Powiat ostrzeszowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powiat ostrzeszowski
powiat
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
TERYT 4.30.40.18.00.0
Siedziba Ostrzeszów
Starosta Lech Janicki
Powierzchnia 772,37 km²
Populacja (2005)
• liczba ludności

54 374
• gęstość 70,4 os./km²
Urbanizacja 33,71%
Tablice rejestracyjne POT
Adres urzędu:
ul. Zamkowa 31
63-500 Ostrzeszów
Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin miejsko-wiejskich 3
Liczba gmin wiejskich 4
Położenie na mapie województwa
POL województwo wielkopolskie powiat ostrzeszowski map.svg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat ostrzeszowski
Powiat ostrzeszowski
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Powiat ostrzeszowski
Powiat ostrzeszowski
Ziemia 51°24′N 18°00′E/51,400000 18,000000
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Starostwo powiatowe w Ostrzeszowie

Powiat ostrzeszowski – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Ostrzeszów.

Podział administracyjny[edytuj]

W skład powiatu wchodzą:

Historia[edytuj]

Za początek historii powiatu można uznać moment umieszczenia w Ostrzeszowie przez Kazimierza Wielkiego siedziby starostwa grodowego. Obszar podległy staroście ostrzeszowskiemu z czasem powiększył się także o tereny wokół Grabowa nad Prosną i Mikstatu (po likwidacji starostwa grabowskiego). Tereny te w czasie kongresu wiedeńskiego zostały przyznane Prusom. W wyniku reorganizacji podziału administracyjnego w państwie pruskim utworzono 1 stycznia 1818 nowy Powiat Ostrzeszowski (Kreis Schildberg), który mimo germanizacji w 1900 roku zamieszkiwało 90% Polaków[1]. Powiat zniesiono 1 kwietnia 1932[2]. Z części dawnego obszaru powiatu po stronie Królestwa Kongresowego stworzono powiat ostrzeszowski okręgu wieluńskiego z siedzibą w Wieruszowie[3].

Powiat ostrzeszowski został reaktywowany 1 października 1954 roku w województwie poznańskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat ostrzeszowski złożyły się 3 miasta i 20 gromad, które wyłączono z trzech ościennych powiatów (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni)[4]:

1 stycznia 1956 do powiatu ostrzeszowskiego przyłączono z powiatu ostrowskiego gromadę Szklarka Przygodzicka, a z powiatu kępińskiego gromadę Mąkoszyce[6].

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat ostrzeszowski podzielono na 3 miasto i 6 gmin[7]:

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu ostrzeszowskiego włączono do nowo utworzonego województwa kaliskiego[9]. 1 października 1982 roku z części obszaru gminy Grabów nad Prosną utworzono gminę Czajków[10] a 1 stycznia 1984 roku, również z gminy Grabów wyodrębniono gminę Kraszewice[11] (obie gminy istniały też przejściowo od 21 września 1953 do 28 września 1954 w powiecie wieluńskim, województwie łódzkim[12]).

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie wielkopolskim powiat ostrzeszowski o kształcie przybliżonym do granic z 1975 roku[13]. Powiat powiększył się administracyjnie (lecz nie terytorialnie) o reaktywowane w latach 80. gminy Czajków i Kraszewice, natomiast dawna gmina Kuźnica Grabowska nie została odtworzona[14]. Inną różnicą między dzisiejszym powiatem a tym z 1975 roku było połączenie miast Grabów nad Prosną, Mikstat i Ostrzeszów z jednoimiennymi gminami 1 stycznia 1992 roku we wspólne gminy miejsko-wiejskie[15].

Demografia[edytuj]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 54 374 100 27 543 50,65 26 831 49,35
Miasto 18 321 33,69 9585 17,63 8736 16,07
Wieś 36 053 66,31 17 958 33,03 18 095 33,28
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu ostrzeszowskiego w 2014 roku[16].


Piramida wieku powiat ostrzeszowski.png

Zabytki[edytuj]

Zamki, pałace i dwory[edytuj]

Kościoły i klasztory[edytuj]

Najciekawsze kościoły i klasztory powiatu ostrzeszowskiego:

  • klasztor pobernardyński w Ostrzeszowie
  • kościół św. Mikołaja w Ostrzeszowie
  • kościół parafialny w Ostrzeszowie
  • kościół w Kobylej Górze
  • kościół w Kotłowie
  • kościół św. Rocha w Mikstacie
  • kościół św. Andrzeja w Siedlikowie
  • kościół św. Trójcy w Mikstacie
  • kościół pofranciszkański w Grabowie nad Prosną
  • klasztor pofranciszkański w Grabowie nad Prosną
  • kościół św. Stanisława Kostki w Doruchowie

Ratusze[edytuj]

Przyroda[edytuj]

Na terenie powiatu ostrzeszowskiego użytki rolne zajmują 55%, lasy 32%, grunty i wody 9%[potrzebny przypis]

Gospodarka[edytuj]

Środkowa część powiatu, z Ostrzeszowem, wchodzi w skład Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego.

Poza przemysłem, najważniejszą rolę odgrywa turystyka (Wzgórza Ostrzeszowskie) oraz rolnictwo (w dolinie Prosny) i leśnictwo.

Transport[edytuj]

Przez powiat przebiegają linie kolejowe:

oraz drogi krajowe i wojewódzkie:

Sąsiednie powiaty[edytuj]

Przypisy

  1. Aleksander Czechowski Opis ziem zamieszkanych przez Polaków, tom I, Warszawa 1904.
  2. Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 35.
  3. Podział Królestwa Polskiego na Woiewództwa, Obwody i Powiaty przez Namiestnika Królewskiego uczyniony
  4. Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 243.
  5. Oryginalna pisownia łączna obowiązująca w latach 1950.
  6. Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 284.
  7. Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974.
  8. Gmina Kuźnica Grabowska została zniesiona po niecałym miesiącu, 27 stycznia 1973 roku, a jej obszar włączony do gminy Grabów nad Prosną (Informacja uzyskana 8 lipca 2008 od sekretariatu starosty ostrzeszowskiego Lecha Janickiego).
  9. Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92.
  10. Dz. U. z 1982 r. Nr 23, poz. 166.
  11. Dz. U. z 1983 r. Nr 70, poz. 314.
  12. Dz. U. z 1953 r. Nr 42, poz. 199.
  13. Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652.
  14. Gmina Kuźnica Grabowska istniała także wcześniej, do 21 września 1953 roku, kiedy została przemianowa na gminę CzajkówDz. U. z 1953 r. Nr 42, poz. 199.
  15. Dz. U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397.
  16. http://www.polskawliczbach.pl/powiat_ostrzeszowski, w oparciu o dane GUS.

Linki zewnętrzne[edytuj]