Edward Rowny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Edward Rowny
Ilustracja
Edward L.Rowny
Lieutenant General Lieutenant General
Data i miejsce urodzenia 3 kwietnia 1917
Baltimore
Przebieg służby
Lata służby 1941-1979
Siły zbrojne Emblem of the United States Department of the Army.svg United States Army
Stanowiska negocjator kontroli zbrojeń,
doradca ds. wojskowych
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
wojna koreańska,
wojna wietnamska
Odznaczenia
Combat Infantry Badge Army Airborne Master Parachutist Badge
Distinguished Service Medal  (Stany Zjednoczone)
Bronze oakleaf-3d.svg
Bronze oakleaf-3d.svg
Srebrna Gwiazda - trzykrotnie (Stany Zjednoczone)
Bronze oakleaf-3d.svg
Bronze oakleaf-3d.svg
Legia Zasługi - trzykrotnie (USA)
Bronze oakleaf-3d.svg
Brązowa Gwiazda - dwukrotnie (Stany Zjednoczone)
Air Medal  (Stany Zjednoczone) Prezydencki Medal Obywatelski (Stany Zjednoczone) Medal za Służbę Obronną Kraju American Campaign Medal World War II Victory Medal Army of Occupation Medal (USA) National Defense Service Medal – dwukrotnie (Stany Zjednoczone) Korean Service Medal Medal Ekspedycji Sił Zbrojnych  (Stany Zjednoczone) Medal ONZ Medal ONZ za służbę w KOREI Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Medal „Za kampanię w Wietnamie” (Wietnam Południowy)
Edward Rowny, 2013

Edward L. Rowny (ur. 3 kwietnia 1917 w Baltimore)[1]generał-porucznik (Lieutenant General) armii amerykańskiej polskiego pochodzenia. Pracował jako negocjator kontroli zbrojeń i doradca ds. wojskowych w administracjach pięciu prezydentów USANixona, Forda, Cartera, Reagana i Busha seniora. Był jednym z inicjatorów użycia śmigłowców w operacjach wojskowych.

Życiorys[edytuj]

Rodzina Edwarda Rownego pochodzi z Nagoszewa koło Ostrowi Mazowieckiej.

Rowny uzyskał licencjat na Johns Hopkins University w zakresie inżynierii. Posiada również magisteria z West Point i Yale oraz doktorat American University w zakresie studiów międzynarodowych.

Służył w armii w latach 1941–1979, biorąc udział w II wojnie światowej, wojnach w Korei i Wietnamie. W czasie lądowania we Włoszech objął dowództwo batalionu. Po zakończeniu działań wojennych w Europie został przeniesiony do zespołu planującego inwazję Japonii. W czasie wojny koreańskiej był rzecznikiem generała MacArthura. W czasie wojny wietnamskiej jako zastępca generała Andrew P. O’Meary’ego był odpowiedzialny za transport żołnierzy NATO z Francji.

W 1971 został powołany na przedstawiciela USA podczas rokowań SALT i piastował to stanowisko do 1979, kiedy to odszedł na emeryturę, wyrażając w ten sposób dezaprobatę w stosunku do administracji Cartera. Po wyborze na prezydenta Ronalda Reagana, Rowny został powołany w randze ambasadora na przewodniczącego rokowań START I (przez cztery lata), a następnie specjalnego doradcy ds. kontroli zbrojeń w administracji prezydentów Reagana i Busha, aż do 1990, kiedy przeszedł na emeryturę.

Obecnie jest konsultantem międzynarodowym. Napisał też książkę It Takes One to Tango (1992) o swojej służbie u pięciu prezydentów USA i negocjacjach z ZSRR. Mieszka w Waszyngtonie.

Działalność polonijna[edytuj]

Rowny jako młody człowiek był uczestnikiem pogrzebu Ignacego Jana Paderewskiego, który odbył się w Katedrze św. Patryka w Nowym Jorku w 1941. Wydarzenie to wywarło wielki wpływ na jego życie. W 1994 został przewodniczącym Paderewski Living Memorial, mającego na celu podtrzymywanie dziedzictwa wielkiego polskiego patrioty, pianisty i kompozytora. Wchodził także w skład delegacji, która w 1992 przywiozła ciało Paderewskiego z cmentarza Arlington do wolnej Polski.

Rowny jest aktywnym członkiem-założycielem i wiceprezydentem Amerykańsko-Polskiego Komitetu Doradczego (American Polish Advisory Council).

W 2005, w 25. rocznicę powstania NSZZ „Solidarność”, otrzymał Medal Wolności Trumana-Reagana (Truman-Regan Medal of Freedom) od Fundacji Pamięci Ofiar Komunizmu.

Odznaczenia[edytuj]

Publikacje[edytuj]

  • Strategic Force Modernization and Arms Control (1986)
  • It Takes One to Tango (1992) – wyd. pol. Tango z niedźwiedziem, Imbir 2007, tłum. Dawid Dastych, wstęp: Radosław Sikorski
  • Engineer Memoirs (1995)
  • Smokey Joe & The General (2013)

Przypisy

Bibliografia[edytuj]