Geografia społeczno-ekonomiczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Geografia społeczno-ekonomiczna (także: antropogeografia, geografia człowieka) – nauka geograficzna badająca różne aspekty działalności człowieka, w tym także konsekwencje społeczne i gospodarcze dla tej aktywności w przestrzeni geograficznej. Jeden z czterech głównych działów geografii (obok geografii fizycznej, geografii regionalnej i geografii stosowanej[1][2]).

Historia i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Geografia człowieka nawiązuje do dawnej antropogeografii (i często jest z nią utożsamiana). Od końca XVIII w. w badaniach geograficznych coraz większą uwagę przywiązywano do człowieka i jego miejsca w przestrzeni geograficznej. W historii polskiej myśli geograficznej geografia społeczno-ekonomiczna ewoluowała od geografii handlowej w połowie XIX w., poprzez antropogeografię w I połowie XX w., do geografii ekonomicznej i geografii społeczno-ekonomicznej w II połowie ubiegłego stulecia[3]. Współcześnie po znacznym rozszerzeniu pola badawczego geografii społeczno-ekonomicznej (daleko poza kwestie wyłącznie gospodarcze i społeczne) bardziej poprawnym terminem wydaje się geografia człowieka.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Wiele badań integrujących wiedzę z geografii fizycznej, geografii człowieka i geografii regionalnej podejmuje sie w ramach geografii stosowanej. Geografia stosowana podejmuje badania, na które istnieje konkretne zapotrzebowanie ze strony społeczeństwa czy gospodarki (np. geografia wojskowa[81][82], turystyka, gospodarka przestrzenna),

Problematyka (wybrane zagadnienia)[edytuj | edytuj kod]

  • Wyczerpywalność zasobów naturalnych.
  • Eksplozja demograficzna i jej konsekwencje.
  • Produkcja żywności na świecie; problem nadwyżek i niedobór żywności.
  • Konsekwencje urbanizacji i uprzemysłowienia.
  • Rozwój pojęć podstawowych: regionu, miejsca, okolicy, terytorium, przestrzeni, środowiska, krajobrazu.
  • Degradacja środowiska człowieka (antropopresja).
  • Percepcja przestrzeni - wartości niematerialne i ekonomiczne

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Lisowski, O miejscu geografii społeczno-ekonomicznej w geografii i systemie nauki = The place of human geography in geography and the science system, „Przegląd Geograficzny”, 84 (2), 2012, s. 171–198, DOI10.7163/PrzG.2012.2.1 [dostęp 2022-05-25].
  2. Stanisław Leszczycki, Geografia jako nauka i wiedza stosowana, Państw. Wydawn. Nauk, 1975, OCLC 252476520 [dostęp 2022-05-25].
  3. Andrzej Lisowski, O miejscu geografii społeczno-ekonomicznej w geografii i systemie nauki = The place of human geography in geography and the science system, „Przegląd Geograficzny”, 84 (2), 2012, s. 171–198, DOI10.7163/przg.2012.2.1, ISSN 0033-2143 [dostęp 2022-02-07] (pol.).
  4. Stanisław Tomasz Nowakowski, Geografja jako nauka i dzieje odkryć geograficznych, Trzaska, Evert i Michalski, 1935, OCLC 69286966 [dostęp 2022-05-25].
  5. Andrzej Suliborski, Marcin Wójcik, Geografia społeczna w Polsce – geneza, koncepcje i zróżnicowanie problemowe, ze szczególnym uwzględnieniem studiów geograficzno‐miejskich w ośrodku łódzkim, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2014, s. 17–48, DOI10.18778/7969-240-8.02 [dostęp 2022-05-25].
  6. Andrzej Lisowski, O miejscu geografii społeczno-ekonomicznej w geografii i systemie nauki = The place of human geography in geography and the science system, „Przegląd Geograficzny”, 84 (2), 2012, s. 171–198, DOI10.7163/PrzG.2012.2.1 [dostęp 2022-05-25].
  7. Jie Dai, Li An, Time Geography, Elsevier, 2018, s. 303–312, DOI10.1016/b978-0-12-409548-9.09625-1, ISBN 978-0-12-804793-4 [dostęp 2022-05-25] (ang.).
  8. Kajsa Ellegård, Time Geography, 27 czerwca 2017, s. 9780199874002–0161, DOI10.1093/obo/9780199874002-0161 [dostęp 2022-05-25] (ang.).
