Godziesze Wielkie (gmina)

Godziesze Wielkie
	gmina wiejska
	; Siedziba Urzędu Gminy w Godzieszach Wielkich
	Herb
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	kaliski
TERC	3007042
Wójt	Mariusz Szyszkiewicz
Powierzchnia	105,35 km²
Populacja (31.12.2024); • liczba ludności	; 10 195
• gęstość	96,8 os./km²
Nr kierunkowy	62
Tablice rejestracyjne	PKA
	Adres urzędu:ul. 11 Listopada 10; 62-872 Godziesze Wielkie
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw	25
Liczba miejscowości	25
	Położenie na mapie powiatu;
	51°38′44,7″N 18°10′43,3″E/51,645750 18,178694
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa
	Biuletyn Informacji Publicznej

Godziesze Wielkie (do 1954 gmina Godziesze) – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim z siedzibą w Godzieszach Wielkich. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie kaliskim.

Według danych z 31 grudnia 2024 gminę zamieszkiwało 10 195 osób^[1]. Gmina ma typowo rolniczy charakter – około 77% powierzchni gminy przypada na użytki rolne^[2].

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2025 powierzchnia gminy Godziesze Wielkie wynosiła 105,35 km²^[1].

Gmina położona jest w południowej części powiatu kaliskiego w dorzeczu rzeki Prosny, w południowej części Wzgórz Opatowsko-Malanowskich i Kotliny Grabowskiej w paśmie makroregionu Niziny Południowowielkopolskiej^[2].

Samorząd

Od 2024 wójtem gminy Godziesze Wielkie jest Mariusz Szyszkiewicz^[3]. W latach 1990–2024 wieloletnim wójtem gminy był Józef Podłużny.

Środowisko naturalne

Lasy

W 2024 powierzchnia lasów na terenie gminy wynosiła 1626,41 ha, co stanowi lesistość na poziomie 15,4%^[4].

Wody

Cieki wodne w gminie Godziesze Wielkie skierowane są w kierunku północnym – ich łączna długość wynosi 48,8 km, z czego 23,5 km przypada na Prosnę^[2].

rzeka Pokrzywnica
rzeka Prosna

Obszary chronione

Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Prosny (od 1997)^[5].
1 pomnik przyrody (od 1954): grupa 8 głazów narzutowych (zwiezionych przed 80 latami) z pobliskich pól, rozłożonych wzdłuż drogi przez las do pól uprawnych ok. 0,5 km od wsi Godziesze^[5].

Demografia

Ludność

Liczba mieszkańców gminy Godziesze Wielkie wg danych GUS^[4]
Rok	Liczba ludności	Przyrost	Gęst. zaludnienia [os./km²]	Powierzchnia [km²]
2019	9 591	•	91	105,35
2021	10 028	437	95
2023	10 174	146	97

Wskaźnik maskulinizacji

Wskaźnik maskulinizacji^[6] (stan na 31 grudnia 2024)
Opis	Ogółem		Kobiety	Mężczyźni
populacja	10 189	100%	50,1%	49,9%

Piramida wieku

Piramida wieku mieszkańców gminy Godziesze Wielkie w 2014 roku^[7].

Zabytki

Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Godzieszach Wielkich (nr rej.: kl.IV-73/80/54 z 4.06.1954^[8]) – drewniany, wybudowany w latach 1781–1782^[9]. Wewnątrz wyposażenie z XVII–XIX w.^[9] Na belce tęczowej mała późnogotycka grupa pasyjna z początku XVI w.^[9] Obok kościoła drewniana dzwonnica z końca XVIII w.^[9]

Dwór w Żydowie (nr rej.: 503/A z 26.08.1988^[8]) – datowany na lata 90. XVIII w.^[10]/połowę XIX w.^[8] W latach 1847–1887 był własnością Aleksandra Gołembowskiego, w latach 1894–1903 Sokolnickich oraz w latach 1912–1948 Emila Fulde († 1964)^[11]. Rozbudowany w 1912 o południowy człon i wschodni ryzalit oraz częściowo przebudowany we wnętrzach^[10]. Po 1945 z czasem zaniedbany dwór został zdewastowany^[10]. Zespół dworski składa się dworu (rezydencji), otaczającego go parku z XIX w., a także obiektów gospodarczych: spichlerza wybudowanego w 1880 oraz stodoły wybudowanej w 1887^[8].

