Hanna Januszewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Hanna Januszewska-Moszyńska (ur. 20 kwietnia 1905 w Warszawie, zm. 18 lipca 1980 tamże) – polska prozaiczka, poetka, tłumaczka, autorka sztuk teatralnych i słuchowisk.

Życiorys[edytuj]

Ukończyła studia na wydziale polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, zadebiutowała tomikiem wierszy zatytułowanym „Poezje”. Podczas II wojny światowej brała udział w tajnym nauczaniu i pracowała w konspiracyjnych wydawnictwach. Po zakończeniu działań wojennych zamieszkała w Łodzi, gdzie objęła funkcję redaktora w tamtejszym oddziale Polskiego Radia, w 1948 powróciła do Warszawy. Współpracowała z czasopismami skierowanymi do najmłodszych czytelników „Płomyczek”, „Płomyk” (z którymi była związana już przed 1939), „Miś” i „Świerszczyk”. Jej twórczość obejmowała wiersze, bajki, opowiadania, których kanwą często były opowiadania ludowe, polski folklor, wydarzenia historyczne. W uznaniu wartości pedagogicznych Hannę Januszewską wielokrotnie odznaczano i nominowano do nagród państwowych (nagroda Prezesa Rady Ministrów, nagroda Premio Europeo). Książka Bajki o czterech wiatrach jest wpisana na Listę Honorową im. H. Ch. Andersena. Poza twórczością własną pisarka była tłumaczką oraz dokonywała adaptacji i opracowań dzieł innych autorów m.in. Marii Konopnickiej, Charlesa Perraulta i Hansa Ch. Andersena. Jej twórczość została przetłumaczona wiele języków obcych.

Odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1955)[1] i Medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955)[2].

Na wniosek polskich dzieci została Kawalerem Orderu Uśmiechu. W 1980 otrzymała nagrodę państwową I stopnia.

Spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 177, rząd 5, grób 14-15).

Twórczość[edytuj]

  • Ambaje (1967)
  • Bajki (1979)
  • Bajki o czterech wiatrach (1978)
  • Bajki polskie (1975)
  • Baśnie polskie (1952; zawiera: O Bartku doktorze, Synowie z gwiazdą w skroni, O córce kupca i o potworze, Żelazne trzewiczki, Michałkowicka opowieść, Baśń żołnierska)
  • Broszka van der Manów (1936)
  • Bryg „Zuzanna” (1973)
  • Cykl o wędrującej Pyzie: Jak polska Pyza wędrowała (1938), Idzie Pyza borem, lasem ... (1938), Pyza na Starym Mieście (1948), Pyza na polskich dróżkach (1956)
  • Ele-mele dudki (1932)
  • Jawor, jawor (1932)
  • Kopciuszek (1968)
  • Kot w butach
  • Lwy (1974)
  • Mania Lazurek (1968; na jej podstawie powstał film fabularny Zaczarowane podwórko)
  • Mój dom – moja ojczyzna (1981)
  • O chłopcu drewnianym (1938)
  • O flisaku i przydróżce (1950)
  • O kocie co faję kurzył i o innych dziwach (1933)
  • O krakowskim kocie
  • O polskim Chrobotku (1939)
  • O smoku wawelskim
  • Pierścionek pani Izabeli (1972)
  • Pirlim-pem
  • Proszę wycieczki (1971)
  • Przez pawie oczko (1969)
  • Ptaszki pana szambelana
  • Rękopis pani Fabulickiej (1958)
  • Siwa gąska, siwa (1939)
  • Słońce wschodzi
  • Srebrna kózka (1961)
  • Sześć grubych ryb (1966)
  • Trik-trak (1961)
  • Tut, tut (1981)
  • Walc panny Ludwiki (1981)
  • Z góry na Mazury (1932 albo 1933)
  • Złota jabłoń (1955; uzupełnia jej wcześniejsze Baśnie polskie o: Złota jabłoń, Nietykałek, Licho na topoli, Pieśń)
  • Złota legenda warszawska (1950)
  • Złoty koszyczek. Bajka wiosenna (1979)

Cykl o Pyzie[edytuj]

Pyza zwiedzała dwie różne Polski – przedwojenną (Lwów, Wilno i Grodno) oraz socjalistyczną (Nowa Huta). W PRL przedwojennych przygód Pyzy nie wznowiono. Na podstawie utworów powstał serial animowany Wędrówki Pyzy. Autorem ilustracji i scenografem serialu jest Adam Kilian.

Przypisy

  1. 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144
  2. 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400, s. 1631.

Linki zewnętrzne[edytuj]