Andrzej Mleczko
Andrzej Mleczko (2025) | |
| Data i miejsce urodzenia |
5 stycznia 1949 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
rysownik, satyryk |
| Alma Mater | |
| Odznaczenia | |
| Strona internetowa | |


Andrzej Stanisław Mleczko[1] (ur. 5 stycznia 1949 w Tarnobrzegu[2][3]) – polski rysownik i satyryk. Opublikował na łamach różnych czasopism około 20 tysięcy rysunków i ilustracji satyrycznych. Jego prace wystawiano na ponad 120 krajowych wystawach indywidualnych i około 30 wystawach za granicą, ukazały się w ponad 40 książkach i albumach.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W 1966[1] ukończył Liceum Ogólnokształcące w Kolbuszowej[4]. W 1974 ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej[5].
Artystycznie debiutował w 1971 w tygodniku „Student”[6.1]. Został wypatrzony przez Adama Kreczmara, dzięki któremu zaczął rysować dla czasopism „itd” i „Szpilki”[6.2]. Był stałym współpracownikiem tygodnika „Polityka”[7] (1979–2024), jego ilustracje publikowane były też m.in. w dzienniku „Rzeczpospolita”[6.3]. Zajął się również malarstwem, ilustracją książkową, grafiką reklamową i plakatem, a sporadycznie także scenografią[8].
W 1982 założył galerię autorską przy ul. św. Jana 14 w Krakowie[9], gdzie sprzedawcą był m.in. Jerzy Pilch[10]. W 2002 przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie otworzył galerię, która funkcjonowała do 2020[8][11].
W radiu RMF FM współprowadził z Pawłem Pawlikiem program Galeria Andrzeja Mleczki. Zagrał epizodyczne role w filmach Olafa Lubaszenki: Chłopaki nie płaczą (2000) i E=mc² (2002)[3].
Był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2010 i 2015[12][13].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Zamieszkał przy ul. Grodzkiej w Krakowie[14]. Żonaty z Moniką Janowską-Mleczko[15]. Ma córkę Ewę[16].
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2025)[17]
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)[18]
- Nagroda Krakowska Książka Miesiąca za książkę Seks, mydło i powidło (za listopad 2008)[19]
- Nagroda Miasta Krakowa, przyznana za wybitne dokonania twórcze w dziedzinie kultury i sztuki (2010)[20]
- Nagroda Kisiela w kategorii publicystyka (2010)[21]
- Tytuł honorowego obywatela Krakowa (2021)[22]
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Książki autorskie
[edytuj | edytuj kod]- Obrazki (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1978, seria: „Biblioteka Stańczyka”).
- Anormalka (wstęp Sławomir Mrożek; Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1980, seria „Biblioteka Satyry”).
- Jak żyć (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1980, ISBN 83-207-0157-0, seria: „Biblioteka Stańczyka”).
- Kronika paranoi (Gdański Klub Kultury Rudy Kot, Gdańsk 1981).
- Dzieła wybrane (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 1983).
- Porno dla ubogich (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 1983).
- Seks dla niezamożnych (Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1983, ISBN 83-07-00997-9).
- Katalog: Naga prawda (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 1986).
- Pożegnanie z komuną (Wydawnictwo FO Press, Wrocław 1990).
- Z deszczu pod rynnę (Polska Oficyna Wydawnicza BGW, Warszawa 1992, ISBN 978-83-7066-333-9).
- Raport o stanie państwa (Polska Oficyna Wydawnicza BGW, Warszawa 1993, ISBN 978-83-7066-520-3).
- Prawa wolnego rynku (Graf-Punkt, Warszawa 1993, ISBN 978-83-86091-04-1).
- Społeczeństwo konsumpcyjne (Graf-Punkt, Warszawa 1994, ISBN 978-83-86091-19-5).
- Najnowsza historia Polski (Polska Oficyna Wydawnicza BGW, Warszawa 1994).
- Dawno i nieprawda (Towarzystwo Zachęty Kultury, Katowice 1995, ISBN 978-83-86023-35-6).
- Biznes i polityka (Grupa Wydawnicza KAW, Warszawa 1997).
- Zwierzę też człowiek (Grupa Wydawnicza KAW, Warszawa 1997, ISBN 978-83-86942-11-4).
