Linia kolejowa nr 2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia kolejowa nr 2
Warszawa Zachodnia – Terespol
Mapa przebiegu linii kolejowej 2
Dane podstawowe
Zarządca PKP PLK
Numer linii 2
Tabela SRJP 613, 540
Długość 214,227[1] km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna 3000 V DC
Prędkość maksymalna 160[2] km/h
Zdjęcie LK2
stacja w Mińsku Mazowieckim
Portal Portal Transport szynowy

Linia kolejowa nr 2 Warszawa ZachodniaTerespol – zelektryfikowana, dwutorowa linia kolejowa we wschodniej Polsce o długości 214,227 km. Fragment międzynarodowej linii E20, która jest częścią II Paneuropejskiego Korytarza Transportowego Zachód – Wschód łączącego Berlin z Moskwą.

Obecnie linia jest dostosowana do parametrów 160 km/h dla pociągów pasażerskich i 120 km/h dla pociągów towarowych na odcinku Warszawa Rembertów – Biała Podlaska (w około 80% trasy). W 2016 roku został ogłoszony przetarg na dostosowanie odcinka Biała Podlaska – Granica Państwa do wymienionych wcześniej parametrów.

Historia[edytuj]

Królestwo Polskie[edytuj]

 Osobny artykuł: Kolej Warszawsko-Terespolska.

Linia została wybudowana w latach 1866–1867 z inicjatywy przedsiębiorcy i bankiera Leopolda Kronenberga. Była to – po Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i Kolei Warszawsko-Petersburskiej – trzecia linia, która powstała na terenie Królestwa Polskiego, uruchomiona 27 września 1866[3]. Od początku funkcjonowała pod nazwą Kolej Warszawsko-Terespolska (ros. Варшавско-Тереспольская железная дорога). Z racji umiejscowienia na prawym brzegu Wisły, uzyskano koncesję na szeroki tor, na którym była oparta kolej carskiej Rosji. Linię połączono łącznicą z Koleją Petersburską[4].

Parowóz Kolei Warszawsko-Terespolskiej w 1866 roku

W styczniu 1871[5] zbudowano linię łączącą Terespol z Brześciem, a w latach następnych znacząco rozbudowano sieć połączeń kolejowych na terenach przyszłej II Rzeczypospolitej, co dało bezpośrednie połączenie z Moskwą i Kijowem. W 1891 Kolej Warszawsko-Terespolska została wykupiona przez rząd, a w 1896 r. Kolej Warszawsko-Terespolska została połączona z Koleją Nadwiślańską w Koleje Nadwiślańskie (ros. Priwislinskie żeleznyje dorogi)[3].

Pisarz Stefan Żeromski pracował jako dróżnik przy stacji w Mińsku Mazowieckim[6].

II Rzeczpospolita[edytuj]

Podczas I wojny światowej, w okresie okupacji niemieckiej linię przekuto na tor o normalnej szerokości. Po odzyskaniu niepodległości zarząd nad linią przejęło PKP. W 1933 otwarto linię średnicową, która połączyła Dworzec Terespolski (obecnie Warszawa Wschodnia) z nowo wybudowanym Dworcem Głównym (zniszczonym w czasie II wojny światowej). Dziś linia średnicowa jest fragmentem linii kolejowej nr 2 (w części dalekobieżnej) i linii kolejowej nr 448 (w części podmiejskiej).

Elektryfikacja[edytuj]

Odcinek linii z Warszawy do Mińska Mazowieckiego został zelektryfikowany jeszcze przed wojną, w 1937. W przedsięwzięciu tym brały udział dwie angielskie firmy. Umowy z nimi zostały obwarowane specjalnymi klauzulami wymuszającymi zatrudnianie polskich specjalistów i robotników, a także wykorzystanie elementów trakcji produkowanych w kraju. Początek ruchu pociągów elektrycznych datuje się na 15 grudnia 1937. Pozostałą część linii obsługiwano trakcją parową. W dalszą drogę pociągiem elektrycznym można było wybrać się dopiero po wojnie. W 1975 na fali elektryfikacji polskiej kolei, do sieci podłączono Mrozy, 22 grudnia 1977 Siedlce i Łuków, potem Białą Podlaską 20 grudnia 1979. Elektryfikacja tej linii kolejowej była w tym czasie priorytetem w związku z igrzyskami olimpijskimi w Moskwie. Ostatecznie cała linia została zelektryfikowana do Terespola 15 grudnia 1980.

