Fritz Reiner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fritz Reiner
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 grudnia 1888
Budapeszt, Austro-Węgry
Pochodzenie węgierskie
Data i miejsce śmierci 15 listopada 1963
Nowy Jork
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna
Zawód dyrygent
Powiązania Cincinnati Symphony Orchestra, Pittsburgh Symphony Orchestra, Chicagowska Orkiestra Symfoniczna

Fritz Reiner (ur. 19 grudnia 1888 w Budapeszcie, zm. 15 listopada 1963 w Nowym Jorku) – amerykański dyrygent węgierskiego pochodzenia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował w Akademii Liszta w Budapeszcie (Liszt Ferenc Zeneművészeti Egyetem) u Béli Bartóka (fortepian) i Hansa von Koesslera (kompozycję)[1][2]. Jako dyrygent zadebiutował w 1909 w budapeszteńskiej Vígopera dyrygując Carmen Georgesa Bizeta. Był dyrygentem w Landestheater w Lublanie (1910–1911), następnie w Volksoper w Budapeszcie (1911–1914) i w Staatsoper w Dreźnie (1914–1921), gdzie blisko współpracował z Richardem Straussem, który – podobnie jak Arthur Nikisch – miał ogromny wpływ na artystyczny rozwój Reinera[1][2][3].

W 1922 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i objął stanowisko głównego dyrygenta Cincinnati Symphony Orchestra, na którym pozostał do 1931. Następnie prowadził Pittsburgh Symphony Orchestra (1938–1948) i Chicagowską Orkiestrę Symfoniczną (1953–1963). Był także dyrygentem gościnnym w Filharmonii Nowojorskiej, Orkiestrze Filadelfijskiej, operze w Halle (1921), dyrygował w Rzymie (1921), Barcelonie (1922), Buenos Aires (1926), londyńskim Covent Garden (1936–1937), San Francisco (1936–1938). W latach 1948–1953 prowadził gościnnie orkiestrę nowojorskiej Metropolitan Opera[1][2].

Od 1931 wykładał w Curtis Institute of Music w Filadelfii[1][2][3], wśród jego uczniów byli m.in. Leonard Bernstein i Lukas Foss[1][2].

Reiner był uważany za wybitnego interpretatora klasyków i muzyki XX wieku[3], zwłaszcza Straussa, Bartóka, Strawinskiego, Weberna, jako że jego gust muzyczny był zdecydowanie modernistyczny[1][2]. Jego styl dyrygowania, podobnie jak Nikischa i Toscaniniego[2], był ekonomiczny i bardzo precyzyjny[1][2][3], znajdujący równowagę między ekspresją a wiernością zapisowi nutowemu[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Hart 2004 ↓.
  2. a b c d e f g h Fritz Reiner (Conductor) (ang.). W: Bach Cantatas Website [on-line]. [dostęp 2018-02-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-11)].
  3. a b c d Chodkowski 1995 ↓, s. 747.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)
  • Philip Hart: Reiner, Fritz. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. R. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]