Kościół Prawosławny Ukrainy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Prawosławny Ukrainy
Православна церква України
Sobór św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach – cerkiew katedralna
Sobór św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach – cerkiew katedralna
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Prawosławie
Obrządek bizantyjski
Siedziba Kijów
Zwierzchnik
• tytuł zwierzchnika
Epifaniusz (Dumenko)
metropolita kijowski i całej Ukrainy
Zasięg geograficzny  Ukraina
Strona internetowa
Herb Kościoła Prawosławnego Ukrainy

Kościół Prawosławny Ukrainy (ukr. Православна церква України), w literaturze także Kościół Prawosławny na Ukrainie[1][2][3], zarejestrowany oficjalnie jako Metropolia Kijowska Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego (Kościoła Prawosławnego Ukrainy); ukr. Київська митрополія Української православної церкви (Православної церкви України)[4] – kanoniczna autokefaliczna Cerkiew prawosławna obejmująca swoją jurysdykcją terytorium Ukrainy, utworzona 15 grudnia 2018. Największa pod względem liczby wiernych wspólnota religijna Ukrainy[5]. Jest metropolią, która do 6 stycznia 2019 znajdowała się w jurysdykcji kanonicznej Patriarchatu Konstantynopolitańskiego. Kościół Prawosławny Ukrainy wymieniany jest na 15. miejscu w dyptychu autokefalicznych Cerkwi prawosławnych[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Prawosławie na Ukrainie.
Petro Poroszenko, Epifaniusz oraz Emanuel na soborze zjednoczeniowym

Kościół powstał 15 grudnia 2018 w wyniku soboru zjednoczeniowego, który obradował w soborze Mądrości Bożej w Kijowie, pod przewodnictwem metropolity Galii Emanuela z Patriarchatu Konstantynopolitańskiego, z udziałem prezydenta Ukrainy Petra Poroszenki[7]. Duchowni Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego, wespół z duchownymi Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego[8] oraz dwoma biskupami[9] (z ponad 90, w tym ponad 50 urzędujących[10]) Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego (działających wbrew woli zwierzchnictwa swojego Kościoła), powołali Kościół Prawosławny Ukrainy, a Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny i Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego rozwiązały się. Zwierzchnikiem Kościoła Prawosławnego Ukrainy został wybrany biskup Epifaniusz, dotychczasowy metropolita perejasławsko-chmielnicki i białocerkiewski Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego. Uzyskał on tytuł metropolity kijowskiego i całej Ukrainy[8].

Według deklaracji metropolity Epifaniusza Kościół liczył krótko po utworzeniu ok. siedem tysięcy parafii[11]. Wchodząca obecnie w skład Kościoła Prawosławnego Ukrainy Ukraińska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Kijowskiego liczyła w 2015 r. 5167 parafii i 62 klasztory[12]. Według innego źródła, na początku 2018 Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego liczył 5167 parafii i 62 klasztory, natomiast Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny – 1167 parafii i 12 klasztorów[13].

Rosyjski Kościół Prawosławny[14], Serbski Kościół Prawosławny[15], Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny[16], Patriarchat Antiocheński[17] oraz Kościół Prawosławny w Ameryce[18] oświadczyły, iż nie uznają Kościoła Prawosławnego Ukrainy za cerkiew kanoniczną.

5 stycznia 2019 r. patriarcha konstantynopolitański Bartłomiej I w soborze św. Jerzego podpisał tomos nadający Cerkwi Ukraińskiej status autokefaliczny. Dokument ten 6 stycznia podczas liturgii w tejże świątyni wręczył metropolicie Epifaniuszowi[19]. 4 lutego 2019 metropolita Epifaniusz został w soborze Mądrości Bożej w Kijowie uroczyście intronizowany jako zwierzchnik Kościoła Prawosławnego Ukrainy i oficjalnie objął swój urząd. Liturgia prowadzona była według rytuału greckiego, a nie rosyjskiego, dotychczas praktykowanego na Ukrainie[20].

5 lutego 2019 r. odbyło się pierwsze w historii Kościoła posiedzenie Świętego Synodu[21], a 26 maja tegoż roku miała miejsce pierwsza chirotonia biskupia[22].

W marcu 2019 r. zwierzchnik Kościoła ocenił, iż w jego jurysdykcji pozostaje ok. 7 tys. parafii, z czego około czterystu byłych placówek duszpasterskich Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego[23].

Kościół Grecji uznał Kościół Prawosławny Ukrainy za kanoniczny w dniu 12 października 2019 r.[24]

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

Główną świątynią Kościoła jest sobór św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach w Kijowie[25].