Modernizacja[edytuj]

Linia z racji swojego międzynarodowego charakteru jest stale modernizowana. Główny cel tych modernizacji to dostosowanie linii do standardów unijnych i wymogów umów AGC i AGTC, umożliwiających jazdę pociągów pasażerskich z prędkością 160 km/h, a towarowych 120 km/h z naciskiem na oś 221 kN[7].

Odcinek Warszawa Rembertów – Mińsk Mazowiecki został przebudowany w latach 1998-2000 w ramach programu PHARE (PL 9606), dotacji budżetowych oraz kredytów EBI i EBOR[potrzebny przypis]. Koszt inwestycji to 19,5 mln Euro[8].

W 2000 z wykorzystaniem unijnego funduszu spójności (2000/PL/16/P/PT/002) rozpoczęto modernizację 52-kilometrowego odcinka Mińsk Mazowiecki – Siedlce. W ramach projektu w 2003 zakończono modernizację odcinka Mińsk MazowieckiMrozy, polegającą na przebudowie torów i sieci trakcyjnej oraz zmianie na przystanek stacji Mienia. Zmodernizowano także stację Mrozy. W grudniu 2004 zakończono prace na odcinku MrozySiedlce (m.in. wybudowano przystanek Siedlce Zachodnie oraz wyposażono linię w samoczynną sygnalizację przejazdową). W 2007 oddano do użytku przejście dla pieszych pod torami w Mińsku Mazowieckim. Cały odcinek wyposażono w samoczynną blokadę liniową. Całkowity koszt inwestycji na odcinku Warszawa – Siedlce to 210,5 mln euro[potrzebny przypis].

W Mińsku Mazowieckim powstało Lokalne Centrum Sterowania które kieruje ruchem na odcinku Warszawa Rembertów – Siedlce[potrzebny przypis].

W roku 2006 rozpoczęto I etap modernizacji odcinka Siedlce – Terespol o długości 121 km (2001/PL/16/P/PT/012). Całą inwestycję podzielono na dwa etapy. Pierwszy polega na przebudowie podtorza i nawierzchni, sieci trakcyjnej oraz obiektów inżynieryjnych. Drugi – na przebudowie sterowania ruchem oraz modernizacji stacji na całym odcinku. Całkowity koszt I etapu to 217,1 mln euro, wkład budżetu państwa wynosi 25%. Realizacja I Etapu inwestycji została zakończona w 2009 roku.

Na odcinku Mińsk Mazowiecki – Siedlce zamontowano 62 urządzenia UOZ-1 do odstraszania zwierząt. Na minutę przed przejazdem pociągu urządzenie automatycznie emituje 60-sekundową sekwencję dźwięków, składającą się z ostrzegawczego głosu sójki, ujadania psów w nagonce, rżenia konia oraz odgłosów uśmiercanych zająca i świni[9].

6 czerwca 2010 roku odbył się pierwszy kurs z pasażerami (ogólnodostępny) z prędkością 160 km/h. Był to pociąg osobowy przyspieszony Kolei Mazowieckich relacji Siedlce – Warszawa Zachodnia obsługiwany przez elektryczny zespół trakcyjny Stadler FLIRT ER75-007.

W roku 2013 rozpoczęto II etap modernizacji odcinka Siedlce – Terespol. W ramach II etapu zostaną wybudowane nowe perony, systemy informacji pasażerskiej na stacjach Siedlce, Łuków, Łuków Zapowiednik i Międzyrzec Podlaski[10]. W ramach inwestycji zostanie wybudowane Lokalne centrum sterowania w Łukowie[11]. Szacowany koszt inwestycji to 691,14 mln PLN[12].