- Czarne na białym (Wydawnictwo Oficyna Panda, Warszawa 1999, ISBN 978-83-87494-00-1).
- Mleczkomiksy (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 1999, ISBN 978-83-914884-2-3).
- Mój Kraków (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 1999, ISBN 83-911828-0-0).
- Media – czwarta władza (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 2001, ISBN 83-914884-5-4).
- Czy Bóg ma poczucie humoru (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 2002, ISBN 83-914884-6-2).
- Historyczne historie (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 2003, ISBN 978-83-914884-3-0).
- Rysunki i aforyzmy (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2004, ISBN 83-207-1759-0).
- Tylko dla dorosłych (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2005, ISBN 83-244-0001-X).
- Wiersze i rysunki (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2005, ISBN 978-83-244-0063-8).
- Andrzej Mleczko (projekt i opracowanie graficzne Maciej Buszewicz; Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 2006, ISBN 83-89490-01-3).
- Seks i polityka (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2006, ISBN 978-83-244-0013-3).
- Seks, mydło i powidło (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2008, ISBN 978-83-244-0066-9).
- Wino, kobiety i śpiew (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2009, ISBN 978-83-244-0116-1).
- Kamasutra dla zaawansowanych (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2010, ISBN 978-83-244-0144-4).
- Obraz 3D (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2011 ISBN 978-83-244-0174-1).
- Obywatelu, nie pieprz bez sensu! Rysunkowa lista przebojów (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2012, ISBN 978-83-244-0197-0).
- Jako w niebie tak i na ziemi (Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2012, ISBN 978-83-244-0214-4).
- Mleczko. 40 lat rysowania (Wydawnictwo ARKADIA, Bieruń Stary 2014, ISBN 978-83-939032-7-6).
- Mleczko. Na bis (Wydawnictwo ARKADIA, Bieruń Stary 2015, ISBN 978-83-942460-4-4).
- Abyśmy Zdrowi Byli czyli jak żyć ekologicznie (Consultronix, Balice 2020, ISBN 978-83-954810-3-1).
- Biznes, seks, polityka (Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej, Kraków 2022, ISBN 978-83-67140-14-0).
- Jak żyć. Wybrane przykłady (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 2022).
Katalogi i foldery wystaw
[edytuj | edytuj kod]- 100 premier w rysunkach Andrzeja Mleczki (Wydział Kultury Urzędu Miasta Łodzi, Łódź 1989).
- Andrzej Mleczko – 30 lat rysowania (zawiera teksty Jerzego Madeyskiego, Zdzisława Pietrasika i Krzysztofa Teodora Toeplitza; kuratorzy: Marek Wojciech Chmurzyński, Andrzej I. Kordela; Muzeum Karykatury w Warszawie, „Polityka” – Spółdzielnia Pracy, Warszawa 1989).
- Przeboje Galerii. Mleczko Gallery hall of fame (Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 2002, ISBN 83-915962-1-4; wydanie zmienione: Galeria Autorska Andrzeja Mleczki, Kraków 2023, ISBN 978-83-954810-5-5).
- Galeria autorska Andrzeja Mleczki (zawiera listy Andrzeja Wajdy i Sławomira Mrożka; Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Narodowe Centrum Kultury, Kraków-Warszawa 2015, ISBN 978-83-7982-138-9).
Ilustracje w książkach innych autorów
[edytuj | edytuj kod]- Marek Nowakowski, Homo Polonicus (Wydawnictwo Pomost, Warszawa 1992, ISBN 83-85521-06-2).
- 1000 najważniejszych słów w języku francuskim (Wydawnictwo LektorKlett, Poznań 2009, ISBN 978-83-7608-209-7).
- 1000 najważniejszych słów w języku francuskim. Podróże i wakacje (Wydawnictwo LektorKlett, Poznań 2009, ISBN 978-83-7608-193-9).
- 1000 najważniejszych słów w języku francuskim. Jedzenie i picie (Wydawnictwo LektorKlett, Poznań 2010, ISBN 978-83-7608-206-6).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Józef Sudoł: Ku dobru i mądrości. Z dziejów Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Janka Bytnara w Kolbuszowej. Kolbuszowa: Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Kolbuszowej, 1998, s. 158, seria: Varia Kolbuszowskie. ISBN 83-901865-5-1. [dostęp 2022-07-13].