Media[edytuj | edytuj kod]

Oficjalnym organem prasowym Kościoła jest wydawany od sierpnia 2019 r. miesięcznik Moja Cerkwa[26][27].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Olszański, Historyczne zjednoczenie Kościołów prawosławnych Ukrainy, OSW, 17 grudnia 2018 [dostęp 2018-12-17].
  2. Powstał autokefaliczny Kościół Prawosławny na Ukrainie. Czy parafie podporządkowane Moskwie przejdą pod jurysdykcję „Kościoła bez Putina”?, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, 18 grudnia 2018
  3. Ukraiński Kościół autokefaliczny ma już nazwę. „Unikamy nacjonalizmu religijnego”, tvp.info, 3 listopada 2018
  4. Мін'юст офіційно зареєстрував ПЦУ, www.unian.ua [dostęp 2019-02-04] (ukr.).
  5. ПРЕС-РЕЛІЗ ЗА РЕЗУЛЬТАТАМИ СОЦІОЛОГІЧНОГО ДОСЛІДЖЕННЯ «УКРАЇНА НАПЕРЕДОДНІ ПРЕЗИДЕНТСЬКИХ ВИБОРІВ 2019, socis.kiev.ua, 31 stycznia 2019 [dostęp 2019-02-01] (ukr.).
  6. Патріарх Варфоломій підписав томос про автокефалію Православної Церкви України (ukr.). risu.org.ua, 5 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-06].
  7. Святослав Хоменко, Віталій Червоненко: Об'єднавчий собор Української церкви: як все відбувалося (ang.). BBC News Україна, 2018-12-16. [dostęp 2018-12-20].
  8. a b Ukraina: Wybrano zwierzchnika autokefalicznego Kościoła prawosławnego. tvp.info, 15 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-16].
  9. Порошенко: Ми недооцінили вплив РПЦ на дочірні структури
  10. Українська Православна Церква – Офіційна мережа сайтів Української Православної Церкви (ukr.). church.ua. [dostęp 2018-12-19].
  11. Епіфаній заявив, що главу УПЦ МП Онуфрія називатимуть митрополитом Російської православної церкви в Україні. gordonua.com. [dostęp 2018-12-19].
  12. Wacław Radziwinowicz. Ukraińska Cerkiew odłącza się od Moskwy. Putin przegrywa wojnę o dusze Ukraińców. „wyborcza.pl”, 2018-05-26. [dostęp 2018-07-27]. 
  13. РЕЛІГІЙНІ ОРГАНІЗАЦІЇ В УКРАЇНІ (СТАНОМ НА 1 СІЧНЯ 2018 Р.) (ukr.). risu.org.ua, 31 marca 2018. [dostęp 2019-01-17].
  14. ЖУРНАЛЫ заседания Священного Синода от 28 декабря 2018 года (ros.). patriarchia.ru. [dostęp 2019-01-05].
  15. Божићна посланица Српске Православне Цркве (serb.). spc.rs. [dostęp 2019-01-05].
  16. Katarzyna Barczyk: Sawa pisze do patriarchy Konstantynopola. Polskie prawosławie przeciwko niezależnej cerkwi na Ukrainie. wiadomosci.onet.pl, 5 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-05].
  17. “It is unreasonable to stop a schism at the price of the unity of the Orthodox world”—Pat. John of Antioch, OrthoChristian.Com [dostęp 2019-01-16].
  18. Holy Synod of Bishops issues Archpastoral Letter on Ukraine (ang.). oca.org, 28 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-30].
  19. Томос церкві України: Епіфаній отримав грамоту про автокефалію
  20. Metropolita Epifaniusz objął oficjalnie swój urząd
  21. Священний Синод Православної Церкви України провів своє засідання та ухвалив низку рішень (ukr.). pomisna.info, 5 lutego 2019. [dostęp 2019-02-05].
  22. НОВЫЙ ЕПИСКОП ПЦУ ОЛЬВИЙСКИЙ ЕПИФАНИЙ (ДИМИТРИУ) ВСТРЕТИЛСЯ С ПАТРИАРХОМ ВАРФОЛОМЕЕМ (ukr.). risu.org.ua, 29 maja 2019. [dostęp 2019-08-05].
  23. Metropolitan Epiphanius: The Church of Greece recognized de facto our Church (ang.).
  24. Grecka Cerkiew uznała niezależny Kościół prawosławny Ukrainy (pol.).
  25. Михайлівський Золотоверхий собор буде головним храмом ПЦУ (ukr.). risu.org.ua, 16 grudnia 2018. [dostęp 2018-12-16].
  26. Вийшов друком перший номер газети «Моя Церква» (ukr.). pomisna.info, 5 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-05].
  27. ПЦУ ВИДАВАТИМЕ ГАЗЕТУ «МОЯ ЦЕРКВА» (ukr.). risu.org.ua, 5 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-05].