W 2013 roku podpisano umowę na budowę i instalacje systemu ERTMS/GSM-R na odcinku od km. 5,988 do granicy państwa. Realizacja projektu jest przewidziana na lata 2012-2015.[13]. W kwietniu 2015 roku podpisano umowę na dofinansowanie tego projektu ze środków unijnych[14].

W 2015 roku[potrzebny przypis] rozbudowana została stacji Sulejówek Miłosna poprzez wydłużenie do 180 m żeberka ochronnego na stacji. Ma ono umożliwić postój pociągów Szybkiej kolei Miejskiej bez blokowania torów głównych dodatkowych stacji[15].

W 2016 niedaleko od przystanku Misie zainstalowano czujniki dSAT. Czujniki te umieszczone są na torach i wykrywają uszkodzenia kół wagonów i lokomotyw. Nie wymagają zatrzymywania pociągów i w związku z tym nie powodują opóźnień. Pracują bezkontaktowo przy pełnej prędkości pociągu. Zastosowano w nich specjalne czujniki podczerwieni oraz czujniki światłowodowe, które zdalnie badają stopień przegrzania łożysk i hamulców wagonów[16].

W perspektywie unijnej 2014-2020 ma zostać zrealizowany kolejny etap modernizacji w postaci budowy LSC Terespol[17]. W 2017 roku planowana jest też modernizacja mająca zwiększyć przepustowość szlaku Warszawa Rembertów-Mińsk Mazowiecki. Planowana jest wymiana rozjazdów, co zapewni wyższą prędkość pociągów(Podczas modernizacji odcinka zastosowano rozjazdy umożliwiające jazdę e kierunku zwrotnym z prędkością 40 km/h) oraz odbudowa zlikwidowanej stacji Dębe Wielkie[18].

Czas jazdy[edytuj]

Najkrótszy czas jazdy pociągów danej kategorii w wybranych relacjach (deklarowany w rozkładzie jazdy)

Rozkład jazdy Warszawa Zachodnia – Siedlce Siedlce – Łuków Łuków – Terespol Warszawa Zachodnia – Terespol
O P O P O P O P
lato 1939 2 h 15' 28' 1 h 24' 4 h 1'
2006/2007 1 h 50' 1 h 10' 32' 26' 1 h 50' 1 h 38' x 3 h 28'
2007/2008 1 h 50' 1 h 20' 29' 17' 1 h 57' 1 h 40' x 3 h 23'
2008/2009 1 h 38' 1 h 17' 31' 18' 1 h 40' 1 h 34' x 3 h 15'
2009/2010 1 h 38' 1 h 19'  ?  ?  ?  ? x 2 h 45'
2009/2010 1 h 38' 1 h 19'  ?  ?  ?  ? x 2 h 45'
2010/2011 1 h 39' 1 h 12'  ?  ? 1 h 35' 1 h 08' x 2 h 49'
2011/2012 1 h 39' 1 h 16' 27' 17' 1h 36' 1h 10' x 2h 52'
2012/2013 1h 40' 1h 18' 27' 18' 1h 36' 1h 14' x 2h 57'
2013/2014 1 h 36' 1 h 16' 28' 18' 1h 37' 1h 15' x 2 h 50'
2014/2015 1h 32' 1h 08' 28' 18' 1h 32' 1h 02' 3h 36' 2h 33'
2015/2016 1h 35' * 1h 05' 25' 13' 1h 22' 56' x 2h 20'

O – pociąg osobowy (z wyłączeniem przyspieszonych), P – pociąg pospieszny lub przyspieszony, x – brak połączenia bezpośredniego

*Wydłużenie czasu przejazdu pociągów osobowych jest związane z urealnieniem czasu przejazdu przez modernizowaną stację Warszawa Rembertów oraz zwiększeniem rezerwy czasowej na tym odcinku, gdyż z powodu przedłużającej się modernizacji linii 448 cały ruch na tej stacji przebiega na głowicy wschodniej przez jeden rozjazd, w związku z czym pociągi często muszą oczekiwać kilka dodatkowych minut na wolną drogę - szczególnie w przypadku kumulacji opóźnień. Niezależnie od tego, sam wyjazd ze stacji Rembertów w kierunku wschodnim jest wydłużony, gdyż pociągi muszą przejechać całą stację po trapezie z prędkością nie większą niż 40 km/h, aby ominąć wycięty odcinek toru, w którym odgałęziać będzie się linia 448 w kierunku Zielonki. Jest to szczególnie uciążliwe, gdy istnieje konieczność przepuszczenia pociągu pospiesznego, który zamiast pojechać na wprost z prędkością 120 km/h, także musi przejechać przez układ zwrotnicowy 40 km/h. Często zdarza się także przepuszczanie jadącego z naprzeciwka pociągu SKM S2 - powodem jest wspomniane wcześniej wąskie gardło.

