Cieszkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cieszkowy
Cieszkowy
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kazimierski
Gmina Czarnocin
Liczba ludności (2006) 250
Kod pocztowy 28-506[1]
Tablice rejestracyjne TKA
SIMC 0235737
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Cieszkowy
Cieszkowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cieszkowy
Cieszkowy
Ziemia50°19′42″N 20°31′52″E/50,328333 20,531111

Cieszkowywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Czarnocin.

We wsi znajduje się Gimnazjum im. Armii Krajowej.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Balice[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0235743 Grabówka część wsi
0235750 Jadwisin część wsi
0235766 Mieczysławówka część wsi
0235772 Ogrody część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości pochodzi od imienia Cieszek. W XV wieku były to dwie wsie: Cieszków Duży (Czeszkow Maior) i Cieszków Mały (Czeszkow Minor). Obydwie należały do możnego rodu Rabsztyńskich herbu Topór.

W XVI w powstał tu zbór ariański z oryginalnymi napisami braci polskich i z typowym podziałem na dwie salki, dla początkujących i już wprowadzonych w dyskusję[4]. W wieku XVII prawdopodobnie Wylamowie i Żeleńscy zamienili go na zbór kalwiński. Kolejnej zmiany jego przeznaczenia tym razem na lamus dokonano w XIX wieku. Obecnie w ruinie. Nad drzwiami i wnęka w sionce napisy: sentencje łacińskie, zatarty napis erekcyjny i napis polski z cytatem z Ewangelii św. Mateusza.

W 1783 r. wieś należąca wówczas do powiatu wiślickiego w województwie sandomierskim była własnością wdowy po Pawle Grabowskim, staroście czechowskim[5]. W 1864 r. na mocy dekretu cara Aleksandra II o uwłaszczeniu włościan wieś stała się własnością jej mieszkańców.

W 1859 r. w Cieszkowach zbudowano dwór wg projektu architekta Stanisława Postawki z Gabułtowa. Po II wojnie światowej budynek wywłaszczony przez władzę ludową w krótkim czasie popadł w ruinę. Na jego miejsce w roku 1963 wybudowano szkołę podstawową.

W 1997 r. miejscowość liczyła 250 mieszkańców i 72 domy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Zbór ariański a następnie kalwiński w Cieszkowach
Zbór braci polskich w Cieszkowach po przeprowadzonym remoncie dachu.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Pozostałości zespołu dworskiego, wpisane do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.175/1-2 z 29.01.1958, z 30.09.1959 i z 15.02.1967)[6]:
    • zbór ariański z XVII w., przebudowany w XIX w.,
    • park z XVIII w., przebudowany w połowie XIX w.

Osoby związane z Cieszkowami[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 108.
  5. Franciszek Czaykowski, Regestr Diecezjów Franciszka Czaykowskiego czyli właściciele ziemscy w Koronie 1783-1784, Warszawa 2006, s. 352.
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. s. 13. [dostęp 2015-10-21].