Nowe Skalmierzyce (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nowe Skalmierzyce
gmina miejsko-wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat ostrowski
TERYT 3017023
Siedziba Skalmierzyce
Burmistrz Bożena Budzik
Powierzchnia (2017) 125,42 km²
Populacja (01.01.2017)
• liczba ludności

15 333[1]
• gęstość 121,9 os./km²
Nr kierunkowy (+48) 62
Tablice rejestracyjne POS
Adres urzędu:
ul. Ostrowska 8 
Skalmierzyce
63-460 Nowe Skalmierzyce
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Nowe Skalmierzyce
Liczba sołectw 26
Liczba miejscowości 39
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Nowe Skalmierzyce
Nowe Skalmierzyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowe Skalmierzyce
Nowe Skalmierzyce
Ziemia51°42′N 17°59′E/51,702500 17,980278
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Nowe Skalmierzyce (1934–54 gmina Skalmierzyce Nowe) – gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim z siedzibą we wsi Skalmierzyce[2].

Według danych z 1 stycznia 2017 roku gmina liczła 15 333 mieszkańców[3].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2017 roku powierzchnia gminy Nowe Skalmierzyce wynosiła 125,42 km²[4].

Gmina położona jest we wschodniej części powiatu ostrowskiego na Wysoczyźnie Kaliskiej w dorzeczu rzeki Prosny w paśmie makroregionu Niziny Południowowielkopolskiej[5]. Najniżej położony punkt na terenie gminy leży w dolinie Prosny w Lezionie (105,0 m n.p.m.)[6], a najwyższy występuje na pograniczu z gminą Sieroszewice w pasie Śliwniki–Leziona (144–147 m n.p.m.)[5]. Pozostały obszar ukształtowania terenu gminy jest jednolity na poziomie 128–138 m n.p.m.[5].

Gmina graniczy z miastem Kalisz oraz gminami: Godziesze Wielkie, Gołuchów, Ostrów Wielkopolski i Sieroszewice.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie kaliskim. Od 1999 roku w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W wyniku reformy administracyjnej w 1975 roku, utworzono gminę z miastem Nowe Skalmierzyce i 29 wsiami sołeckimi[7]. W 2000 roku z inicjatywy mieszkańców z gminy odłączono wsie Dobrzec, Kolonia–Sulisławice i Sulisławice przyłączając je do Kalisza[7].

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Lasy[edytuj | edytuj kod]

W 2015 roku powierzchnia lasów na terenie gminy wynosiła 393,97 ha, co stanowi lesistość na poziomie 3,1%[8].

Wody[edytuj | edytuj kod]

  • struga Ciemna (Kurów, Skalmierzyce, Śliwniki)
  • struga Lipówka (Gostyczyna, Nowe Skalmierzyce, Strzegowa, Węgry)
  • rzeka Ołobok (Biskupice Ołoboczne)
  • struga Pokrzywnica (Biskupice)
  • rzeka Prosna (Leziona, Osiek, Śmiłów)
  • rzeka Trzemna (Droszew, Gałązki Wielkie, Kurów, Pawłówek, Miedzianów)

Obszary chronione[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Miejscowość Wybudowany Zdjęcie Wpis do rejestru zabytków[9]
Neogotycki dworzec kolejowy

(ul. Kolejowa 19)

Nowe Skalmierzyce 1906 Nowe Skalmierzyce train station 04.JPG 1017/Wlkp/A z 2017[10]
Stary dworzec kolejowy

(Plac Wolności)

Nowe Skalmierzyce 18951896 Nowe Skalmierzyce, pl. Wolnosci (old rail station).JPG brak
Budynek dawnej poczty kolejowej

(ul. Kolejowa)

Nowe Skalmierzyce pocz. XX w. Nowe Skalmierzyce train station 12.JPG brak
Wieża ciśnień

(ul. 29 Grudnia)

Nowe Skalmierzyce 1913 brak
Zabudowa ulicy Kolejowej Nowe Skalmierzyce 1910 Kolonia robotnicza przy ul. Kolejowej, Nowe Skalmierzyce (2).JPG brak
Zabudowa Placu Wolności Nowe Skalmierzyce XIX/XX w. Nowe Skalmierzyce, pl. Wolnosci (old hotel).JPG brak
Budynek szkoły

(ul. Kaliska 52)

Nowe Skalmierzyce 1909 Szkoła w Nowych Skalmierzycach.jpg 706/A z 24.11.1994
Kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy wraz z plebanią

(ul. Kaliska 43)

Nowe Skalmierzyce 19111913 Nowe Skalmierzyce - Kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy (2017).jpg 727/A z 12.04.1996
Kościół pw. Bożego Ciała

(ul. 3 Maja)

