Różanka (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Różanka
Kościół Wniebowzięcia NMP w Różance
Kościół Wniebowzięcia NMP w Różance
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Międzylesie
Wysokość 410-580[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 345[2]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-530
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0853850
Położenie na mapie gminy Międzylesie
Mapa lokalizacyjna gminy Międzylesie
Różanka
Różanka
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Różanka
Różanka
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Różanka
Różanka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Różanka
Różanka
Ziemia50°11′03″N 16°38′02″E/50,184167 16,633889
Strona internetowa miejscowości
Zabytkowy dom nr 52 w Różance
Zabytkowy dom nr 6 w Różance

Różanka, niem. Rosenthal[3]wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim w powiecie kłodzkim, w gminie Międzylesie, w Sudetach, w Kotlinie Kłodzkiej, w odległości około 8 km od Międzylesia.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Duża wieś łańcuchowa położona w południowej części Gór Bystrzyckich, kilka kilometrów na północny zachód od Międzylesia, nad potokiem Różana, na wysokości około 410-580 m. n.p.m.[1] Przez miejscowość przebiega Autostrada Sudecka – widokowa trasa wiodąca z Międzylesia na przełęcz Polskie Wrota oraz droga z Domaszkowa do Niemojowa[1].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Różanka powstała w XIII wieku, pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1358 roku[4]. Na przełomie XIII i XIV wieku miejscowość należała do klasztoru cystersów w Kamieńcu Ząbkowickim, później wchodziła w skład państwa Szczerba jako wieś służebna[4]. W XV wieku w Różance znajdowała się huta szkła[4]. Od roku 1684 wieś należała do hrabiego Althanna, a od 1803 roku jej właścicielem był Anton Alexander von Magnis[4]. W XVIII i XIX wieku była ośrodkiem tkactwa, wcześniej w okolicy wydobywano rudę żelaza i wapień który był wypalany na wapno[4]. W roku 1840 część wsi należała do Marianny Orańskiej, istniały tu w tym czasie: sześć młynów wodnych, olejarnia, bielnik, tartak, wytwórnia potażu, browar, dwie gorzelnie i wapiennik[4]. Pod koniec XIX wieku Różanka nabrała znaczenia turystycznego jako punkt wypadowy wycieczek do Zamku Szczerba i Solnej Jamy[4]. W 1978 roku były tu 64 gospodarstwa rolne[1]. Obecnie Różanka ma charakter wsi rolniczo-letniskowej[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[5]:

  • Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z 1661 roku, barokowy, przebudowany w 1755 roku i na początku XX wieku[1]. Wewnątrz jest ołtarz z lat 1762–1768 i ambona z 1753 roku dłuta Michała Ignacego Klahra Młodszego[1]. Jest tam również prospekt organowy z 1787 roku i chrzcielnica z pierwszej połowy XVIII wieku.
  • plebania, (dom nr 15), z drugiej połowy XVIII wieku, przebudowana w czwartej ćwierci XIX wieku,
  • budynek gospodarczy, z czwartej ćwierci XVIII wieku, przebudowany w końcu XIX wieku,
  • dwór, obecnie (dom nr 1), z pierwszej połowy XVII wieku, przebudowany w XVIII wieku,
  • dom nr 6 (dawniej nr 111), z XIX wieku,
  • dom nr 10 (dawniej nr 3), z końca XVIII wieku,
  • dom nr 18 (dawniej nr 95), z XVII wieku, przebudowany w pierwszej połowie XIX wieku,
  • dom nr 52 (dawniej nr 11), z 1770 roku,
  • dom nr 54 (dawniej nr 13), z końca XVIII wieku.

Inne zabytki[1]:

  • wiele budynków – chat sudeckich z XVIII i XIX w.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez wieś prowadzi szlak turystyczny[6]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 14: Góry Bystrzyckie i Orlickie. Warszawa; Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1992, s. 206-213. ISBN 83-7005-340-8.
  2. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. M. Choroś, Ł. Jarczak, Słownik nazw miejscowych Dolnego Śląska, Opole 1995, s. 102.
  4. a b c d e f g Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2010, s. 428, 429. ISBN 978-83-89188-95-3.
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 5 sierpnia 2012]. s. 77–78.
  6. Mapa szlaków turystycznych. [dostęp 2018-04-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]