  9. Kajsa Ellegård, Time-geography – from the past into the future, Routledge, 14 września 2018, s. 151–156, DOI10.4324/9780203701386-10 [dostęp 2022-05-25].
  10. Ellegård., Thinking Time Geography, Routledge, ISBN 978-0-203-70138-6, OCLC 1118489041 [dostęp 2022-05-25].
  11. Pedro Reques Velasco, Geodemografía : fundamentos conceptuales y metodológicos, wyd. 2a ed, Santander: PUbliCan, Ediciones de la Universidad de Cantabria, 2011, ISBN 978-84-8102-597-2, OCLC 881208061 [dostęp 2022-05-25].
  12. George J. Demko, G.V. Ioffe, Zh. A. Zaĭonchkovskai︠a︡, Population under duress : the geodemography of post-Soviet Russia, Boulder, Colo.: Westview Press, 1999, ISBN 0-8133-8939-9, OCLC 40480142 [dostęp 2022-05-25].
  13. Mark Martell, Migrating Raptors of the World: Their Ecology and Conservation, „The Condor”, 109 (2), 2007, s. 481–482, DOI10.1093/condor/109.2.481, ISSN 0010-5422 [dostęp 2021-07-28].
  14. a b c d e f Jarosław Działek, Geografia sztuki. Struktury przestrzenne zjawisk i procesów artystycznych, Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2021, ISBN 978-83-64089-62-6.
  15. Jerzy Bański, Dzieło sztuki jako źródło wiedzy w badaniach geograficznych; Work of arts as a source in geographical research, „Przegląd Geograficzny” (83(2)), 2011, s. 233-250.
  16. Wojciech Suchocki, Poznań artystyczny. Tezy do geografii artystycznej dwudziestolecia; The artistic life of Poznań. Thesis about the geography of art in the twentieth, „Artium Quaestiones” (II 1983), Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 1983, s. 105-130, ISSN 0239-202X.
  17. Krzysztof Ząbecki, Miejsce geografii w badaniach nad językami. Między geografią języków a geografią lingwistyczną, „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio B – Geographia, Geologia, Mineralogia et Petrographia”, 71 (1), 2017, s. 85, DOI10.17951/b.2016.71.1.85, ISSN 0137-1983 [dostęp 2022-04-05].
  18. Urszula Myga-Piątek, Krajobraz kulturowy w badaniach geograficznych, 2005, OCLC 1007915920 [dostęp 2022-04-05].
  19. Urszula Myga-Piątek, Historia, metody i źródła badań krajobrazu kulturowego, 2005, OCLC 1007901464 [dostęp 2022-04-05].
  20. Urszula Myga-Piątek, Krajobrazy kulturowe : aspekty ewolucyjne i typologiczne = Cultural landscapes : evolutionary and typological aspects, ISBN 978-83-62652-39-6, OCLC 903360957 [dostęp 2022-04-05].
  21. James M. Rubenstein, The cultural landscape an introduction to human geography, ISBN 978-0-13-511615-9, OCLC 1195888217 [dostęp 2022-04-05].
  22. Denis E. Cosgrove, New directions in cultural geography, Institute of British Geographers, 1987, OCLC 614669674 [dostęp 2022-04-05].
  23. The Historic Urban Landscape: Preserving Heritage in an Urban Century, „The Historic Urban Landscape”, 2012, s. 175–193, DOI10.1002/9781119968115.ch6 [dostęp 2022-04-05].
  24. David Ley, FROM URBAN STRUCTURE TO URBAN LANDSCAPE, „Urban Geography”, 9 (1), 1988, s. 98–105, DOI10.2747/0272-3638.9.1.98, ISSN 0272-3638 [dostęp 2022-04-05].
  25. Robert B. Potter, Geographies of development : an introduction to development studies, ISBN 978-1-000-02418-0, OCLC 1108721892 [dostęp 2022-05-25].
  26. Postcolonial geographies of development, Routledge, 2 sierpnia 2004, s. 131–154, DOI10.4324/9780203006184-10, ISBN 978-0-203-00618-4 [dostęp 2022-05-25].
  27. Mirosława Czerny, Bieda i bogactwo we współczesnym świecie : studia z geografii rozwoju, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012, ISBN 978-83-235-0910-3, OCLC 823752190 [dostęp 2022-05-25].
  28. Miroslawa Czerny, Globalizacja a rozwój : wybrane zagadnienia geografii społeczno-gospodarczej świata, Wydawn. Nauk. PWN, 2005, ISBN 83-01-14491-2, OCLC 64586285 [dostęp 2022-05-25].
