Cieszkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cieszkowy
Cieszkowy
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kazimierski
Gmina Czarnocin
Liczba ludności (2006) 250
Kod pocztowy 28-506[1]
Tablice rejestracyjne TKA
SIMC 0235737
Położenie na mapie gminy Czarnocin
Mapa lokalizacyjna gminy Czarnocin
Cieszkowy
Cieszkowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cieszkowy
Cieszkowy
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Cieszkowy
Cieszkowy
Położenie na mapie powiatu kazimierskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kazimierskiego
Cieszkowy
Cieszkowy
Ziemia50°19′42″N 20°31′52″E/50,328333 20,531111

Cieszkowywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Czarnocin.

We wsi znajduje się Gimnazjum im. Armii Krajowej.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Balice[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0235743 Grabówka część wsi
0235750 Jadwisin część wsi
0235766 Mieczysławówka część wsi
0235772 Ogrody część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości pochodzi od imienia Cieszek. W XV wieku były to dwie wsie: Cieszków Duży (Czeszkow Maior) i Cieszków Mały (Czeszkow Minor). Obydwie należały do możnego rodu Rabsztyńskich herbu Topór.

W XVI w powstał tu zbór ariański z oryginalnymi napisami braci polskich i z typowym podziałem na dwie salki, dla początkujących i już wprowadzonych w dyskusję[4]. W wieku XVII prawdopodobnie Wylamowie i Żeleńscy zamienili go na zbór kalwiński. Kolejnej zmiany jego przeznaczenia tym razem na lamus dokonano w XIX wieku. Obecnie w ruinie. Nad drzwiami i wnęka w sionce napisy: sentencje łacińskie, zatarty napis erekcyjny i napis polski z cytatem z Ewangelii św. Mateusza.

W 1783 r. wieś należąca wówczas do powiatu wiślickiego w województwie sandomierskim była własnością wdowy po Pawle Grabowskim, staroście czechowskim[5]. W 1864 r. na mocy dekretu cara Aleksandra II o uwłaszczeniu włościan wieś stała się własnością jej mieszkańców.

W 1859 r. w Cieszkowach zbudowano dwór wg projektu architekta Stanisława Postawki z Gabułtowa. Po II wojnie światowej budynek wywłaszczony przez władzę ludową w krótkim czasie popadł w ruinę. Na jego miejsce w roku 1963 wybudowano szkołę podstawową.

W 1997 r. miejscowość liczyła 250 mieszkańców i 72 domy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Zbór ariański a następnie kalwiński w Cieszkowach
Zbór braci polskich w Cieszkowach po przeprowadzonym remoncie dachu.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Pozostałości zespołu dworskiego, wpisane do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.175/1-2 z 29.01.1958, z 30.09.1959 i z 15.02.1967)[6]:
    • zbór ariański z XVII w., przebudowany w XIX w.,
    • park z XVIII w., przebudowany w połowie XIX w.

Osoby związane z Cieszkowami[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 108.
  5. Franciszek Czaykowski, Regestr Diecezjów Franciszka Czaykowskiego czyli właściciele ziemscy w Koronie 1783-1784, Warszawa 2006, s. 352.
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. s. 13. [dostęp 2015-10-21].