Czerwony Strumień

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czerwony Strumień
Ruina barokowej kaplicy w nieistniejącej wsi Czerwony Strumień
Ruina barokowej kaplicy w nieistniejącej wsi Czerwony Strumień
Rodzaj miejscowości uroczysko - dawna miejscowość
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Międzylesie
Wysokość 650-700[1] m n.p.m.
Liczba ludności 0
SIMC Brak
Położenie na mapie gminy Międzylesie
Mapa lokalizacyjna gminy Międzylesie
Czerwony Strumień
Czerwony Strumień
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czerwony Strumień
Czerwony Strumień
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Czerwony Strumień
Czerwony Strumień
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Czerwony Strumień
Czerwony Strumień
Ziemia50°07′33″N 16°36′56″E/50,125833 16,615556
Ruina jednego z wielu zabudowań w nieistniejącej wsi

Czerwony Strumień (niem. Rothflössel, czes. Červený Potok[2]) – uroczysko - dawna miejscowość w Górach Bystrzyckich, gmina Międzylesie, położona na płaskowyżu Czerwień, którą tworzy północne zbocze Kamyka (721 m n.p.m.) nad potokiem Czerwony Strumień[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W rejonie wsi od XIV w. do wojny trzydziestoletniej wydobywano rudę żelaza, którą przetapiano w kuźnicy w Boboszowie[3]. Stałe osadnictwo pojawiło się później, bo w połowie bądź pod koniec XVI wieku[1]. W 1840 roku wieś liczyła 130 mieszkańców. Zabudowa rozciągała się na wysokościach 650-700 m n.p.m., a należące do wsi użytki rolne przekraczały nawet tą wysokość, zajmując przyległe stoki i spłaszczoną wierzchowinę Kamyka[1]. Pod koniec XIX wieku grunty orne stanowiły ponad 2/3 areału należącego do miejscowości, a łąki zaledwie 1/4. Obecnie sytuacja jest całkowicie odmienna – nie występują tu żadne grunty orne, a większość dawnych pól to kośne łąki, przeznaczone do zalesienia.

W 1885 znajdowały się tu 53 budynki, w tym 25 mieszkalnych. Mieszkało tu 139 stałych mieszkańców, funkcjonowała gospoda, tkalnie lnu i bawełny, a w XIX wieku – browar[3]. Miejscowość cieszyła się dużym powodzeniem wśród turystów, stanowiąc punkt wyjścia na szlak do Zemskej brányskalnego przełomu Dzikiej Orlicy[3]. Dolna część wsi, przez którą przebiegał dawniej szlak pielgrzymkowy do sanktuarium w Neratovie, uchodziła przed 1945 za bardzo malowniczy zakątek i znana była z malowniczych widoków, co należy już niestety do przeszłości. Częścią wsi była położona po wschodniej stronie miejscowości kolonia Waldhäuser (Leśne Domy).

W czasie wytyczania granicy państwowej po II wojnie światowej w latach 1947-1948 wieś została całkowicie wysiedlona, aczkolwiek jej wyludnianie rozpoczęło się już w okresie międzywojennym. Granica z Czechami przebiega wzdłuż potoku Czerwony Strumień, ale pas graniczny w latach 40. XX w. wyznaczono i zaorano powyżej wsi. Po roku 1945 na skutek braku komunikacji i przygranicznego położenia wieś pozostała niezamieszkana i zanikła[3].

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Obecnie po wsi zostały tylko fragmenty fundamentów obejść gospodarczych, zniszczone postumenty przydrożnych figur religijnych i kamienne mury barokowej kaplicy z XVIII wieku[1], do początku XIX wieku będącej siedzibą odrębnej parafii. Przed kaplicą przez kilkanaście lat leżał kamienny krzyż z figurą Jezusa ukrzyżowanego z 1733 roku[3]. Został on przeniesiony do Kamieńczyka i stoi przed zabytkowym kościołem św. Michała. Z kolei tuż za granicznym mostkiem, już w Czechach, znajduje się figura św. Jana Nepomucena pochodząca z 1801 roku[1].

Przy drodze do Międzylesia na skrzyżowaniu drogi polnej LesicaKamieńczyk znajdują się ruiny przydrożnej kamiennej kapliczki, a przy lesie ruiny dużego obiektu, w którym w czasie II wojny światowej mieścił się ośrodek rehabilitacyjny SS zwany Esbaude.

W latach 2010-2012 Towarzystwo Górskie "Kłodzka Róża" wytyczyło ścieżkę dydaktyczną "Śladami opuszczonej wsi Czerwony Strumień", która biegnie od drewnianego kościoła w Kamieńczyku do Niemojowa. 8 lipca 2015 roku szlak został zniszczony przez nawałnicę, która powaliła m.in. 300-letnie pomnikowe wiązy górskie, a konary zabytkowej lipy spadając uszkodziły mury kaplicy[4].

Osoby związane z Czerwonym Strumieniem[edytuj | edytuj kod]

We wsi 1 grudnia 1764 roku urodził się Joseph Knauer późniejszy biskup wrocławski[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 14: Góry Bystrzyckie i Orlickie. Warszawa; Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1992, s. 58. ISBN 83-7005-340-8.
  2. M. Choroś, Ł. Jarczak, Słownik nazw miejscowych Dolnego Śląska, Opole 1995, s. 31; Słownik nazw miejscowych Ziemi Kłodzkiej, red. R. Gładkiewicz, A. Latocha, E. Semotanová, Wrocław 2015, s. 143.
  3. a b c d e f Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 312. ISBN 978-83-89188-95-3.
  4. Koncert dla Czerwonego Strumienia

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]