  29. Jorge Ricardo da Costa Ferreira, Internet Geography: New Spaces of Information, 2003, ISBN 972-98947-1-X, IADIS2003.pdf.
  30. Andrzej Lisowski, O miejscu geografii społeczno-ekonomicznej w geografii i systemie nauki = The place of human geography in geography and the science system, „Przegląd Geograficzny”, 84 (2), 2012, s. 171–198, DOI10.7163/PrzG.2012.2.1 [dostęp 2022-05-25].
  31. Andrzej Lisowski, O miejscu geografii społeczno-ekonomicznej w geografii i systemie nauki = The place of human geography in geography and the science system, „Przegląd Geograficzny”, 84 (2), 2012, s. 171–198, DOI10.7163/PrzG.2012.2.1 [dostęp 2022-05-25].
  32. a b c d e f Konrad Czapiewski, Dorobek naukowy geografii rolnictwa w Polsce, „Studia Obszarów Wiejskich”, 2005 [dostęp 2022-04-05].
  33. a b V.V. Avdonin [and others]] [avtory stateĭ, Sovremennai︠a︡ illi︠u︡strirovannai︠a︡ ėnt︠s︡iklopedii︠a︡. Geografii︠a︡, Moskva: ROSMĖN, 2006, ISBN 5-353-02443-5, OCLC 471538111 [dostęp 2022-04-05].
  34. Wiesława Gierańczyk, Arkadiusz Stańczyk, Okręgi przemysłowe w Polsce u progu XXI wieku, „Studies of the Industrial Geography Commission of the Polish Geographical Society”, 3, 2002, s. 61–69, DOI10.24917/20801653.3.5, ISSN 2449-903X [dostęp 2022-04-05].
  35. G. Facchinetti, G. Mastroleo, S. Paba, A fuzzy approach to the geography of industrial districts, „Proceedings of the 2000 ACM symposium on Applied computing - SAC '00”, New York, New York, USA: ACM Press, 2000, DOI10.1145/335603.335938 [dostęp 2022-04-05].
  36. Fabio Sforzi, The Empirical Evidence of Industrial Districts in Italy, „A Handbook of Industrial Districts”, DOI10.4337/9781781007808.00040 [dostęp 2022-04-05].
  37. a b Andrzej Wieloński, Geografia przemysłu, wyd. Wyd. 1, Warszawa: Wydawn. Naukowe PWN, 2000, ISBN 83-01-13201-9, OCLC 46674576 [dostęp 2022-05-24].
  38. Christian Lessmann, Arne Steinkraus, The geography of natural resources, ethnic inequality and civil conflicts, „European Journal of Political Economy”, 59, 2019, s. 33–51, DOI10.1016/j.ejpoleco.2019.01.005, ISSN 0176-2680 [dostęp 2022-04-05].
  39. a b c Anna Runge, Słownik pojęć z geografii społeczno-ekonomicznej, Katowice: "Videograf Edukacja", 2008, ISBN 978-83-60763-48-3, OCLC 750009937 [dostęp 2022-05-25].
  40. Andreas Erlström, Markus Grillitsch, Ola Hall, The Geography of Connectivity: Trails of Mobile Phone Data, „Papers in Innovation Studies” (2020/06), Lund: Centre for Innovation, Research and Competence in the Learning Economy (CIRCLE); Lund University, 2020 (ang.).
  41. Geourbanistika : uchebnik dli︠a︡ vuzov, wyd. 2-e izdanie, stereotipnoe, Moskva 2020, ISBN 978-5-534-07388-1, OCLC 1225281348 [dostęp 2022-05-25].
  42. Grzegorz Węcławowicz, Geografia społeczna miast w Polsce = Urban social geography in Poland, „Przegląd Geograficzny”, 89 (4), 2017, s. 535–563, DOI10.7163/przg.2017.4.2, ISSN 0033-2143 [dostęp 2022-04-05].
  43. Grzegorz Węcławowicz, Geografia społeczna miast : uwarunkowania społeczno-przestrzenne, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, ISBN 978-83-01-15147-8, OCLC 749661277 [dostęp 2022-04-05].
  44. Magdalena Deptuła, Tradycyjne szkoły urbomorfologii a nowe podejścia do analizy miejskich form przestrzennych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica” (25), 2016, DOI10.18778/1508-1117.25.02, ISSN 2353-4826 [dostęp 2021-07-28].