Sytuacja ta ma miejsce od początku jesieni 2015, kiedy to zostały rozpoczęte prace związane z montażem rozjazdu kierującego z linii kolejowej nr. 2 na linię nr. 448. Jest to rozjazd r=1200m, pozwalający na jazdę z prędkością 100 km/h na kierunek zwrotny.

Maksymalne prędkości[edytuj]

Pociągi pasażerskie mogą rozwijać maksymalną prędkość 160 km/h w obu kierunkach na odcinku Warszawa Rembertów – Biała Podlaska (z wyjątkiem okolic stacji Mińsk Mazowiecki i Siedlce, gdzie w torach głównych zasadniczych linii nr. 2 obowiązuje prędkość 120 km/h). Jest to możliwe dzięki odpowiedniej geometrii torów (m.in. wyczuwalny przechył toru na łuku w Sabince mający za zadanie zredukować siłę odśrodkową) i budowie rozjazdów pozwalającej na przejazd składu po torze zasadniczym bez zmiany prędkości. Na pozostałych odcinkach linii prędkość maksymalna nie przekracza 140 km/h, a w wielu miejscach jest ograniczana nawet do 20 km/h na tymczasowych przejściach dla pieszych w Łukowie i za stacją Terespol z powodu zabudowania monitorów radiometrycznych do prześwietlania pociągów, do 40 km/h na wyjeździe ze stacji Warszawa Centralna ze względu na mały promień łuku oraz do 50 km/h z powodu trwających prac remontowych. Prędkość jest także ograniczona w torze nr. 1 stacji Mińsk Mazowiecki na odcinku poszerzenia międzytorza przed peronem wyspowym tej stacji - esowania tego toru ma promień nie pozwalający jechać szybciej niż 100 km/h (normy dotyczące przyspieszenia bocznego oraz oddziaływania na szyny w łuku przez tabor). Dodatkowo na odcinku Siedlce - Terespol istnieje 6 przejazdy kategorii C z ograniczeniem do 140 km/h (maksymalna prędkość dla przejazdów bez rogatek) oraz 7 przejazdów kategorii D z ograniczeniem do do 120 km/h (maksymalna prędkość dla przejazdów bez żadnej formy ostrzegania)[19]. Docelowo po zakończeniu modernizacji wszystkie przejazdy będą kategorii B.

Procentowy udział kilometrów torów z ograniczeniami prędkości w całej linii
Wykaz maksymalnych prędkości[2]
(km/h)
Tor 1 odcinek linii Tor 2
pociągi
pasażerskie
szynobusy pociągi
towarowe
pociągi
pasażerskie
szynobusy pociągi
towarowe
km pocz. km końcowy
80 60 -2,620 -0,600 80 60
60 -0,600 0,700 90
80 0,700 3,450 60
60 3,450 4,800 60
100 4,800 5,500
80 5,500 6,700 100 80
6,700 9,200 120
120 9,200 12,900
160 100 12,900 20,530 160 100
120 20,530 38,940 120
120 38,940 41,700 120
160 41,700 92,000 160
120 92,000 95,100 120
160 95,100 171,300 160
100 80 171,300 177,500 80 60
160 120 177,500 197,300 160 120
100 80 197,300 202,550 100 80
140 120 202,550 207,400 140 120
60 207,400 208,600 60
40 208,600 209,990 40
209,990 211,657 Odcinek jednotorowy

Ważniejsze stacje[edytuj]

Ruch pociągów[edytuj]

