Azydek sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Azydek sodu
Azydek sodu
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny NaN3
Masa molowa 65,01 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały, krystaliczny proszek lub kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 26628-22-8
PubChem 33557[2]
Podobne związki
Inne aniony cyjanek sodu, amidek sodu
Inne kationy azydek ołowiu, azydek miedzi, azydek litu
Podobne związki azotek sodu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Azydek sodu – nieorganiczny związek chemiczny, sól azotowodoru i sodu o wzorze NaN3.

Występuje w postaci białego proszku lub kryształów o gęstości 1,8 g/cm3. Rozpuszczalny w wodzie, gdzie powoli hydrolizuje do toksycznego azotowodoru HN3 (także podczas reakcji z silnymi kwasami). Jest toksyczny.

Azydek sodu można otrzymać w dwuetapowej reakcji:

2Na + 2NH3 → 2NaNH2 + H2
2NaNH2 + N2O → NaN3 + NaOH + NH3

Stosowany jest w syntezie organicznej, np. do otrzymywania azydków alkilowych w reakcji z halogenkami alkilowymi[5], w produkcji materiałów wybuchowych, a także jako czynnik generujący gaz w poduszkach powietrznych.

Ze względu na bardzo dużą toksyczność wobec mikroorganizmów, w praktyce laboratoryjnej azydek sodu (w stężeniu rzędu 0,1%) wykorzystywany jest do zabezpieczania roztworów buforowych i in. przed rozwojem pleśni i bakterii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-7.
  2. Azydek sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. 3,0 3,1 Azydek sodu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  4. 4,0 4,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Azydek sodu (pol.) w Wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
  5. W preparatyce organicznej azydek sodu często jest zastępowany trudniej dostępnym azydkiem litu ze względu na znacznie lepszą rozpuszczalność LiN3 w rozpuszczalnikach organicznych