Bralin (wieś w województwie wielkopolskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°17′8″N 17°54′8″E
- błąd 38 m
WD 51°17'N, 17°54'E
- błąd 2310 m
Odległość 308 m
Bralin
wieś
Ilustracja
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny na Pólku pod Bralinem
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat kępiński
Gmina Bralin
Liczba ludności  2500
Strefa numeracyjna 62
Kod pocztowy 63-640
Tablice rejestracyjne PKE
SIMC 0194636
Położenie na mapie gminy Bralin
Mapa konturowa gminy Bralin, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bralin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Bralin”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko dolnej krawiędzi nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Bralin”
Położenie na mapie powiatu kępińskiego
Mapa konturowa powiatu kępińskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Bralin”
Ziemia51°17′08″N 17°54′08″E/51,285556 17,902222
Strona internetowa

Bralinwieś w Polsce położona 7 km na zachód od Kępna, w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Bralin. Po raz pierwszy wzmiankowana w roku 1136[1]. Ośrodek usługowy, rzemieślniczy, zakład metalowy.

Bralin uzyskał lokację miejską w 1540 roku, zdegradowany w 1742 roku[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Jak wynika z dokumentacji źródłowej, wieś istniała już w XIII wieku (notowana jako Bralin w 1288, Brelino w 1310). Nazwa miejscowości oznacza "należąca do Brala", Bral zaś stanowi zdrobnienie Bratosława; nazwa jest archaiczna podobnie jak Berlin (z dawniejszego Bralina) lub Bralice z bulli gnieźnieńskiej 1136[3].

Szwajcarski kartograf i geograf Matthäus Merian w swoim dziele "Topographia" wydanym w roku 1650 podaje nazwę miejscowości: "Bralin"[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od początków swego istnienia miejscowość należała do Śląska. W XVIII wieku przez Bralin przebiegał szlak Królewskiej Poczty Polskiej łączący Warszawę i Drezno[5]. W 1919 r. Bralin wraz z tzw. Krajem Rychtalskim został obsadzony przez wojsko polskie, a następnie, na mocy Traktatu Wersalskiego (10 stycznia 1920 r.) bez plebiscytu, wyłączony z niemieckiej Prowincji Śląskiej (powiatu sycowskiego) i włączony (w wyniku prac Międzysojuszniczej Komisji Granicznej – 19 stycznia 1920 r.) do województwa poznańskiego. W dokonanej nieco później (17 lipca 1920 r.) korekcie, część tego terenu (Dziadowa Kłoda i Ślizów) w zamian za tereny w okolicach Żarnowca na Pomorzu, powróciły do Niemiec. Do roku 1925 pozostawała w granicach diecezji wrocławskiej. W Bralinie znajduje się nieczynny przystanek kolejowy na trasie kolejowej WieluńOleśnica, na którym do 2002 roku zatrzymywały się pociągi osobowe. W okresie międzywojennym stacjonował w miejscowości komisariat Straży Granicznej[6].

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Starsza ludność Bralina (miejscowości, która w lutym 2011 roku liczyła niemal 2800 osób) a także najbliższych okolic posługuje się gwarą sycowską należącą do istniejących już dziś tylko szczątkowo polskich gwar dolnośląskich będących częścią polskiego dialektu śląskiego. Ślązacy – mieszkańcy dawnego "Kraju Rychtalskiego" zachowują poczucie odrębności w stosunku do ludności "polskiej" dawnego powiatu kępińskiego. Napływ ludności z sąsiedniego okręgu kępińskiego, a po drugiej wojnie światowej z kresów, a także odpływ rdzennych mieszkańców Bralina po zakończeniu działań wojennych, szczególnie do Wrocławia, spowodował dalszy zanik lokalnej gwary. Mimo to nadal można go usłyszeć w części tutejszych domów.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarys historii. Początki Bralina, pochodzenie nazwy. (pol.). bralin.com.pl. [dostęp 2015-09-22].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 21-22.
  3. Stanisław Rospond: Słownik etymologiczny miast i gmin PRL. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydaw., 1984, s. 37. ISBN 83-04-01090-9.
  4. "Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae". Merian, Frankfurt am Main 1650, S. 171.
  5. Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2017-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-02)].
  6. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 70. ISBN 83-87424-77-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]