Według sieciowego rozkładu jazdy linię obsługują następujące pociągi[20] (nie licząc pociągów korzystających jedynie z fragmentu Warszawa CentralnaWarszawa Rembertów lub stacji Rembertów jako węzła):

Koleje Mazowieckie[edytuj]

Linię w granicach województwa mazowieckiego obsługują pociągami osobowymi i osobowymi przyśpieszonymi Koleje Mazowieckie. Tabor KM składa się z trzech modeli elektrycznych zespołów trakcyjnych: EN57, EN71 i ER75 (głównie ER75 i zmodernizowane EN57), oraz wagonów piętrowych Bombardier ciągniętych przez lokomotywę EU43 i spalinowych zespołów trakcyjnych m.in. VT628.

Pociągi ER75 pokonują całą trasę z Siedlec do Warszawy Zachodniej ze średnią prędkością 60 km/h (licząc postoje), co jest wynikiem bezkonkurencyjnym wśród pociągów osobowych (zatrzymujących się na każdym dostępnym przystanku) w Polsce. Jako pociąg przyspieszony pokonuje trasę długości 93 km, z Warszawy Centralnej do Siedlec w 62 minuty.

Połączenia według rozkładu 2013/2014 (dzień powszedni):

  • 2 pociągi przyspieszone Warszawa – Łuków (w obie strony, tabor: raz skład wagonowy, raz ER75)
  • pociąg osobowy Warszawa – Łuków (w obie strony, tabor: ER75)
  • pociąg przyspieszony Czeremcha – Mińsk Mazowiecki (w obie strony, tabor: spalinowy zespół trakcyjny)
  • pociągi Warszawa – Siedlce: 1 przyspieszony i 18 osobowych (tabor: ER75 i skład wagonowy)
  • pociągi Siedlce – Warszawa: 2 przyspieszone i 19 osobowych (tabor: ER75 i skład wagonowy)
    • Razem w relacji Warszawa – Siedlce i Siedlce – Warszawa, po 24 pociągi
  • 10 pociągów osobowych Warszawa – Mrozy (w obie strony, tabor: EN57)
    • Razem w relacji Warszawa – Mrozy i Mrozy – Warszawa, po 34 pociągów
  • pociągi Warszawa – Mińsk Mazowiecki: 3 przyspieszone i 9 osobowych (przyspieszone jadą bezpośrednio przed pociągami dłuższych relacji i jako osobowe nie zmieściłyby się w rozkładzie, tabor: EN57 i EN71)
  • pociągi Mińsk Mazowiecki – Warszawa: 23 osobowe (tabor jak wyżej)
    • Razem w relacji Warszawa – Mińsk Mazowiecki i Mińsk Mazowiecki – Warszawa, po 57 pociągów spółki Koleje Mazowieckie.

Poza tym jest po 15 pociągów Siedlce – Łuków i Łuków – Siedlce (tabor: EN57AKM).

Stacjami i przystankami na których zatrzymują się wszystkie pociągi są: Halinów, Mińsk Mazowiecki, Cegłów, Mrozy, Kotuń, Siedlce, Łuków oraz wszystkie przystanki między Siedlcami a Łukowem. W Warszawie wszystkie pociągi zatrzymują się na stacjach i przystankach Kolei Średnicowej, w zależności od tego z której jej nitki korzystają. Pozostałe przystanki na trasie mają różną liczbę pociągów Kolei Mazowieckich przejeżdżających bez zatrzymania.

Najdłuższe przerwy w odjazdach (pierwsze i ostatnie pociągi kursują codziennie):

  • w relacji Warszawa Zachodnia – Mińsk Mazowiecki, od 0:24 do 3:16
  • w relacji Warszawa Zachodnia – Siedlce, od 23:06 do 3:16
  • w relacji Warszawa Zachodnia – Łuków, z przesiadkami, od 23:06 do 3:16
  • w relacji Mińsk Mazowiecki – Warszawa Zachodnia, od 23:39 do 4:13
  • w relacji Siedlce – Warszawa Zachodnia, od 22:33 do 3:24
  • w relacji Łuków – Warszawa Zachodnia, z przesiadkami, od 21:51 do 3:45

Przewozy Regionalne[edytuj]

Przewozy Regionalne obsługują pociągami osobowymi relacje ŁukówTerespol w tym TerespolŁukówLublin, a także Siedlce – Czeremcha.