Nowe Skalmierzyce 19311932 Corpus Cristi church, Nowe Skalmierzyce (4).JPG brak
Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła Biskupice Ołoboczne 1726 Biskupice-ołoboczne-kosciół-parafialny-św. Bartłomieja z 1726 r..jpg 908/A z 20.02.1970
Dwór z parkiem krajobrazowym Chotów 1 poł. XIX w. Chotów.jpg 459 z 27.06.1989
Kościół pw. Wszystkich Świętych Droszew 17831787 Droszew-kościół-Wszystkich-Świętych.jpg 907/A z 19.05.1954
Dwór Gałązki Małe 1903 SM Gałązki Małe 4 - Dwór 2017 (1).jpg brak
Kościół pw. św. Mikołaja Gostyczyna XVI/XVII w. Gostyczyna-kosciół-z-XVI-w, -1.jpg 708/Wlkp/A z 10.09.2008
Zespół dworski Kotowiecko 1842 721/A z 20.12.1995
Spichlerz Mączniki XIX w. Mączniki, Spichlerz z konca XIXw..jpg brak
Dwór z parkiem Miedzianów 1877 Pałac-Henryka-Jozefa-Skarzynskiego-z-1877-r.jpg 1696/A z 4.04.1975
Wczesnośredniowieczne grodzisko Ociąż IXXI w. Ociaz grodzisko.jpg brak
Kościół pw. Narodzenia NMP Ociąż 17851786 Drewniany kościół w Ociążu 01.jpg kl.IV-73/63/54 z 19.05.1954
Dwór Osiek 1844 622/A z 24.06.1991
Zespół kościoła parafialnego

pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Skalmierzyce 1791 Kaplica przy kościele św.Katarzyny w Skalmierzycach..JPG 889/Wlkp/A z 25.03.2013
Neoromański spichrz Śliwniki 1849 Śliwniki-neoromański-spichlerz 1.jpg 1548/A z 4.07.1974
Pałac Niemojowskich Śliwniki 18481850 Pałac w 1898 r. 2.JPG 1412/A z 1.03.1973
Park dworski Śmiłów XIX w. 738/A z 20.10.1997
Dwór Węgry 1 poł. XIX w. 581/A z 18.03.1992

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2013[3]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 15 178 100,0 7654 50,4 7524 49,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
121,0 61,0 60,0
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Nowe Skalmierzyce w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Nowe Skalmierzyce.png

Miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Miasto[edytuj | edytuj kod]

Ponadto istnieje jednostka pomocnicza gminy – Samorząd Mieszkańców Miasta Nowe Skalmierzyce.

Wsie sołeckie[edytuj | edytuj kod]

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Osady[edytuj | edytuj kod]

Przysiółki[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Główne branże przemysu to: meblowy, metalowy, rolnospożywczy oraz działalność usługowohandlowa[11]. W 2015 roku dochody gminy na jednego mieszkańca wynosiły 3 649 zł[8]. W tym samym roku dochody budżetu Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce wyniosły 49 806 mln zł, a wydatki 53 335 mln zł. Deficyt budżetowy wyniósł 3 528 mln zł[12].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Droga krajowa[edytuj | edytuj kod]

Droga wojewódzka[edytuj | edytuj kod]

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Siedziba gminy[edytuj | edytuj kod]

Gmina jest jedyną z gmin miejsko-wiejskich w Polsce, której siedzibą nie jest miasto – siedziba gminy mieści się we wsi Skalmierzyce, nie w mieście Nowe Skalmierzyce (porównaj też z gminą Święta Katarzyna w latach 1997–2009 oraz z gminą Silnowo w latach 1993–1994). Jednakże Nowe Skalmierzyce były siedzibą gminy od 1 stycznia 1973[13] do 30 grudnia 1999 roku.

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • "Przyjazna Gmina 2013" w konkursie Forum Biznesu Gazety Prawnej[14]
  • "Euro-Gmina" – statuetka i certyfikat na III Ogólnopolskim Forum Gospodarczym w Warszawie[15]
  • "Ranking samorządów 2015" – miejsce w ogólnopolskim zestawieniu 100 najlepszych samorządów[16]
  • "Samorządowy Lider Edukacji" (2016) – VI Ogólnopolski Program Certyfikacji Gmin, Powiatów i Samorządnych Województw[17]
  • Ogólnopolski Ranking Zrównoważonego Rozwoju Jednostek Samorządu Terytorialnego (2017) – szóste miejsce w kategorii gmin miejsko-wiejskich[18]

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Nowe_Skalmierzyce, w oparciu o dane GUS.
  2. (§7. Statut Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyc) Uchwała nr II/5/02 Rady Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce z dnia 6 grudnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2003 r. Nr 13 poz. 231)
  3. a b Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-10. ISSN 1734-6118. [dostęp 2014-01-21].
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2017 r., „stat.gov.pl”, 2017 [dostęp 2017-10-24] (pol.).
  5. a b c d Położenie Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, www.noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-10-24] (pol.).
  6. Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Ostrowskiego na lata 2014-2017, 2014.
  7. a b Historia - Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce, www.noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-10-24].
  8. a b Urząd Statystyczny w Poznaniu - Statystyczne Vademecum Samorządowca, 2016.
  9. Rejestr zabytków województwa wielkopolskiego (pol.). Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu. [dostęp 2017-09-13].
  10. Dworzec w Nowych Skalmierzycach zabytkiem, www.noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-03-27].
  11. Gospodarka - Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce, www.noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-10-24].
  12. Budżet na 2015 przyjęty (pol.). noweskalmierzyce.pl. [dostęp 2015-01-23].
  13. Uchwała Nr XVIII/98/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1972 r., Nr 32, Poz. 391)
  14. Przyjazne Nowe Skalmierzyce (pol.). noweskalmierzyce.pl. [dostęp 2014-12-28].
  15. III Ogólnopolska Gala Gospodarcza (pol.). noweskalmierzyce.pl. [dostęp 2015-06-04].
  16. Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce w gronie 100 najlepszych samorządów w Polsce (pol.). noweskalmierzyce.pl. [dostęp 2015-07-16].
  17. Tytuł „Samorządowego Lidera Edukacji” dla Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, noweskalmierzyce.pl [dostęp 2016-10-15].
  18. Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce wyróżniona w ogólnopolskim konkursie, noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-11-10].