  45. Marika Pirveli, Od morfologii przez urbomorfologię do morfoznaku = From morphology via urban morphology through to the morphomark, „Przegląd Geograficzny”, 83 (4), 2011, s. 507–529, DOI10.7163/przg.2011.4.4, ISSN 0033-2143 [dostęp 2021-07-28].
  46. Stanisław Liszewski, Geografia urbanistyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, ISBN 978-83-01-17024-0, OCLC 812709136 [dostęp 2022-05-25].
  47. Hugh D. Clout, Rural geography: an introductory survey, OXFORD NEW YORK TORONTO SYDNEY PARIS FRANKFURT: Pergamon Press, 1977, ISBN 0-08-017042-0.
  48. rural geography, [w:] Castree i inni, A dictionary of human geography, Oxford University Press, 2013, ISBN 978-0-19-959986-8.
  49. a b c d Jan Falkowski, Rural geography – an attempt to systemic approach, „Studia Obszarów Wiejskich”, 37, 2015, s. 91–114, DOI10.7163/sow.37.5, ISSN 1642-4689 [dostęp 2022-04-05] (pol.).
  50. Barbara Konecka-Szydłowska, Najmniejsze miasta w Polsce w ujęciu koncepcji kontinuum miejsko-wiejskiego, „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna” (41), 2018, s. 151–165, DOI10.14746/rrpr.2018.41.11, ISSN 2353-1428 [dostęp 2022-04-05].
  51. Wiesława Gierańczyk, Mieczysław Kluba, Problemy i metody oceny kontinuum miejsko-wiejskiego w Polsce, Polskie Towarzystwo Geograficzne, 2008, OCLC 733927939 [dostęp 2022-04-05].
  52. Monika Stanny, Miasto - wieś: dychotomia czy continuum? : rozważania osadzone w trzech kontekstach: socjologicznym, ekonomicznym i geograficznym, 2016, OCLC 998689224 [dostęp 2022-04-05].
  53. Jadwiga Biegańska, Społeczno-geograficzny wymiar przemian stref podmiejskich w Polsce, ISBN 978-83-231-4198-3, OCLC 1293450393 [dostęp 2022-04-05].
  54. Natalia Stelmaszewska, Konsekwencje suburbanizacji dla miast i stref podmiejskich w świetle literatury krajowej i zagranicznej, „Urban Development Issues”, 66 (1), 2020, s. 25–34, DOI10.2478/udi-2020-0008, ISSN 2544-6258 [dostęp 2022-04-05].
  55. Dariusz Sokołowski, Urbanization of villages on the example of former towns in the Świętokrzyskie Voivodeship, „Studia Obszarów Wiejskich”, 37, 2015, s. 195–216, DOI10.7163/sow.37.12, ISSN 1642-4689 [dostęp 2022-04-05].
  56. Maria Dobrowolska, Badania nad geografią osiedli południowej Małopolski, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny” (Z. 8; Geografia), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, 1958, s. 93-124.
  57. Tomasz Spórna, Robert Krzysztofik, Mirek Dymitrow, Miasta zdegradowane i restytuowane w liczbach, University of Gothenburg, Gothenburg, 2015, ISBN 978-91-86472-76-4 [dostęp 2022-04-05] (pol.).
  58. Robert Szmytkie, Miasta zdegradowane w Polsce jako potencjalne nowe miasta, University of Gothenburg, Gothenburg, 2015, ISBN 978-91-86472-76-4 [dostęp 2022-04-05] (pol.).
  59. Jan Wendt, Geografia władzy w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2001, ISBN 83-7017-993-2, OCLC 610824330 [dostęp 2022-04-05].
  60. Stefan Kałuski, Blizny historii : geografia granic politycznych współczesnego świata, Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2017, ISBN 978-83-8002-653-7, OCLC 1241631070 [dostęp 2022-04-05].
  61. Marek Sobczyński, Geografia granic i pograniczy w badaniach Łódzkiego Ośrodka Geograficznego, 2006, OCLC 922266508 [dostęp 2022-04-05].
  62. Michael T. Klare, The New Geography of Conflict, „Foreign Affairs”, 80 (3), 2001, s. 49–61, DOI10.2307/20050150, ISSN 0015-7120, JSTOR20050150 [dostęp 2022-02-07].
  63. Michael T. Klare, The New Geography of Conflict, „Foreign Affairs”, 80 (3), 2001, s. 49, DOI10.2307/20050150, ISSN 0015-7120, JSTOR20050150 [dostęp 2022-04-05].