Sołectwa

Bałdoń, Biała, Borek, Godziesze Małe (podzielone na 2 sołectwa), Godziesze Wielkie, Godzieszki, Józefów, Nowa Kakawa, Stara Kakawa, Kąpie, Kakawa-Kolonia, Końska Wieś, Krzemionka, Rafałów, Saczyn, Skrzatki, Stobno, Stobno Siódme, Takomyśle, Wola Droszewska, Wolica, Zadowice, Zajączki Bankowe, Żydów.

Miejscowości

W gminie są następujące miejscowości (wg TERYT):

Bałdoń – wieś,
Biała – wieś,
Borek – wieś,
Godziesze Małe – wieś,
Godziesze Wielkie – wieś,
Godzieszki – wieś,
Józefów – wieś,
Kakawa-Kolonia – wieś,
Kąpie – wieś,
Końska Wieś – wieś,
Krzemionka – wieś,
Nowa Kakawa – wieś,
Rafałów – wieś,
Saczyn – wieś,
Skrzatki – wieś,
Sobocin – wieś,
Stara Kakawa – wieś,
Stobno – wieś,
Stobno Siódme – wieś,
Takomyśle – wieś,
Wola Droszewska – wieś,
Wolica – wieś,
Zadowice – wieś,
Zajączki Bankowe wieś,
Żydów – wieś.

Sąsiednie gminy

Gmina	Powiat	Województwo
Brzeziny	kaliski	wielkopolskie
Kalisz (miasto na prawach powiatu)
Nowe Skalmierzyce	ostrowski
Opatówek	kaliski
Sieroszewice	ostrowski
Szczytniki	kaliski

Przypisy

↑ ^a ^b ^c Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2024 r. (stan w dniu 31.12). stat.gov.pl, 2025-04-29. [dostęp 2025-05-04].
↑ ^a ^b ^c Informacje ogólne - Gmina Godziesze Wielkie [online], www.godzieszewielkie.pl [dostęp 2025-11-15] .
↑ Wybory Samorządowe 2024 [online], wybory.gov.pl [dostęp 2025-11-15] .
↑ ^a ^b GUS Statystyczne Vademecum Samorządowca [online], GUS, 2024 [dostęp 2025-11-15] (pol.).
↑ ^a ^b Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Portal Gov.pl [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2025-11-11] .
↑ Gmina Godziesze Wielkie (wielkopolskie) [online], Polska w liczbach, 31 grudnia 2024 [dostęp 2025-11-16] (pol.).
↑ Gmina Godziesze Wielkie w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-17] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
↑ ^a ^b ^c ^d Rejestr zabytków | Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu [online], poznan.wuoz.gov.pl [dostęp 2025-11-18] .
↑ ^a ^b ^c ^d PawełP. Anders PawełP., Województwo kaliskie, Krajowa Agencja Wydawnicza, 1980, s. 54, LCCN 81108994, OCLC 830956416, OL: 3804031M (pol.).
↑ ^a ^b ^c SEP Stowarzyszenie Polskich Elektryków [online], sep.kalisz.pl [dostęp 2025-11-18] .
↑ Trochę historii... [online], Trochę historii... - Szkoła Podstawowa im. księdza Jana Twardowskiego w Żydowie, 10 stycznia 2019 [dostęp 2025-11-18] (pol.).

[gus-1] Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2024 r. (stan w dniu 31.12). stat.gov.pl, 2025-04-29. [dostęp 2025-05-04].

[:0-2] Informacje ogólne - Gmina Godziesze Wielkie [online], www.godzieszewielkie.pl [dostęp 2025-11-15] .

[3] Wybory Samorządowe 2024 [online], wybory.gov.pl [dostęp 2025-11-15] .

[:2-4] GUS Statystyczne Vademecum Samorządowca [online], GUS, 2024 [dostęp 2025-11-15] (pol.).

[:1-5] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Portal Gov.pl [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2025-11-11] .

[6] Gmina Godziesze Wielkie (wielkopolskie) [online], Polska w liczbach, 31 grudnia 2024 [dostęp 2025-11-16] (pol.).

[7] Gmina Godziesze Wielkie w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-17] , liczba ludności na podstawie danych GUS.

[:4-8] Rejestr zabytków | Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu [online], poznan.wuoz.gov.pl [dostęp 2025-11-18] .

[:3-9] PawełP. Anders PawełP., Województwo kaliskie, Krajowa Agencja Wydawnicza, 1980, s. 54, LCCN 81108994, OCLC 830956416, OL: 3804031M (pol.).

