Czerwony Strumień

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°7′33″N 16°36′56″E
- błąd 39 m
WD 50°7'50"N, 16°37'29"E
- błąd 39 m
Odległość 886 m
Czerwony Strumień
uroczysko-dawna miejscowość
Ilustracja
Ruina barokowej kaplicy w nieistniejącej wsi Czerwony Strumień
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Międzylesie
Wysokość 650-700[1] m n.p.m.
SIMC nie nadano
Położenie na mapie gminy Międzylesie
Mapa konturowa gminy Międzylesie, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Czerwony Strumień”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Czerwony Strumień”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Czerwony Strumień”
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa konturowa powiatu kłodzkiego, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Czerwony Strumień”
Ziemia50°07′33″N 16°36′56″E/50,125833 16,615556
Ruina jednego z wielu zabudowań w nieistniejącej wsi

Czerwony Strumień (niem. Rothflössel, cz. Červený Potok[2]) – uroczysko; dawna miejscowość w Górach Bystrzyckich, gmina Międzylesie[3], położona na płaskowyżu Czerwień, którą tworzy północne zbocze Kamyka (721 m n.p.m.) nad potokiem Czerwony Strumień[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W rejonie wsi od XIV w. do wojny trzydziestoletniej wydobywano rudę żelaza, którą przetapiano w kuźnicy w Boboszowie[4]. Stałe osadnictwo pojawiło się później, bo w połowie bądź pod koniec XVI wieku[1]. W 1840 roku wieś liczyła 130 mieszkańców. Zabudowa rozciągała się na wysokościach 650-700 m n.p.m., a należące do wsi użytki rolne przekraczały nawet tą wysokość, zajmując przyległe stoki i spłaszczoną wierzchowinę Kamyka[1]. Pod koniec XIX wieku grunty orne stanowiły ponad 2/3 areału należącego do miejscowości, a łąki zaledwie 1/4. Obecnie sytuacja jest całkowicie odmienna – nie występują tu żadne grunty orne, a większość dawnych pól to kośne łąki, przeznaczone do zalesienia.

W 1885 znajdowały się tu 53 budynki, w tym 25 mieszkalnych. Mieszkało tu 139 stałych mieszkańców, funkcjonowała gospoda, tkalnie lnu i bawełny, a w XIX wieku – browar[4]. Miejscowość cieszyła się dużym powodzeniem wśród turystów, stanowiąc punkt wyjścia na szlak do Zemskej brányskalnego przełomu Dzikiej Orlicy[4]. Dolna część wsi, przez którą przebiegał dawniej szlak pielgrzymkowy do sanktuarium w Neratovie, uchodziła przed 1945 za bardzo malowniczy zakątek i znana była z malowniczych widoków, co należy już niestety do przeszłości. Częścią wsi była położona po wschodniej stronie miejscowości kolonia Waldhäuser (Leśne Domy).

W czasie wytyczania granicy państwowej po II wojnie światowej w latach 1947-1948 wieś została całkowicie wysiedlona, aczkolwiek jej wyludnianie rozpoczęło się już w okresie międzywojennym. Granica z Czechami przebiega wzdłuż potoku Czerwony Strumień, ale pas graniczny w latach 40. XX w. wyznaczono i zaorano powyżej wsi. Po roku 1945 na skutek braku komunikacji i przygranicznego położenia wieś pozostała niezamieszkana i zanikła[4].

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Obecnie po wsi zostały tylko fragmenty fundamentów obejść gospodarczych, zniszczone postumenty przydrożnych figur religijnych i kamienne mury barokowej kaplicy z XVIII wieku[1], do początku XIX wieku będącej siedzibą odrębnej parafii. Przed kaplicą przez kilkanaście lat leżał kamienny krzyż z figurą Jezusa ukrzyżowanego z 1733 roku[4]. Został on przeniesiony do Kamieńczyka i stoi przed zabytkowym kościołem św. Michała. Z kolei tuż za granicznym mostkiem, już w Czechach, znajduje się figura św. Jana Nepomucena pochodząca z 1801 roku[1].

Przy drodze do Międzylesia na skrzyżowaniu drogi polnej LesicaKamieńczyk znajdują się ruiny przydrożnej kamiennej kapliczki, a przy lesie ruiny dużego obiektu, w którym w czasie II wojny światowej mieścił się ośrodek rehabilitacyjny SS zwany Esbaude.

W latach 2010-2012 Towarzystwo Górskie "Kłodzka Róża" wytyczyło ścieżkę dydaktyczną "Śladami opuszczonej wsi Czerwony Strumień", która biegnie od drewnianego kościoła w Kamieńczyku do Niemojowa. 8 lipca 2015 roku szlak został zniszczony przez nawałnicę, która powaliła m.in. 300-letnie pomnikowe wiązy górskie, a konary zabytkowej lipy spadając uszkodziły mury kaplicy[5].

Osoby związane z Czerwonym Strumieniem[edytuj | edytuj kod]

We wsi 1 grudnia 1764 roku urodził się Joseph Knauer późniejszy biskup wrocławski[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 14: Góry Bystrzyckie i Orlickie. Warszawa; Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1992, s. 58. ISBN 83-7005-340-8.
  2. M. Choroś, Ł. Jarczak, Słownik nazw miejscowych Dolnego Śląska, Opole 1995, s. 31; Słownik nazw miejscowych Ziemi Kłodzkiej, red. R. Gładkiewicz, A. Latocha, E. Semotanová, Wrocław 2015, s. 143.
  3. Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych - PRNG
  4. a b c d e f Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 312. ISBN 978-83-89188-95-3.
  5. Koncert dla Czerwonego Strumienia

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]