Dodatkowo w rozkładzie 2014/2015:

PKP Intercity (w tym kooperacja z przewoźnikami zagranicznymi)[edytuj]

Według rozkładu 2013/2014:

Pociągi międzynarodowe korzystające z całej linii:

  • Nicea – Moskwa (raz w tygodniu, niedostępny dla pasażerów nabywających bilety w Polsce)
  • Paryż – Moskwa (trzy razy w tygodniu, niedostępny dla pasażerów nabywających bilety w Polsce)
  • Polonez Warszawa – Moskwa
  • Warszawa – Mińsk

Pociągi międzynarodowe korzystające z odcinka Terespol – Łuków:

Pociągi międzynarodowe korzystające z odcinka Warszawa – Stojadła (Mińsk Mazowiecki):

Pociągi krajowe Warszawa – Biała Podlaska – Terespol:

Pociągi krajowe korzystające z odcinka Warszawa – Stojadła (Mińsk Mazowiecki):

Warszawska Szybka Kolej Miejska[edytuj]

Warszawska Szybka Kolej Miejska korzysta ze stacji Sulejówek Miłosna, Warszawa Rembertów, oraz z krótkiego fragmentu linii między tymi stacjami.

PKP Cargo[edytuj]

Na odcinku Warszawa – Terespol, bocznice nie wykorzystywane przez przewoźników pasażerskich znajdują się na stacjach:

Przypisy

  1. Wykaz linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A..
  2. a b Wykazy prędkości na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP PLK: składy wagonowe, autobusy szynowe i EZT, pociągi towarowe.
  3. a b W.A. Rakow: Łokomotiwy otieczestwiennych żeleznych dorog 1845-1955 (Локомотивы отечественных железных дорог), Moskwa 1995, s. 28, ISBN 5-277-00821-7.
  4. Welik, Grzegorz: Wiosna 1865 r. Budowa linii kolejowej Warszawa – Siedlce. Kurier Siedlecki, nr 2/2009, s. 28. (2009-08-12).
  5. Linia Terespol - Briest w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – bazakolejowa.pl.
  6. Historia dworca (2008-01-09).
  7. [1] Wykaz maksymalnych nacisków osi.
  8. [2] Zaangażowanie Programu PHARE w finansowaniu projektów kolejowych
  9. Strona producenta UOZ (2008-01-09).
  10. [3] Siedlce, Łuków, Międzyrzec – trzy nowe stacje za pół miliarda złotych
  11. [4] Linia kolejowa nr 2 Warszawa - Łuków - Terespol
  12. [5] Modernizacja linii kolejowej E 20/ CE 20 na odcinku Siedlce - Terespol, etap II
  13. [6] Bezpieczniej na trasie Kunowice – Terespol
  14. [7] POIiŚ 7.1-25 "Budowa infrastruktury systemu GSM-R zgodnie z NPW ERTMS na linii kolejowej E 20/C-E 20 korytarz F na odcinku Kunowice - Terespol"
  15. [8] Tor odstawczy z żeberka, czyli przepis na przepustowość
  16. [9] Nowe czujniki dSAT na torach Wykrywają uszkodzenia, ograniczają zagrożenia
  17. [10] PKP PLK wybrały wykonawcę LCS Terespol
  18. [11] Większa przepustowość i nowy przystanek w Warszawie
  19. http://szopa.glogow.pl/sites/default/files/IDDE1%20Dodatek%202%20IZ%20Warszawa%20z%20popr%2012%20od%2012%20VIII%2016.pdf DODATEK 2 do wewnętrznego rozkładu jazdy pociągów zawierający WYKAZ OSTRZEŻEŃ STAŁYCH oraz prędkości drogowych na torach głównych zasadniczych stacji węzłowych na terenie Zakładów Linii Kolejowych: Warszawa, Łódź, Siedlce, Białystok] (2016-01-01).
  20. Sieciowy Rozkład Jazdy (tabela 613) (2010-01-08).

Bibliografia[edytuj]