Charles Howard (1. hrabia Nottingham)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Charles Howard
Charles howard nottingham admiral.jpg
Data urodzenia 1536
Data i miejsce śmierci 14 grudnia 1624
Croydon
Lord Steward
Okres od 1603
do 1618
Poprzednik lord Winchester
Następca książę Lennox

Charles Howard, baron Howard of Effingham (od 1573), hrabia Nottingham (od 1597) (ur. 1536, zm. 14 grudnia 1624 w Croydon, Anglia) - angielski admirał, najstarszy syn Williama Howarda i Margaret Gamage, kuzyn królowej Elżbiety I Tudor, lord admiralicji latach 1585-1619 lord admiralicji, który pobił w roku 1588 hiszpańską „niezwyciężoną armadę” i zdobył Kadyks w 1596.

Życiorys[edytuj]

Podczas rządów Marii I Tudor służył na morzu pod rozkazami swego ojca. Po śmierci Marii i wstąpieniu na tron Elżbiety I Tudor natychmiast objął ważną funkcję na dworze królewskim. W 1599 był ambasadorem we Francji, a w 1562 reprezentantem hrabstwa Surrey w parlamencie. W 1569 dowodził jazdą w służbie hrabiego Warwick, który zajmował się dławieniem rebelii katolickich lordów w północnej Anglii. W 1570 został dowódcą eskadry okrętów, które oficjalnie konwojowały królową Hiszpanii w trakcie żeglugi z Flandrii przez kanał La Manche, lecz prawdopodobnie misja ta mogła mieć także inne, militarne cele[1]. W 1572 pasowano go na rycerza. W 1573 odziedziczył po śmierci ojca tytuł barona Effingham.

W 1585 otrzymał stanowisko lorda wielkiego admirała, czyli głównodowodzącego floty angielskiej. W 1586 był jednym ze świadków na procesie dawnej szkockiej królowej Marii Stuart, skłaniając królową Elżbietę Tudor do podpisania wyroku skazującego Marię Stuart na ścięcie. W 1587 królowa Elżbieta mianowała go dowódcą floty i armii na wojnę z Hiszpanią, powierzając mu misję przygotowania ich do konfliktu. Charles Howard opłacił skonstruowanie większości okrętów i zawiesił swą banderę na osiemsettonowym[1]"Ark Royal" Waltera Raleigha. W czasie, gdy hiszpańska Armada wypłynęła do Kanału La Manche, Howard użył ostrożnej taktyki, wedle której trzymał angielskie statki z dala od zasięgu floty hiszpańskiej, zabraniając podlegającym mu dowódcom Francisowi Drake'owi i Johnowi Hawkinsowi na przeprowadzenie frontalnego szturmu. Zamiast tego atakował okręty Hiszpanów na odległość, dzięki czemu większe szkody poczyniła Armadzie niesprzyjająca pogoda, niż akcje Anglików. Równocześnie Howard został zmuszony do wylądowania w Margate z powodu tyfusu, na który zachorowało wielu jego ludzi. Osobiście podjął się szukania dla nich kwater w szopach i stodołach[1].

W 1596 Hiszpanie po raz kolejny wszczęli wojnę. Tym razem Howardowi przyszło połączyć siły z Robertem Devereux, hrabią Essex - faworytem królowej, w ataku na Kadyks. Howard dowodził flotą 47 okrętów i wielu transportowców z desantem pod wodzą Essexa na Kadyks, dokąd przypłynęli 30 czerwca 1596. Atakując następnego dnia, przełamali hiszpańską obronę: okręty zaczęły się wycofywać, a kilka osiadło na mieliźnie; Anglicy spalili dwa i zdobyli dwa duże galeony. Zdobycie większej liczby okrętów uniemożliwił Devereux, który od razu wylądował, przez co Howard musiał podążyć w jego ślady. Port Kadyksu został przez nich zajęty i ograbiony, a kilkadziesiąt okrętów Hiszpanie spalili, by uniknąć zagarnięcia ich przez Anglików - zdołali jednak ocalić część floty, wyprowadzając ją z zatoki[2].

W 1597 Howard został hrabią Nottingham, przez co popadł w konflikt z ogarniętym zazdrością[3] Robertem Devereuxem przypisującym sobie najwięcej zasług związanych ze zdobyciem Kadyksu, lecz w obawie przed najazdem ze strony Hiszpanii królowa Elżbieta mianowała Howarda głównodowodzącym angielskich sił morskich i lądowych. Devereux wywołał w kraju rebelię. Wtedy to Howard zaskarbił sobie sympatię królowej, uczestnicząc w tłumieniu buntu i zeznając na procesie Devereuxa. W 1603 był świadkiem jej śmierci, kiedy swą sukcesję na tronie Anglii zapisywała szkockiemu władcy Jakubowi VI Stuartowi (znanemu później jako Jakub I Stuart). Gdy ten po zgonie królowej objął rządy w Anglii, Howard pracował w komisji ds. unii między Anglią i Szkocją oraz był świadkiem na procesie sprawców uczestniczących w spisku prochowym - nieudanym zamachu na Jakuba I Stuarta[3].

Przypisy

  1. a b c Cawthorne 2014 ↓, s. 76.
  2. Paweł Piotr Wieczorkiewicz: Historia wojen morskich. T. 1: Wiek żagla. Warszawa: Wydawnictwo Puls, 1995, s. 61-62. ISBN 1-85917-030-7.
  3. a b Cawthorne 2014 ↓, s. 77.

Bibliografia[edytuj]

  • Nigel Cawthorne: Historia wojen morskich. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal, 2014, s. 76-77.