna Fianna Fáil
Poprzednik Frank Aiken
Następca Brian Lenihan

Patrick John Hillery, irl. Pádraig Seán Ó hIrighile (ur. 2 maja 1923 w Milltown Malbay[1], zm. 12 kwietnia 2008 w Dublinie[2]) – irlandzki polityk i lekarz, długoletni deputowany, minister w różnych resortach, pierwszy irlandzki członek Komisji Europejskiej, w latach 1976–1990 prezydent Irlandii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i praca zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Miltown Malbay w hrabstwie Clare. Był synem lekarza Michaela Josepha Hillery’ego oraz Ellen McMahon[1]. Kształcił się w szkole rodzinnej miejscowości, później uczęszczał do Rockwell College. W 1947 ukończył studia medyczne na University College Dublin. Podjął praktykę w zawodzie lekarza. W latach 1955–1957 był członkiem National Health Council, pracował też jako okręgowy koroner[1].

Działalność polityczna do 1976[edytuj | edytuj kod]

W 1951 wystartował w wyborach do Dáil Éireann z ramienia Fianna Fáil w okręgu Clare u boku Éamona de Valery. Uzyskał wówczas mandat deputowanego, który odnawiał w pięciu kolejnych wyborach w 1954, 1957, 1961, 1965 i 1969[3][4][5].

Od czerwca 1959 do stycznia 1973 wchodził w skład irlandzkich rządów premierów Seána Lemassa i Jacka Lyncha[4][5]. W czerwcu 1959 objął stanowisko ministra edukacji[5], rozpoczął wówczas reformę systemu oświaty, w ramach których utworzono sieć szkół ogólnokształcących i technicznych[4]. W kwietniu 1965 przeszedł na funkcję ministra przemysłu i handlu, a w lipcu 1966 objął urząd ministra pracy. Następnie do stycznia 1973 był ministrem spraw zagranicznych[5]. Podczas pełnienia tej funkcji w 1972, po wydarzeniach krwawej niedzieli, na forum ONZ zaapelował o pomoc w utrzymaniu procesu pokojowego w Irlandii Północnej[6]. Odpowiadał również za negocjacje akcesyjne Irlandii z Europejską Wspólnotą Gospodarczą, które zakończyły się przystąpieniem Irlandii do EWG[4].

W styczniu 1973 został pierwszym irlandzkim członkiem Komisji Europejskiej, na czele której stał François-Xavier Ortoli. Objął funkcje wiceprzewodniczącego KE oraz komisarza do spraw społecznych[7]. Działał na rzecz wprowadzenia prawnych gwarancji równych płac dla kobiet i mężczyzn[4].

Działalność polityczna od 1976[edytuj | edytuj kod]

W 1976 zdecydował się wystartować z rekomendacji swojego ugrupowania w wyborach prezydenckich, które rozpisano w okresie kryzysu politycznego, gdy z urzędu przed końcem kadencji zrezygnował Cearbhall Ó Dálaigh. Patrick Hillery okazał się jedynym kandydatem w tych wyborach, stanowisko prezydenta objął 3 grudnia 1976[8][9].

W 1979 musiał zmierzyć się z fałszywymi informacjami dotyczącymi jego życia prywatnego. W tymże roku w Irlandii miała miejsce wizyta papieża Jana Pawła II. W jej trakcie rozpuszczono pogłoski, że prezydent utrzymuje w pałacu prezydenckim kochankę, rozwodzi się z żoną i zamierza zrezygnować z urzędu[10]. Patrick Hillery wkrótce dość niespodziewane zdecydował się na publiczne wystąpienie celem zdementowania tych plotek[10][11]. Nie ustalono, kto był wówczas źródłem pogłosek. Pojawiła się m.in. teoria wskazująca na wewnętrzne rozgrywki w ramach Fianna Fáil[11].

W 1981 za radą rządu nie przyjął zaproszenia na uroczystość zawarcia małżeństwa między księciem Karolem a Dianą Spencer[12].

W 1982 doszło do kryzysu rządowego, gdy niższa izba parlamentu nie przyjęła budżetu przygotowanego przez koalicyjny rząd Garreta FitzGeralda z Fine Gael. Premier zwrócił się do prezydenta o rozwiązanie parlamentu. Tymczasem do Patricka Hillery’ego połączenia telefoniczne zaczęli wykonywać liderzy opozycyjnej wówczas Fianna Fáil, usiłując wymusić na prezydencie, by nie uwzględnił wniosku[13]. Sprawa ta powróciła w 1990, gdy ujawniono, że jednym z dzwoniących był Brian Lenihan[13], przyczyniając się następnie do jego porażki w wyborach prezydenckich z 1990.

W 1983 Patrick Hillery postanowił ubiegać się o reelekcję. Ponownie nie wystartował przeciwko niemu żaden kontrkandydat, w związku z czym objął urząd prezydenta na drugą kadencję[8][14], którą zakończył 2 grudnia 1990[15].

Nie prowadził później aktywnej działalności publicznej. W 2002 należał do osób wzywających do głosowania na „tak” podczas drugiego referendum nad traktatem nicejskim[16].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

27 października 1955 zawarł związek małżeński z lekarką Mary Beatrice Finnegan. Mieli dwoje dzieci: syna Johna i córkę Vivienne[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Patrick J. Hillery (ang.). clarelibrary.ie. [dostęp 2020-09-11].
  2. Hillery, Patrick (ang.). rulers.org. [dostęp 2020-09-11].
  3. Dr Paddy Hillery (ang.). electionsireland.org. [dostęp 2020-09-11].
  4. a b c d e Patrick Hillery’s Political Career: 1951–1976 (ang.). clarelibrary.ie. [dostęp 2020-09-11].
  5. a b c d Dr. Patrick J. Hillery (ang.). oireachtas.ie. [dostęp 2020-09-11].
  6. Bloody Sunday dilemma for embassy in Dublin (ang.). irishtimes.com, 11 stycznia 2000. [dostęp 2020-09-11].
  7. Members of the Commission of the European Communities / theEuropean Commission (ang.). cvce.eu. [dostęp 2020-09-11].
  8. a b Presidential elections 1938–2011 (ang.). housing.gov.ie. [dostęp 2020-09-11].
  9. Presidential Election 22 October 1976 (ang.). electionsireland.org. [dostęp 2020-09-11].
  10. a b A look at Patrick Hillery's career in politics (ang.). rte.ie, 14 kwietnia 2008. [dostęp 2020-09-11].
  11. a b Hillery knows who was behind sex tales (ang.). independent.ie, 23 maja 2007. [dostęp 2020-09-11].
  12. Indecision on whether Hillery should attend royal wedding (ang.). irishtimes.com, 31 grudnia 2011. [dostęp 2020-09-11].
  13. a b All the President's man: How a scandal surrounding a student interview kept Brian Lenihan out of the Ãras (ang.). newstalk.com, 23 października 2015. [dostęp 2020-09-12].
  14. Presidential Election 3 December 1983 (ang.). electionsireland.org. [dostęp 2020-09-11].
  15. Leaders of Ireland (ang.). zarate.eu. [dostęp 2020-09-11].
  16. Enlargement only issue, says pro-Treaty group (ang.). irishexaminer.com, 17 października 2002. [dostęp 2020-09-11].
  17. a b The Hiller Presidency 1976–1990 (ang.). clarelibrary.ie. [dostęp 2020-09-11].
  18. Past Members (ang.). papalorders.ie. [dostęp 2020-09-11].