Dębe Wielkie (powiat miński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dębe Wielkie
Herb
Herb Dębego Wielkiego
Widok centrum z lotu ptaka
Widok centrum z lotu ptaka
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat miński
Gmina Dębe Wielkie
Liczba ludności (2019-08-07) 3585[1]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 05-311[2]
Tablice rejestracyjne WM
SIMC 0670054[3]
Położenie na mapie gminy Dębe Wielkie
Mapa lokalizacyjna gminy Dębe Wielkie
Dębe Wielkie
Dębe Wielkie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dębe Wielkie
Dębe Wielkie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Dębe Wielkie
Dębe Wielkie
Położenie na mapie powiatu mińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu mińskiego
Dębe Wielkie
Dębe Wielkie
Ziemia52°11′57″N 21°26′35″E/52,199167 21,443056
Kościół św. Piotra i Pawła

Dębe Wielkiewieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Dębe Wielkie. Miejscowość jest siedzibą gminy Dębe Wielkie[3][4].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość położona jest przy drodze krajowej nr 2, 35 km od Warszawy. Na terenie wsi znajdują się dwa przystanki kolejowe na linii kolejowej nr 2Dębe Wielkie oraz Nowe Dębe Wielkie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najwcześniejsze pisemna wzmianka o wsi, pod nazwą Dambe, pochodzi z 1416 roku. Wieś była wtedy własnością książąt mazowieckich, po inkorporacji Mazowsza Dębe Wielkie należało do króla i stanowiło ośrodek dóbr królewskich obejmujących Puszczę Dębską. Wieś królewska Dębe położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[5]. W XIX wieku było własnością rządową.

Ze względu na położenie przy szosie brzeskiej wielokrotnie dochodziło tutaj do walk i potyczek.

31 marca 1831 r. podczas wojny polsko-rosyjskiej polskie oddziały pod dowództwem gen. Jana Skrzyneckiego odniosły zwycięstwo nad rosyjskim korpusem gen. Grigorija Rosena.

 Osobny artykuł: Bitwa pod Dębem Wielkiem.

W 1898 podczas wiecu socjalistów SKPiL i PPS-Lewicy w Dębem Wielkim został aresztowany Feliks Dzierżyński. 10 września 1939 roku pociągi ewakuacyjne jadące z Warszawy utknęły w korku w okolicach stacji kolejowej Dębe Wielkie. Dołączył do nich pociąg pancerny nr 52 „Piłsudczyk”, który stał się celem ataku ze strony Luftwaffe. Piłsudczyk bronił swoją załogę oraz ludność cywilną. W 1944 walki pomiędzy Armią Czerwoną a hitlerowcami[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Instytucje na terenie miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Zabytki i miejsca pamięci[edytuj | edytuj kod]

Znane osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

W Dębem Wielkim 3 kwietnia 1886 r. urodził się Stefan Aleksander Okrzeja – robotnik, członek PPS i Organizacji Bojowej PPS, działacz niepodległościowy i socjalistyczny.

W tej miejscowości urodził się Marek Piotrowski – kick-bokser, między innymi mistrz świata według ISKA, PKC i FFKA (full-contact) oraz Karate Kyokushin.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dębe Wielkie. Statystyka, www.debewielkie.pl [dostęp 2019-09-14].
  2. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  3. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  6. Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 112
  7. SAMORZĄDOWY ZESPÓŁ ADMINISTRACYJNY SZKÓŁ (pol.). www.debewielkie.pl. [dostęp 2015-06-16].
  8. Przychodnia w Dębem (pol.). www.przychodniawdebem.pl. [dostęp 2015-06-17].
  9. Poczta Dębe Wielkie (pol.). poczt-online.com. [dostęp 2015-06-17].
  10. Kłos 2011 ↓, s. 71.
  11. a b Kłos 2011 ↓, s. 70.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lilla Małgorzata Kłos: Dębe Wielkie. W: Tradycja Mazowsza – powiat miński. Przewodnik subiektywny. Warszawa: Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, Agencja Wydawnicza „Egros”, 2011, s. 69-72.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]