  64. J. David Singer, The geography of conflict: introduction, „Journal of Conflict Resolution”, 4 (1), 1960, s. 1-3, DOI10.1177/002200276000400101.
  65. Michael Stürmer, Strategische Geografie. Leitartikel, „Die Welt”, 10 lutego 2004.
  66. Geoffrey Kemp, Strategic geography and the changing Middle East, Washington, D.C.: Brookings Institution Press, 1997, ISBN 0-87003-022-1, OCLC 36663064 [dostęp 2022-05-25].
  67. Hugh Faringdon, Strategic geography : NATO, the Warsaw Pact, and the superpowers, wyd. 2nd ed, London: Routledge, 1989, ISBN 0-415-00980-4, OCLC 18383543 [dostęp 2022-05-25].
  68. Hanna Libura, Geografia humanistyczna : praca zbiorowa, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 1990, OCLC 823720940 [dostęp 2021-07-28].
  69. J. Nicholas Entrikin, David Ley, Marwyn Samuels, Humanistic Geography: Prospects and Problems, „Economic Geography”, 55 (3), 1979, s. 253, DOI10.2307/142995, ISSN 0013-0095, JSTOR142995 [dostęp 2021-07-28].
  70. Krystyna Rembowska, Geografia w ujęciu humanistycznym. Wybór prac Krystyny Rembowskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2013, DOI10.18778/7525-952-0, ISBN 978-83-7525-952-0 [dostęp 2021-07-28].
  71. YI-FU TUAN, HUMANISTIC GEOGRAPHY, „Annals of the Association of American Geographers”, 66 (2), 1976, s. 266–276, DOI10.1111/j.1467-8306.1976.tb01089.x, ISSN 0004-5608 [dostęp 2021-07-28].
  72. Małgorzata Bartnicka, Geografia percepcji, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 1989, OCLC 823720366 [dostęp 2021-07-28].
  73. Paulina Tobiasz-Lis, Geografia percepcji : osiągnięcia, problemy i perspektywy, 2014, OCLC 899927302 [dostęp 2021-07-28].
  74. Guy Debord, Society of the spectacle, [Place of publication not identified] 2012, ISBN 1-61750-830-6, OCLC 972772659 [dostęp 2022-05-25].
  75. Joyce Davidson, L. Bondi, Mick Smith, Emotional geographies, Aldershot, England: Ashgate, 2005, ISBN 0-7546-4375-1, OCLC 60560372 [dostęp 2022-05-25].
  76. Derek Gregory i inni, The Dictionary of Human Geography, wyd. 5., Auflage, New York, NY 2011, ISBN 978-1-4443-5995-4, OCLC 897578256 [dostęp 2022-05-25].
  77. Gatut Susanto, Suparmi, Endah Yulia Rahayu, The Emotional Geography of International Students in Online Bahasa Indonesia Learning during the COVID-19 Pandemic, „Journal of International Students”, 10 (S3), 2020, s. 161–179, DOI10.32674/jis.v10iS3.3205, ISSN 2166-3750 [dostęp 2022-05-25].
  78. Steve Pile, Emotions and affect in recent human geography, „Transactions of the Institute of British Geographers”, 35 (1), 2010, s. 5–20, DOI10.1111/j.1475-5661.2009.00368.x, ISSN 0020-2754 [dostęp 2022-05-25].
  79. Joyce Davidson, L. Bondi, Mick Smith, Emotional geographies, London: Routledge, 2016, ISBN 978-1-315-57924-5, OCLC 952728885 [dostęp 2022-05-25].
  80. Dobiesław Jędrzejczyk, Geografia humanistyczna miasta, Wydawnictwo Akademickie "Dialog", 2004, ISBN 83-88938-77-0, OCLC 68815207 [dostęp 2021-07-28].
  81. Florian Plit, Dezintegracjia polskiej geografii. Wizja subiektywna, Wydawnictwo UŁ, 2016, DOI10.18778/8088-505-9.04 [dostęp 2022-05-25].
  82. Zespół Historii Kartografii (Polska Akademia Nauk), XXX Ogólnopolska Konferencja Historyków Kartografii "Kartografia wojskowa krajów Młodszej Europy XVI-XX wieku" : Toruń, 13-15 października 2016, [wydawca nieznany], 2016, OCLC 1241602991 [dostęp 2022-05-25].