Gniewoszów (powiat kłodzki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gniewoszów
wieś
Ilustracja
Kościół św. Michała Archanioła w Gniewoszowie
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Międzylesie
Wysokość 570-760[1] m n.p.m.
Liczba ludności (XII 2015) 58[2]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-522
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0853725
Położenie na mapie gminy Międzylesie
Mapa konturowa gminy Międzylesie, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Gniewoszów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Gniewoszów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Gniewoszów”
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa konturowa powiatu kłodzkiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Gniewoszów”
Ziemia50°12′07″N 16°36′16″E/50,201944 16,604444
Strona internetowa
Dom nr 20 w Gniewoszowie

Gniewoszów (niem. Seitendorf[3]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Międzylesie, w Górach Bystrzyckich[4].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Gniewoszów to wieś łańcuchowa leżąca w Górach Bystrzyckich, w dolinie potoku Głownia, na zachód od szczytu Gniewosz, na wysokości około 570–760 m n.p.m.[1]

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gniewoszów powstał najprawdopodobniej w XIII wieku jako wieś służebna przy zamku Szczerba[4]. Pierwszy raz miejscowość była wzmiankowana w roku 1358 przy podziale dóbr międzyleskich[4]. W XVI i XVII wieku Gniewoszów należał do rodziny Wandlerów, w drugiej połowie XVIII wieku funkcjonowały tu szkoła i dwa młyny, a nieco później wapiennik, olejarnia, szpital oraz gospoda[4]. W 1840 roku było tu 66 domów, w tym kościół i szkoła katolicka, 4 młyny wodne, olejarnia, kamieniołom, 2 sztolnie oraz 30 warsztatów tkackich[1]. W tym czasie wieś była znana w całej okolicy z hodowli wołów[4]. Na początku XX wieku Gniewoszów stał się letniskiem, ale nigdy nie zyskał większej popularności[1].
Po 1945 roku miejscowość utraciła funkcje letniskowe i stał się wsią wyłącznie rolniczą[1]. W 1978 roku było tu 25 indywidualnych gospodarstw rolnych[1]. Obecnie sytuacja demograficzna jest ustabilizowana i wsi nie zagraża zanik[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest obiekt:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pw. św. Michała Archanioła, z 1568 roku, barokowy, przebudowany w 2 połowie XVIII wieku[5]. Jest to prosta budowla z wieżą w osi z trójbocznym prezbiterium, nakryta sklepieniem kolebkowym z lunetami[4]. Wewnątrz m.in. renesansowa chrzcielnica, rokokowy ołtarz główny z ok. 1780, ołtarze boczne z ok. 1780-1790[6].

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu Gniewoszowa znajdują się ruiny zamku Szczerba i jaskinia Solna Jama[4]. Przez wieś przebiega także Autostrada Sudecka zwana też "trasą Göringa[4].
Przez Gniewoszów przechodzi szlak turystyczny niebieski niebieski szlak turystyczny z przełęczy Spalona do Międzylesia[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 14: Góry Bystrzyckie i Orlickie. Warszawa; Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1992, s. 87-90. ISBN 83-7005-340-8.
  2. UMiG Międzylesie: Wykaz ilościowy mieszkańców (str. 29) Stan w dniu 31.12.2015 r.
  3. M. Choroś, Ł. Jarczak, Słownik nazw miejscowych Dolnego Śląska, Opole 1995, s. 40.
  4. a b c d e f g h Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 327. ISBN 978-83-89188-95-3.
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 76. [dostęp 5 sierpnia 2012].
  6. Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977 s. 151
  7. Mapa szlaków turystycznych. [dostęp 2018-03-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]