[:5-10] SEP Stowarzyszenie Polskich Elektryków [online], sep.kalisz.pl [dostęp 2025-11-18] .

[11] Trochę historii... [online], Trochę historii... - Szkoła Podstawowa im. księdza Jana Twardowskiego w Żydowie, 10 stycznia 2019 [dostęp 2025-11-18] (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

Wsie	Bałdoń Biała Borek Godziesze Małe Godziesze Wielkie Godzieszki Józefów Kakawa-Kolonia Kąpie Końska Wieś Krzemionka Nowa Kakawa Rafałów Saczyn Skrzatki Sobocin Stara Kakawa Stobno Stobno Siódme Takomyśle Wola Droszewska Wolica Zadowice Zajączki Bankowe Żydów
Części wsi	Jeziorko-Leśniczówka

Miasta	Koźminek Opatówek Stawiszyn
Gminy miejsko-wiejskie	Koźminek Opatówek Stawiszyn
Gminy wiejskie	Blizanów Brzeziny Ceków-Kolonia Godziesze Wielkie Lisków Mycielin Szczytniki Żelazków

Przynależność wojewódzka	woj. łódzkie (II RP) (1919–38) woj. poznańskie (II RP) (1938–39) woj. poznańskie (1945–75)
Miasta	Błaszki Chocz (do 1870) Iwanowice (do 1870) Kalisz (do 1947 →) Koźminek (do 1870) Opatówek (do 1870) Staw (do 1870) Stawiszyn (do 1870 i od 1915)
Gminy wiejskie (do 1954 i 1973–75)	Blizanów (od 1973) Błaszki Brudzew (do 1954) Brzeziny (od 1973) Ceków (do 1954) Ceków-Kolonia (od 1973) Chocz (1870–1954) Dobrzec (od 1973) Godziesze (Wielkie) Iwanowice (do 1954) Kalinowa (do 1870) Kalisz (do 1935) Kamień (do 1954) Kościelec (do 1954) Koźminek Lisków (od 1973) Marchwacz (do 1954) Mycielin (od 1973) Olesiec (do 1870) Opatówek Ostrów Kaliski (do 1954) Pamięcin (do 1954) Podgrodzie Kaliskie (1936–54) Staw (1870–1954) Stawiszyn (1870–1915/19) Stawiszyn (od 1973) Strzałków (← 1922–54) Szczytniki (od 1973) Tyniec (do 1935) Zbiersk (do 1954) Zborów (do 1954) Żelazków (od 1973) Żydów (do 1935)
Gromady (1954–72)	Blizanów (1954–72) Borysławice (1954–72) Brończyn (1954–58) Brudzew (1954–59) Brzeziny (1954–72) Ceków Kolonia (1954–72) Chełmce (1954–61) Chocz (1954–55 →) Cienia II (1954–58) Czempisz (1954–58) Dębe (1954–59) Długa Wieś (1954–72) Dobrzec (1954–72) Dzierzbin (1954–72) Gać (1954–59) Giżyce Wieś (1954–58 →) Godziesze Wielkie (1954–72) Goliszew (1954–59) Iwanowice (1954–72) Jarantów Wieś (1954–59) Jastrzębniki (1954–72) Kakawa Kolonia (1954–59) Kalinowa (1954–72) Kamień (1954–72) Kokanin (1954–72) Korzeniew (1954–59) Kościelec (1954–59) Kościelna Wieś (1954–59) Koźminek (1954–72) Kuźnia (1954–55 →) Kwasków (1954–59) Kwileń (1954–55 →) Lipe (1960–68) Lisków (1954–72) Morawin (1954–59) Nakwasin Nowy (1954–59) Nosków (1954–61) Opatówek (1954–72) Ostrów Kaliski (1954–61) Pawłówek (1954–61) Piwonice (1954–72) Pólko (1954–61) Przespolew Kościelny (1954–59) Radliczyce (1954–59) Rajsko (1954–72) Rychnów (1954–59) Sędzimirowice (1954–59) Słuszków (1960–72) Sobiesęki ABC (1954–61) Staw (1954–72) Stobno Wieś (1954–59) Strzałków (1954–59) Szczytniki (1954–72) Szulec (1954–58) Tykadłów (1954–68) Winiary (1954–72) Wola Droszewska (1954–71) Zakrzyn (1954–59) Zbiersk (1954–72) Żelazków (1954–72)