- ↑ Mleczko Andrzej, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-12-18] [zarchiwizowane 2024-12-18].
- ↑ a b Andrzej Mleczko w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2024-10-13].
- ↑ Kolbuszowskie LO im. Janka Bytnara – szkoła wierna wartościom. lo-kolbuszowa.szkoly.itl.pl. [dostęp 2015-11-03].
- ↑ Mleczko Andrzej. W: Władysław Tyrański: Kto jest kim w Krakowie. Lokalne władze, urzędy, instytucje, środowiska. Edukacja, zatrudnienie, pozycja zawodowa, działalność polityczna i społeczna, sympatie polityczne, rodzina, rozrywki i upodobania (dane z 1999 roku). Kraków: Krakowska Agencja Informacyjna, 2000, s. 228. ISBN 83-909309-2-7. OCLC 47866363.
- ↑ Tomasz Raczek: Karuzela z herosami. Michałów-Grabina: Instytut Wydawniczy Latarnik, 2004. ISBN 83-917891-8-7.
- ↑ Donata Subbotko: Andrzej Mleczko: Bóg, Humor, Ojczyzna. wyborcza.pl, 2012-03-24. [dostęp 2012-08-17].
- ↑ a b Curriculum vitae. mleczko.interia.pl. [dostęp 2012-08-17].
- ↑ Galeria Autorska Andrzeja Mleczki. mleczko.pl. [dostęp 2019-11-12].
- ↑ Magdalena Żakowska: Napisałeś książkę? Pożyjesz 100 dni. wyborcza.pl, 2011-01-20. [dostęp 2012-08-17].
- ↑ Historia Galerii Autorskiej Andrzeja Mleczki widziana oczami wyżej wymienionego. mleczko.pl. [dostęp 2024-10-13].
- ↑ Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 2010-05-16. [dostęp 2015-03-21].
- ↑ Barbara Sowa: Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała Lista. dziennik.pl, 2015-03-16. [dostęp 2015-03-21].
- ↑ Andrzej Mleczko honorowym obywatelem Krakowa. krakow.pl, 2022-06-20. [dostęp 2024-10-13].
- ↑ Ewa Kaleta: Andrzej Mleczko: Z pozbieraniem myśli mam często problem, dlatego przestałem jeździć samochodem. wyborcza.pl, 2025-03-14. [dostęp 2025-06-17].
- ↑ Olga Figaszewska: Andrzej Mleczko: „Uwielbiam się nudzić. Nuda to najpiękniejsza rzecz w życiu”. viva.pl, 2021-10-29. [dostęp 2025-06-17].
- ↑ Medale i odznaki honorowe na podsumowanie obchodów 75-lecia Zrzeszenia Studentów Polskich. gov.pl, 2025-11-20. [dostęp 2025-11-20].
- ↑ Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wp.pl, 2005-10-05. [dostęp 2012-08-17].
- ↑ Laureaci nagrody „Krakowskiej Książki Miesiąca” w latach 2009–1995. biblioteka.krakow.pl. [dostęp 2020-06-23].
- ↑ Nagrody Miasta Krakowa rozdane. naszemiasto.pl, 2010-11-10. [dostęp 2020-06-23].
- ↑ Historia nagrody 2010. kisiel.wprost.pl. [dostęp 2012-08-17].
- ↑ Honorowi Obywatele Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa w VIII kadencji 2018–2023. bip.krakow.pl. [dostęp 2022-05-10].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Andrzej Mleczko – strona prywatna. [dostęp 2024-10-13].
- Andrzej Mleczko. polityka.pl. [dostęp 2024-10-13].
- Tomasz Szczerbicki: Rysownik i satyryk Andrzej Mleczko obchodzi 75. urodziny. „Czy pan Andrzej jeszcze żyje?”. dzieje.pl, 2024-01-05. [dostęp 2024-10-13].
- Andrzej Mleczko w bazie Filmweb. [dostęp 2024-10-13].
- Andrzej Mleczko w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2024-10-13].
- Polscy rysownicy
- Polscy satyrycy
- Absolwenci Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki
- Honorowi Obywatele Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa
- Laureaci Nagrody Miasta Krakowa
- Laureaci Nagrody Kisiela
- Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Ludzie związani z Kolbuszową
- Ludzie urodzeni w Tarnobrzegu
- Urodzeni w 1949